Tata Nano EV : टाटा नॅनो इलेक्ट्रिक रुपात परत येणार? कंपनीने दिले संकेत, 'नॅनो 2.0' बद्दल उत्सुकता

टाटा मोटर्सच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याच्या वक्तव्यामुळे टाटा नॅनो इलेक्ट्रिक कार म्हणून परत येण्याच्या चर्चांना पुन्हा एकदा उधाण आलं आहे. 'सर्वात स्वस्त कार' हा जुना टॅग सोडून आजच्या बाजाराच्या मागणीनुसार एक आधुनिक 'स्मार्ट अर्बन ईव्ही' म्हणून कशी परत येऊ शकते.

मुंबई : टाटा नॅनो गाडी शोरूममधून गायब होऊन अनेक वर्षं झाली असतील, पण भारतातल्या या सर्वात महत्त्वाकांक्षी छोट्या गाडीची संकल्पना आजही लोकांच्या मनात घर करून आहे. नुकतंच टाटा मोटर्सच्या एका मोठ्या डिझाइन अधिकाऱ्याने केलेल्या वक्तव्यामुळे 'नॅनो' ब्रँड इलेक्ट्रिक गाडीच्या रूपात बाजारात परत येऊ शकतो, या चर्चांना पुन्हा एकदा हवा मिळाली आहे. भारतीय ग्राहकांमध्ये 'नॅनो 2.0' च्या पुनरागमनाबद्दल उत्सुकता वाढली आहे आणि प्रत्येक कुटुंबाला कार देण्याचं स्वप्न पाहणारी ही गाडी टाटा खरंच परत आणणार का, हा प्रश्न सगळ्यांना पडला आहे.

आज भारतीय कार बाजाराचं चित्र पूर्णपणे बदललं आहे. आजच्या ग्राहकांना फक्त प्रवासाचं साधन नकोय, तर त्यांना टचस्क्रीन इन्फोटेनमेंट सिस्टीम, उत्तम सुरक्षा, नवीन तंत्रज्ञान आणि विशेषतः इलेक्ट्रिक गाड्यांमध्ये जास्त रस आहे. या बदललेल्या परिस्थितीत, 'एबीपी ऑटो लाइव्ह'शी बोलताना टाटा मोटर्सच्या इंडिया डिझाइन विभागाचे प्रमुख अजय जैन यांनी नॅनो ब्रँड पुन्हा आणण्याच्या शक्यतेवर सकारात्मक प्रतिक्रिया दिली. त्यांच्या मते, नव्या पिढीच्या ग्राहकांसाठी नॅनोला पुन्हा सादर करण्याचा इलेक्ट्रिक अवतार हा एक उत्तम मार्ग असू शकतो. अर्थात, टाटा मोटर्सने नवीन नॅनो ईव्हीच्या विकासाबाबत किंवा लाँचबद्दल कोणतीही अधिकृत घोषणा केलेली नाही, त्यामुळे या वक्तव्यांना सध्या केवळ एक भविष्यातील विचार म्हणूनच पाहिलं पाहिजे.

भारतीय ऑटो क्षेत्रात नॅनोचा ऐतिहासिक प्रवास

२००९ मध्ये लाँच झालेली टाटा नॅनो हा भारतीय ऑटोमोबाईल उद्योगातील एक धाडसी प्रयोग होता. दुचाकीवर अवलंबून असलेल्या लाखो मध्यमवर्गीय कुटुंबांना एक सुरक्षित आणि परवडणारी चारचाकी गाडी देणं, हा यामागचा मुख्य उद्देश होता. पण 'जगातली सर्वात स्वस्त कार' हा टॅगच नॅनोसाठी अडचणीचा ठरला. भारतीय ग्राहक गाडीकडे एक सामाजिक प्रतिष्ठेचं प्रतीक म्हणून पाहतात, त्यामुळे 'स्वस्त कार' घेण्याऐवजी थोडे जास्त पैसे देऊन प्रीमियम हॅचबॅक घेण्याकडे त्यांचा कल वाढला. त्यामुळे उत्पादन थांबलं असलं तरी, 'नॅनो' या नावाची क्रेझ कधीच कमी झाली नाही.

