पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सुरक्षेच्या कारणास्तव खास RAX फोन वापरतात. या फोनमध्ये ट्रिपल लेयर एन्क्रिप्शनसारखे जबरदस्त सिक्युरिटी फीचर्स असतात. मोदींच्या या अत्यंत गुप्त आणि हाय-टेक फोनची खासियत काय आहे?
पंतप्रधान पदावरील व्यक्ती जे काही बोलते किंवा जो डेटा पाठवते, तो अत्यंत गुप्त असायला हवा. शत्रू देश किंवा हॅकर्सना हे संभाषण टॅप करणं अशक्यच असतं. याच कारणामुळे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी गरजेनुसार दोन वेगवेगळे फोन वापरतात.
पहिला फोन म्हणजे 'RAX' (Restricted Area Exchange). हा फोन कॅबिनेट बैठका आणि अत्यंत गुप्त सरकारी संभाषणांसाठी वापरला जातो. दुसरा फोन म्हणजे सामान्य कमर्शियल स्मार्टफोन, जो सार्वजनिक कार्यक्रम, फोटोग्राफी आणि सोशल मीडियासाठी वापरला जातो. या दोन्ही फोन्सची सुरक्षा आणि त्यामागचे कडक सिक्युरिटी प्रोटोकॉल्स कसे काम करतात, ते पाहूया.
26
RAX फोन म्हणजे नेमकं काय? जाणून घ्या पंतप्रधानांच्या फोनची खासियत
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सुरक्षित आणि अधिकृत संभाषणासाठी 'RAX' (Restricted Area Exchange) फोन वापरतात. हा बाजारात मिळणारा साधा मोबाईल नाही. भारताच्या 'सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ टेलिमॅटिक्स' (C-DOT) या संस्थेने खास सरकारी कामांसाठी हा फोन बनवला आहे.
या फोनवरून होणारे कॉल्स अत्यंत सुरक्षित असतात. सामान्य टेलिकॉम नेटवर्कऐवजी हा फोन पूर्णपणे एन्क्रिप्टेड अशा स्वतंत्र कम्युनिकेशन चॅनेलवर चालतो. पंतप्रधान कार्यालय या फोनच्या मॉडेलची माहिती कधीच उघड करत नाही, पण ही सिस्टीम देशातील सर्वात सुरक्षित नेटवर्क मानली जाते.
36
ट्रिपल लेयर एन्क्रिप्शन आणि जबरदस्त सिक्युरिटी फीचर्स
RAX फोन नेटवर्कमध्ये अत्यंत कडक सायबर सुरक्षा असते. यात प्रामुख्याने खालील हाय-टेक फीचर्स असतात:
• ट्रिपल लेयर एन्क्रिप्शन: हँडसेट लेव्हलपासूनच ट्रिपल लेयर एन्क्रिप्शन सुरू होतं. त्यामुळे कॉल टॅप करणं किंवा लोकेशन ट्रॅक करणं शक्य नसतं.
• मिलिटरी ग्रेड फ्रिक्वेन्सी: हा फोन सामान्य नेटवर्कवर चालत नाही, तर लष्कर आणि संरक्षण विभागासाठी असलेल्या खास फ्रिक्वेन्सीवर काम करतो.
• बायोमेट्रिक ओळख: अनोळखी व्यक्तीने फोन उघडू नये म्हणून यात प्रगत फिंगरप्रिंट सिस्टीम असते.
• लाईव्ह पिक्चर व्हेरिफिकेशन: सुरक्षित नेटवर्कवर बोलणाऱ्या व्यक्तीची ओळख रिअल-टाइममध्ये पटवण्यासाठी यात 'लाईव्ह पिक्चर व्हेरिफिकेशन' फीचर दिलं आहे.
RAX फोनचं नेटवर्क खूप मर्यादित असतं. हे फक्त सरकारच्या क्लोज्ड नेटवर्कमध्येच काम करतं. देशातील सर्वोच्च लष्करी अधिकारी, कॅबिनेट मंत्री आणि वरिष्ठ अधिकारीच या कम्युनिकेशन लाईनचा वापर करू शकतात.
'नॅशनल टेक्निकल रिसर्च ऑर्गनायझेशन' (NTRO) आणि 'मिनिस्ट्री ऑफ इलेक्ट्रॉनिक्स अँड इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी' (MeitY) यांसारख्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा संस्था या संपूर्ण सिस्टीमवर २४ तास लक्ष ठेवून असतात. या कडक सुरक्षेमुळे बाहेरचा कोणताही सायबर हल्ला या नेटवर्कमध्ये घुसू शकत नाही.
56
RAX फोनच्या सर्व्हिसचा खर्च किती असतो?
सामान्य माणसाला RAX फोन विकत घेता येत नाही. त्यामुळे याची कोणतीही निश्चित किंमत बाजारात नाही. पण टेलिकॉम क्षेत्रातील माहितीनुसार, या सुरक्षित नेटवर्कचा वापर करणाऱ्या सरकारी युजरला महिन्याला साधारण २,३५४ रुपये सर्व्हिस चार्ज लागतो. ही फोनची किंमत नाही, तर फक्त ते सुरक्षित नेटवर्क वापरण्यासाठी लागणारा महिन्याचा खर्च आहे.
66
परदेश दौरे आणि सार्वजनिक कार्यक्रमांत आयफोनचा वापर
परदेश दौऱ्यांवर, जागतिक नेत्यांसोबत सेल्फी घेताना किंवा सार्वजनिक कार्यक्रमांत पंतप्रधान मोदी अनेकदा ॲपल आयफोन वापरताना दिसतात. याआधी त्यांनी आयफोन 5S, आयफोन 6, आयफोन 7 आणि आयफोन X सारखे मॉडेल्स वापरले आहेत.
पण सुरक्षेची जबाबदारी असलेली 'SPG' टीम या कमर्शियल स्मार्टफोन्समध्ये मोठे बदल करते. यात डायरेक्ट सिम कार्ड नसतं. थर्ड पार्टी मेसेजिंग ॲप्स आणि असुरक्षित ब्राउझर्स ब्लॉक केलेले असतात. मोदींची टीम हा फोन फक्त फोटोग्राफी आणि सुरक्षित प्रॉक्सी सर्व्हरद्वारे सोशल मीडिया पोस्ट करण्यासाठीच वापरते.
Utility News (उपयुक्तता बातम्या): Check Latest उपयुक्तता बातम्या थेट in Marathi. Read वैयक्तिक कर्ज, बँकिंग टिप्स, गुंतवणूक, सोने आणि चांदीच्या किंमती बातम्या, ताज्या बातम्या at Asianet Marathi News .
