रेल्वे स्टेशनवर तुम्हाला खाण्यापिण्यापासून ते पुस्तकांपर्यंत सर्व काही मिळतं. पण तुम्ही कधी विचार केलाय का, की तिथे एकही मेडिकल स्टोअर का नसतं? अचानक कोणाची तब्येत बिघडली तर काय करायचं, हा प्रश्न पडणं साहजिक आहे.
प्लॅटफॉर्मवर खाण्यापिण्यापासून ते पुस्तकांपर्यंत सर्व काही
भारतात रोज कोट्यवधी लोक ट्रेनने प्रवास करतात. रेल्वे प्रवाशांच्या सोयीसाठी स्टेशनं सतत आधुनिक करत आहे. आज प्लॅटफॉर्मवर खाण्यापिण्यापासून ते पुस्तकांपर्यंत सर्व काही मिळतं. पण तुम्हाला कधी प्रश्न पडलाय का की बहुतेक रेल्वे स्टेशनवर स्वतंत्र मेडिकल किंवा केमिस्टचं दुकान का नसतं? यामागे रेल्वेचा एक खास नियम आणि योजना आहे, जी खूप कमी लोकांना माहीत आहे.
25
या आधी स्थिती काय होती?
अनेकांना वाटेल की रेल्वे स्टेशनवर कधीच मेडिकल स्टोअर्स नव्हती, पण तसं नाही. पूर्वी रेल्वे काही स्टेशनवर स्वतंत्र केमिस्ट स्टॉल्सना परवानगी देत असे. हे स्टॉल्स सहसा अशा स्टेशनवर असायचे जिथे डॉक्टरची सुविधा उपलब्ध होती. याशिवाय, काही बुक स्टॉल्समध्येही एक छोटा विभाग असायचा, जिथे ते प्रवाशांसाठी आवश्यक औषधं विकत असत.
35
गर्दीमुळे नियमांमध्ये बदल
जसजसा वेळ पुढे गेला, तसतसं रेल्वे विभागाच्या लक्षात आलं की वेगवेगळ्या प्रकारची दुकानं खूप जास्त झाल्याने प्रवाशांची गर्दी वाढतेय. बुक स्टॉल्स, केमिस्ट स्टॉल्स आणि जनरल स्टोअर्समुळे लोकांना प्लॅटफॉर्मवर चालणंही कठीण झालं होतं. ही अडचण लक्षात घेऊन रेल्वेने आपलं धोरण बदललं आणि नवीन, स्वतंत्र मेडिकल दुकानांना परवाने देणं बंद केलं.
प्रवाशांची सोय कायम ठेवण्यासाठी रेल्वे विभागाने 'मल्टी-पर्पज स्टॉल' (MPS) नावाचं एक नवीन मॉडेल सुरू केलं. या प्रणालीनुसार, एकच स्टॉल विविध गरजा पूर्ण करू लागला. आता हे स्टॉल्स पुस्तकं, मासिकं आणि स्नॅक्ससोबत काही सामान्य औषधंही विकतात. मात्र, ते फक्त डॉक्टरांच्या प्रिस्क्रिप्शनशिवाय देता येणारी सामान्य औषधंच विकू शकतात.
55
आपत्कालीन स्थितीत कशी मदत मिळते?
प्रवासादरम्यान एखाद्या प्रवाशाची तब्येत अचानक बिघडल्यास, रेल्वेकडे यासाठी एक विशेष सुविधा आहे. TTE, गार्ड आणि स्टेशन मास्तर यांसारख्या रेल्वे कर्मचाऱ्यांना 'फर्स्ट एड'चं (प्रथमोपचार) प्रशिक्षण दिलेलं असतं. इतकंच नाही, तर स्टेशनवर मेडिकल बॉक्सही उपलब्ध असतात आणि गरज पडल्यास ते जवळच्या रुग्णालयांशी आणि डॉक्टरांशी त्वरित संपर्क साधतात. यामुळे, कमी मेडिकल स्टोअर्स असूनही, रेल्वे विभाग प्रवाशांच्या आरोग्याची पूर्ण काळजी घेण्याचा प्रयत्न करतो.
