
तुमच्याकडचे ५ लाख रुपये १० लाख करायचे असतील, तर गुंतवणुकीवर मिळणारे व्याज आणि वाढ खूप महत्त्वाची असते. पण प्रत्येक गुंतवणुकीत पैसे दुप्पट होण्याचा वेग सारखा नसतो. आपण याची दोन वेगवेगळी उदाहरणे पाहूया.
पहिला मार्ग म्हणजे किसान विकास पत्र (KVP). तुम्ही यात गुंतवलेली रक्कम सध्याच्या व्याजदरानुसार एका ठराविक मुदतीनंतर दुप्पट होते.
दुसरा मार्ग म्हणजे इक्विटी म्युच्युअल फंड. यातही तुमचे ५ लाख रुपये १० लाख होऊ शकतात. पण हे कधी होईल, हे आधीच सांगता येत नाही. शेअर बाजाराच्या कामगिरीवर तुमचा परतावा अवलंबून असतो.
त्यामुळे ५ लाखांचे १० लाख करण्याचे हे दोन मार्ग कसे काम करतात?
किसान विकास पत्र (KVP) हे पैसे दुप्पट करण्याचे एक उत्तम उदाहरण आहे. सध्या KVP वर ७.५% व्याज मिळते. या व्याजदरानुसार तुम्ही गुंतवलेली रक्कम ११५ महिन्यांत, म्हणजेच ९ वर्षे आणि ७ महिन्यांत दुप्पट होते.
१ लाख रुपये → २ लाख रुपये
५ लाख रुपये → १० लाख रुपये
१० लाख रुपये → २० लाख रुपये
इथे एक गोष्ट लक्षात ठेवा — तुम्ही ५ लाख गुंतवल्याबरोबर लगेच १० लाख मिळत नाहीत. तुम्हाला ११५ महिने वाट पाहावी लागते.
तुम्ही KVP मध्ये कमीत कमी १,००० रुपये गुंतवू शकता. जास्तीत जास्त गुंतवणुकीवर कोणतीही मर्यादा नाही. तुम्ही पोस्ट ऑफिसमध्ये आवश्यक कागदपत्रे देऊन खाते उघडू शकता. मुदतीपूर्वी पैसे काढण्याचे काही नियम आहेत.
त्यामुळे KVP मध्ये "५ लाख रुपये १० लाख कधी होणार?" याचं गणित एकदम स्पष्ट आहे.
KVP मध्ये ५ लाखांचे १० लाख कधी होणार, हे आपल्याला नक्की माहीत असते. पण म्युच्युअल फंडात हे गणित वेगळे असते! समजा, तुम्ही इक्विटी म्युच्युअल फंडात ५ लाख रुपये एकदाच गुंतवले.
८% वाढ - सुमारे ९ वर्षांत १० लाख रुपये
१०% वाढ - सुमारे ७.३ वर्षांत १० लाख रुपये
१२% वाढ - सुमारे ६.१ वर्षांत १० लाख रुपये
१५% वाढ - सुमारे ४.९ वर्षांत १० लाख रुपये
इथेच खरा फरक आहे. जर परताव्याचा दर जास्त असेल, तर ५ लाखांचे १० लाख होण्याचा वेळ कमी होऊ शकतो. पण वर दिलेली उदाहरणे फक्त गणितावर आधारित आहेत. कोणताही म्युच्युअल फंड तुम्हाला दरवर्षी ८%, १०%, १२% किंवा १५% परतावा देण्याची हमी देत नाही.
इक्विटी म्युच्युअल फंड शेअर बाजारातील जोखमीच्या अधीन असतात. बाजार पडला तर तुमच्या गुंतवणुकीचे मूल्य कमी होऊ शकते. भूतकाळातील परतावा भविष्यातील परताव्याची हमी देत नाही. म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करताना, योजनेची जोखीम, खर्च आणि संबंधित कागदपत्रे वाचूनच गुंतवणूक करणे महत्त्वाचे आहे.
दोन्ही मार्गांमध्ये ध्येय एकच आहे. पण गणित पूर्णपणे वेगळे आहे.
१० लाख रुपये ही तुमच्या गुंतवणुकीची एकूण मॅच्युरिटी रक्कम किंवा अंदाजित रक्कम असू शकते. पण टॅक्स कापल्यानंतर तुमच्या हातात मिळणारी रक्कम १० लाखच असेल, असे नाही. KVP आणि म्युच्युअल फंडासाठी टॅक्सचे नियम वेगवेगळे आहेत.
त्यामुळे फक्त '५ लाख गुंतवले की १० लाख मिळतात' एवढेच पाहून गुंतवणूक करू नका. तुम्हाला पैसे किती काळासाठी गुंतवायचे आहेत, तुम्ही बाजारातील जोखीम घेऊ शकता का, आणि टॅक्सचे नियम काय आहेत, या सर्व गोष्टींचा विचार नक्की करा.