आजकाल आपल्या सगळ्यांच्या मोबाईलमध्ये बँक अकाऊंट, पर्सनल फोटो, सोशल मीडिया अकाऊंट्स अशा अनेक महत्त्वाच्या गोष्टी असतात. अशा परिस्थितीत, फोन हरवला किंवा चोरीला गेला, तर काय करावं हेच सुचत नाही. नवा फोन घेण्यापेक्षा, आपलं बँक अकाऊंट, UPI किंवा पर्सनल डेटाचा कोणी गैरवापर करेल याची भीती जास्त वाटते. अनेकजण घाबरून फोन शोधण्यातच बराच वेळ वाया घालवतात. पण त्या वेळेत तुम्ही योग्य गोष्टी केल्या नाहीत, तर काही क्षणात तुमचं बँक अकाऊंट रिकामं होऊ शकतं. त्यामुळे, फोन हरवल्याबरोबर वेळ न घालवता, ही 5 कामं लगेच करा.
26
सिम कार्ड ताबडतोब ब्लॉक करा
फोन हरवल्याचं लक्षात येताच तुम्ही करायची पहिली गोष्ट म्हणजे, तुमच्या टेलिकॉम ऑपरेटरला (Jio, Airtel, Vi, BSNL) फोन करून तुमचं सिम कार्ड ताबडतोब ब्लॉक करायला सांगा. चोराने तुमचा फोन लॉक उघडला नाही तरी, तो तुमचं सिम काढून दुसऱ्या फोनमध्ये टाकू शकतो. असं केल्यास, तुमच्या बँकेतून येणारे OTP वापरून तो तुमचे पैसे सहज लंपास करू शकतो. सिम ब्लॉक झालं, की तो काहीच करू शकणार नाही.
36
इंटरनेट बँकिंग बंद करा
सिम ब्लॉक केल्यानंतर पुढच्याच मिनिटाला तुमच्या बँकेला माहिती द्या. बँकेच्या हेल्पलाइन नंबरवर कॉल करून तुमचं नेट बँकिंग, मोबाईल बँकिंग ॲप आणि UPI सेवा तात्काळ बंद करायला सांगा. इतकंच नाही, तर तुम्ही Google Pay, PhonePe किंवा Paytm सारखे ॲप्स वापरत असाल, तर त्यांच्या कस्टमर सपोर्टला कॉल करून तुमचं वॉलेट आणि UPI आयडीसुद्धा ब्लॉक करा. यामुळे, चोराने कितीही प्रयत्न केला तरी तो तुमच्या अकाऊंटमधून एक रुपयाही काढू शकणार नाही.
भारत सरकारने CEIR (Central Equipment Identity Register) नावाचं एक जबरदस्त पोर्टल तयार केलं आहे. या सरकारी वेबसाइटवर जाऊन तुम्ही तुमचा हरवलेला फोन ब्लॅकलिस्टमध्ये टाकू शकता. यासाठी तुम्हाला वेबसाइटवर तुमच्या फोनचा IMEI नंबर देऊन तो ब्लॉक करावा लागेल. असं केल्यावर, त्या फोनमध्ये दुसरं कोणतंही सिम कार्ड वापरता येणार नाही. तो फोन एका निरुपयोगी डब्यासारखा होऊन जाईल. यात अजून एक चांगली गोष्ट म्हणजे, चोराने तो फोन चालू केल्यास, पोलिसांना लगेच त्याचं लोकेशन मिळतं.
56
पर्सनल डेटा डिलीट करा
तुमच्याकडे दुसरा फोन किंवा लॅपटॉप असेल, तर लगेच तुमच्या गुगल अकाऊंटमध्ये (अँड्रॉइड युजर्ससाठी) किंवा आयक्लाऊड अकाऊंटमध्ये (आयफोन युजर्ससाठी) लॉग इन करा. तिथे 'Find My Device' किंवा 'Find My' नावाचा एक ऑप्शन असतो. त्याचा वापर करून, तुम्ही हरवलेल्या फोनमधील सर्व पर्सनल डेटा, फोटो आणि पासवर्ड एकाच जागेवरून पूर्णपणे डिलीट करू शकता. यामुळे तुमचा डेटा चुकीच्या लोकांच्या हातात जाण्यापासून वाचतो.
66
पोलिसांत तक्रार दाखल करा
सर्वात शेवटी, पण अत्यंत महत्त्वाचं काम म्हणजे पोलिसांत तक्रार दाखल करणं. आजकाल यासाठी स्टेशनला धावपळ करण्याची गरज नाही, तुम्ही ऑनलाइन 'Lost Property' तक्रार नोंदवू शकता. या तक्रारीची एक प्रत (FIR/NC) जपून ठेवा. भविष्यात जर कोणी तुमच्या फोनचा वापर करून काही चुकीचं किंवा बेकायदेशीर काम केलं, तर हा पोलीस रिपोर्टच तुम्हाला कायदेशीर अडचणीतून वाचवेल. इतकंच नाही, तर नवीन सिम कार्ड घेण्यासाठीही हा रिपोर्ट आवश्यक असतो.