जर नॅनो गाडी इलेक्ट्रिक वाहन म्हणून परत आली, तर ती आजच्या शहरी वाहतुकीसाठी एक उत्तम पर्याय ठरू शकते. भारतात ईव्ही मार्केट वेगाने वाढत आहे आणि चार्जिंगची सुविधाही सुधारत आहे. इलेक्ट्रिक गाड्यांच्या डिझाइनमुळे छोट्या आकारातही आतमध्ये जास्त जागा (कॅबिन स्पेस) देणं शक्य होतं. याआधी टाटा मोटर्स आणि कोईम्बतूरच्या 'जेयम ऑटोमोटिव्ह्स' (Jayem Automotives) यांनी मिळून 'जेयम निओ' (Jayem Neo) नावाची इलेक्ट्रिक नॅनो व्यावसायिक वापरासाठी तयार केली होती. तो प्रकल्प जरी सामान्य लोकांसाठी विक्रीला आला नाही, तरी नॅनोचं डिझाइन इलेक्ट्रिक तंत्रज्ञानासाठी योग्य असल्याचं त्याने सिद्ध केलं होतं.

नवी ओळख - एक स्मार्ट अर्बन EV

आजचे अपघात सुरक्षा नियम, पादचाऱ्यांच्या सुरक्षेचे निकष आणि ग्राहकांच्या तांत्रिक अपेक्षा पूर्ण करण्यासाठी जुन्या नॅनोमध्ये फक्त बॅटरी बसवून चालणार नाही. भविष्यातील नॅनो ईव्हीला पूर्णपणे नवीन डिझाइन आणि तंत्रज्ञानाची गरज असेल. आज बजेट कार घेणारे ग्राहकही एअरबॅग्ज, स्मार्टफोन कनेक्टिव्हिटी आणि आधुनिक इंटिरियरची अपेक्षा करतात. त्यामुळे, नव्या पिढीची 'स्मार्ट अर्बन कार' म्हणून नॅनो सादर करावी लागेल.

भारतातील गर्दीची शहरं, पार्किंगची कमी जागा आणि रोजच्या कमी अंतराच्या प्रवासासाठी अशी कॉम्पॅक्ट ईव्ही एक योग्य पर्याय ठरू शकते. स्कूटरवरून कारकडे वळणारे पहिले ग्राहक, कुटुंबासाठी दुसरी गाडी शोधणारे आणि रोजच्या शहरी प्रवाशांना ही गाडी आकर्षित करू शकते. बॅटरीच्या वाढत्या खर्चामुळे जुनी 'स्वस्त' किंमत ठेवणं कठीण असलं तरी, तिला 'स्वस्त कार' म्हणण्याऐवजी 'स्मार्ट अर्बन ईव्ही' म्हणून ओळख दिल्यास बाजारात सकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.

टाटा मोटर्सकडे टियागो, पंच, नेक्सॉन आणि कर्व्ह यांसारख्या इलेक्ट्रिक गाड्यांचा एक मजबूत पोर्टफोलिओ आहे. जर नॅनो ईव्ही प्रत्यक्षात आली, तर ती टियागो ईव्हीच्या खाली एक एंट्री-लेव्हल कार म्हणून बाजारात येऊ शकते. सुमारे १८० ते २५० किलोमीटरची ड्रायव्हिंग रेंज आणि फास्ट चार्जिंग सपोर्ट देणारी कॉम्पॅक्ट इलेक्ट्रिक कार आजच्या बहुतेक शहरी वापरकर्त्यांच्या गरजा पूर्ण करू शकते. 'नॅनो' या ब्रँडची लोकप्रियता हीच टाटाची सर्वात मोठी ताकद आहे आणि या ब्रँडला आजच्या काळानुसार रिब्रँड केल्यास भारतीय ऑटोमोबाईल क्षेत्रात एक नवीन अध्याय सुरू होऊ शकतो, यात शंका नाही.