RBI OMO Sale : आरबीआयने 50 हजार कोटींच्या सरकारी रोख्यांची विक्री केली पूर्ण
सार
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) ५० हजार कोटी रुपयांच्या सरकारी रोख्यांच्या विक्रीला (OMO) पूर्ण मंजुरी दिली आहे. बँकिंग सिस्टीममध्ये वाढलेली अतिरिक्त रोकड कमी करण्यासाठी आरबीआयने हे मोठं पाऊल उचललं आहे.
मुंबई : रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) ओपन मार्केट ऑपरेशन (OMO) अंतर्गत ५० हजार कोटी रुपयांच्या सरकारी रोख्यांच्या विक्रीला पूर्ण मंजुरी दिली आहे. बँकिंग सिस्टीममध्ये परकीय चलनाच्या ठेवी मोठ्या प्रमाणावर वाढल्या आहेत. त्यामुळे बाजारातील अतिरिक्त रोकड (Liquidity) शोषून घेण्यासाठी आरबीआयने ही मोठी कारवाई केली आहे.
आरबीआयची ५० हजार कोटींची OMO विक्री पूर्ण
आरबीआयने भारत सरकारच्या सहा वेगवेगळ्या रोख्यांच्या (Securities) विक्रीसाठी एकूण ५० हजार कोटी रुपयांची घोषणा केली होती. यात कोणत्या रोख्यासाठी किती रक्कम असेल, हे आधी स्पष्ट केलं नव्हतं. पण आरबीआयने जाहीर केलेल्या लिलावाच्या निकालानुसार, संपूर्ण ५० हजार कोटी रुपयांच्या दर्शनी मूल्याला (Face value) मंजुरी देण्यात आली आहे.
विक्रमी FCNR(B) ठेवींच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्व
आरबीआयच्या विशेष परकीय चलन मोहिमेअंतर्गत देशात विक्रमी परकीय गुंतवणूक आली आहे. त्यामुळे बाजारात पैशांची तरलता (Liquidity) खूप वाढली आहे. ३१ ऑगस्टपर्यंत केवळ फॉरेन करन्सी नॉन-रेसिडेंट (बँक) म्हणजेच FCNR(B) ठेवींमधून १२७.२३ अब्ज डॉलर्स जमा झाले आहेत. तर ओव्हरसीज फॉरेन करन्सी बॉरोइंग आणि एक्सटर्नल कमर्शियल बॉरोइंगसह एकूण आवक १३६.३८ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचली आहे. त्यामुळे या OMO विक्रीला खूप महत्त्व आलं आहे.
OMO मुळे बाजारातील रोकड कशी कमी होते?
आर्थिक व्यवस्थेतील अतिरिक्त रुपयांची तरलता (Surplus Liquidity) कमी करण्यासाठी मध्यवर्ती बँक OMO विक्रीचा वापर करते. या प्रक्रियेत, आरबीआय आपल्याकडील सरकारी रोखे बाजारात विकते. हे रोखे खरेदी करण्यासाठी बँका आणि इतर संस्था जे पैसे देतात, ते बँकिंग सिस्टीममधून बाहेर पडून आरबीआयकडे जमा होतात.
लिलावातील महत्त्वाचे मुद्दे आणि परतावा (Yields)
गुरुवारी विकल्या गेलेल्या सहा रोख्यांपैकी, आरबीआयने ८.२८ टक्के गव्हर्नमेंट सिक्युरिटी २०३२ मध्ये सर्वाधिक १८,८४० कोटी रुपये स्वीकारले. त्याखालोखाल ५.७७ टक्के गव्हर्नमेंट सिक्युरिटी २०३० मध्ये १२,६४५ कोटी रुपये स्वीकारण्यात आले. याचा कट-ऑफ परतावा (Yield) ६.६००७ टक्क्यांवरून ७.००९० टक्क्यांच्या दरम्यान राहिला. यात ८.२८ टक्के GS २०३२ चा कट-ऑफ परतावा सर्वाधिक म्हणजे ७.००९० टक्के इतका होता.