Home Loan EMI : ईएमआय भरून खिसा रिकामा होतोय? कर्जाचं ओझं कमी करण्यासाठी 'या' टिप्स नक्की वाचा

गृहकर्जाचे व्याजदर आणि ईएमआय वाढल्याने आर्थिक बजेट कोलमडलं असेल, तर टेन्शन घेऊ नका. कर्जाचा कालावधी वाढवणे, प्री-पेमेंट करणे किंवा बँक बदलणे यांसारख्या सोप्या पर्यायांचा वापर करून तुम्ही ईएमआयचं ओझं नक्कीच हलकं करू शकता.

मुंबई : स्वतःचं घर असावं हे प्रत्येकाचं स्वप्न असतं आणि त्यासाठीच आपण गृहकर्ज (Home Loan) घेतो. पण पगार वाढत नाही, खर्च वाढतात आणि त्यातच कर्जाचे व्याजदर वाढले की दर महिन्याला ईएमआय भरणं म्हणजे मोठं टेन्शन होऊन बसतं. 'ईएमआय तर भरावाच लागेल' असा विचार करून गप्प बसण्यापेक्षा, हे आर्थिक ओझं कसं कमी करता येईल, यावर आपण आज चर्चा करूया.

सुरुवात कुठून करायची?

सर्वांत आधी तुमच्या कर्जात काय बदल झालेत, हे तपासा. तुमचं लोन स्टेटमेंट काढा. त्यात किती रक्कम भरायची बाकी आहे, सध्याचा व्याजदर काय आहे, ईएमआय किती जातोय आणि किती कालावधी उरलाय, हे नीट तपासून पाहा. जर तुम्ही फ्लोटिंग रेटवर कर्ज घेतलं असेल, तर व्याजदर वाढल्यावर ईएमआय किंवा कर्जाचा कालावधी (किंवा दोन्ही) वाढण्याची शक्यता असते.

रिझर्व्ह बँकेचे पर्याय

व्याजदर बदलतात, तेव्हा रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) नियमांनुसार बँकांनी ग्राहकांना काही पर्याय देणं बंधनकारक असतं. ईएमआय वाढवणे, कर्जाचा कालावधी वाढवणे, फिक्स्ड रेटकडे वळणे किंवा कर्जाचा काही भाग आधीच भरून टाकणे (प्री-पेमेंट), असे हे पर्याय असतात.

कालावधी वाढवणं फायद्याचं आहे का?

कर्जाचा कालावधी वाढवला की महिन्याच्या बजेटला थोडा दिलासा मिळतो. उदाहरणार्थ, जर तुम्हाला ५० लाख रुपये भरायचे असतील आणि तुम्ही कालावधी वाढवला, तर महिन्याचा ईएमआय कमी होईल. पण यात एक मोठी गोम आहे. कर्ज जास्त काळ चालल्यामुळे तुम्हाला एकूण खूप जास्त व्याज भरावं लागतं. म्हणजेच, कर्जाचा एकूण खर्च वाढतो.

प्री-पेमेंट करा

जर तुमच्याकडे अचानक काही जास्तीचे पैसे आले (उदा. बोनस किंवा एफडी मॅच्युअर झाल्यावर), तर त्यातून कर्जाचा काही भाग आधीच भरून टाकणं (प्री-पेमेंट) कधीही चांगलं. यामुळे भविष्यातला व्याजाचा भुर्दंड कमी होतो. पण लक्षात ठेवा, अडचणीच्या वेळेसाठी बाजूला ठेवलेले पैसे यासाठी अजिबात वापरू नका.

बँक बदलण्याचा विचार करा

तुम्ही सध्या जास्त व्याजदर भरत आहात का, हे बँकेशी बोलून समजून घ्या. गृहकर्जाची रक्कम मोठी असते, त्यामुळे व्याजदरातला छोटासा फरकही खूप मोठा परिणाम करतो. जर दुसरी बँक कमी व्याजदर देत असेल, तर तुम्ही तुमचं कर्ज तिथे ट्रान्सफर करू शकता. पण त्याआधी प्रोसेसिंग फी आणि कागदपत्रांचा खर्च नक्की तपासा. जर व्याजात फारसा फरक नसेल किंवा कर्ज फिटायला काहीच वर्षे उरली असतील, तर बँक बदलण्यात काहीच अर्थ नाही.

फिक्स्ड रेटचा पर्याय

बँकेच्या अटींनुसार तुम्ही फ्लोटिंग रेटवरून फिक्स्ड रेटवर जाऊ शकता. यामुळे दर महिन्याला किती ईएमआय जाईल, हे फिक्स राहतं. पण हा पर्याय नेहमीच फायद्याचा ठरतो असं नाही. बँक किती व्याजदर देतेय, तो किती काळासाठी फिक्स राहील आणि त्यासाठी किती चार्जेस लागतील, हे तपासा. भविष्यात व्याजदर कमी होण्याची शक्यता असेल, तर फिक्स्ड रेटवर गेल्याने तुमचं नुकसान होऊ शकतं.

या चुका टाळा

ईएमआय भरायला पैसे नसतील, तर क्रेडिट कार्ड किंवा जास्त व्याजाचं पर्सनल लोन अजिबात घेऊ नका. यामुळे तुम्ही मोठ्या आर्थिक संकटात फसाल. त्याऐवजी, तुमच्या इतर कर्जांचा आढावा घ्या आणि जास्त व्याजाची कर्जं आधी फेडण्याचा प्रयत्न करा. यामुळे तुमचं महिन्याचं बजेट सुधारेल.

इमर्जन्सी फंड ठेवा

हातात आलेले सगळे जास्तीचे पैसे गृहकर्जात घालू नका. अचानक उद्भवणाऱ्या अडचणींसाठी किंवा वैद्यकीय खर्चासाठी नेहमी काही पैसे बाजूला काढून ठेवा. नोकरी गेली किंवा अचानक मोठा खर्च आला, तर हेच पैसे तुमच्या कामी येतील.

बँकेशी थेट बोला

हे सगळं करूनही बजेट जुळत नसेल, तर ईएमआय बाऊन्स होण्याआधीच बँकेत जाऊन अधिकाऱ्यांशी बोला. कर्ज थकीत होण्याआधीच बँकेसोबत इतर पर्यायांवर चर्चा करणं कधीही शहाणपणाचं ठरतं. 'या महिन्याचा ईएमआय कसातरी भरू' असा विचार करण्यापेक्षा, घराचं बजेट न बिघडवता कर्ज कसं फेडता येईल, यावर लक्ष केंद्रित करा.