Profitable farming : केळीच्या लागवडीत जास्त नफा मिळवण्यासाठी योग्य जातीची निवड केली पाहिजे. या लेखात कर्पूरवल्ली जातीचे फायदे आणि त्रिची येथील राष्ट्रीय केळी संशोधन केंद्राने विकसित केलेल्या कावेरी उदयम जातीमुळे मिळणारे उत्पन्न याबद्दल माहिती आहे.
केळी हे महत्त्वाचे नगदी पीक आहे, पण भावातील घसरण आणि रोगांमुळे शेतकऱ्यांना नुकसान होते. यावर उपाय म्हणून कमी खर्चात जास्त उत्पन्न देणाऱ्या जाती निवडणे महत्त्वाचे आहे. कर्पूरवल्ली आणि कावेरी उदयम या जाती फायदेशीर आहेत.
27
परंपरेची ताकद : कर्पूरवल्ली केळी
कर्पूरवल्ली ही जात दुष्काळ आणि खराब जमिनीतही चांगली वाढते. याची झाडे उंच व जाड असल्याने वाऱ्याचा सामना करतात. पिकलेली केळी देठापासून गळत नाहीत. सालीवर राखाडी थर असल्याने चव वाढते व फळ सुरक्षित राहते.
37
उत्पादनाचा तपशील
हे १४-१६ महिन्यांचे पीक आहे. एका घडात १०-१२ फण्या आणि १८०-२०० केळी मिळतात. वजन २५-२८ किलो भरते. 'पनामा विल्ट' (मर रोग) टाळण्यासाठी निरोगी रोपे निवडणे महत्त्वाचे आहे.
राष्ट्रीय केळी संशोधन केंद्राने (NRCB) विकसित केलेली 'कावेरी उदयम' जात कर्पूरवल्लीपेक्षा ४०% जास्त उत्पादन देते. एका घडात ३००-३१० केळी येतात आणि वजन ४० किलोपर्यंत भरते. ही जात रोगप्रतिकारक आहे.
57
मूल्यवर्धन : अतिरिक्त नफ्याचा मार्ग
केळी थेट विकण्याऐवजी मूल्यवर्धन केल्यास नफा दुप्पट होतो. या जाती रस, जॅम आणि सुकी फळे (ड्राय फ्रूट्स) बनवण्यासाठी उत्तम आहेत. कर्पूरवल्लीच्या पानांच्या विक्रीतूनही अतिरिक्त उत्पन्न मिळते.
67
यशस्वी लागवडीसाठी काही टिप्स
टिश्यू कल्चरची किंवा निरोगी रोपे निवडा. सेंद्रिय शेतीसाठी या जाती उत्तम आहेत. गांडूळ खत व पंचगव्य वापरा. कावेरी उदयम खोडवा पिकातही चांगले उत्पादन देते, ज्यामुळे खर्च कमी होतो.
77
तांत्रिक मदतीसाठी कोणाशी संपर्क साधावा?
अधिक माहिती आणि तांत्रिक सल्ल्यासाठी संपर्क साधा: राष्ट्रीय केळी संशोधन केंद्र (NRCB), त्रिची. फोन: 0431-2618125. योग्य जातीची निवड केल्यास एका घडात ३०० केळी मिळवणे शक्य आहे.
