भगवान शिव: महाशिवरात्रीच्या दिवशी भक्त शिवाचा विशेष आशीर्वाद मिळवण्यासाठी पूजा करतात. शिवाला आवडणाऱ्या सर्व गोष्टी अर्पण करतात. पण, भगवान शिव स्मशानातील राख आपल्या शरीरावर का लावतात याचा तुम्ही कधी विचार केला आहे का?
महाशिवरात्री आली आहे. शिवभक्त आपल्या आराध्य दैवताची पूजा करण्यासाठी सज्ज होतात. हीच वेळ आहे शिवाचा आशीर्वाद मिळवण्याची. वैदिक ज्योतिषशास्त्रानुसार, महाशिवरात्रीला अनेक शुभ योग जुळून येतात. त्यामुळे शिवभक्तांसाठी महाशिवरात्री खूप शुभ मानली जाते. शिवाचे रूप इतर देवतांपेक्षा खूप वेगळे आहे. सर्व देवदेवता चमकदार दागिने आणि रेशमी वस्त्रांमध्ये दिसतात. पण महादेव मात्र अंगाला राख लावून दिसतात. ते स्मशानातील राख आपल्या शरीराला का लावतात, याचा तुम्ही कधी विचार केला आहे का?
24
भस्म हेच सत्य सांगते
धार्मिक ग्रंथानुसार, भस्म हे त्यागाचे प्रतीक आहे. जेव्हा पृथ्वीवरील परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर जाते, तेव्हा शिव विनाशकारी रूप धारण करतात. ते पृथ्वीला हानी पोहोचवणाऱ्यांचा नाश करतात. शिवाच्या शरीरावरील भस्म हेच सांगते की, अखेरीस सर्व काही राख होणार आहे. शरीराला भस्म लावून शिव आपल्या भक्तांना सांगतात की, सर्व सुख आणि शारीरिक सौंदर्य हे तात्पुरते आहे. आत्मा, सत्य आणि मृत्यू हेच अंतिम सत्य आहे, असे ते सांगतात.
34
स्वतःच्या पत्नीची राख
यामागे एक पौराणिक कथाही आहे. शिवाची पत्नी सती देवी एका यज्ञात स्वतःला दहन करते. तिच्याशिवाय शिव विरहाग्नीने व्याकूळ होतात. ते तिचे पार्थिव घेऊन संपूर्ण विश्वात तांडव करतात. तेव्हा विष्णू आपल्या सुदर्शन चक्राने सतीच्या शरीराचे तुकडे करतात. अखेरीस शिवाच्या हातात फक्त तिची राख उरते. तिच्या आठवणीत शिव ती राख आपल्या शरीराला लावतात. शरीराला भस्म लावण्यामागे वैज्ञानिक कारणही आहे. असे मानले जाते की, भस्म शरीराला तीव्र थंडी आणि उष्णतेपासून वाचवते. म्हणूनच योगी आणि संन्यासी देखील शरीराला भस्म लावतात.
फक्त भस्मच नाही, तर शिवाला अर्पण केल्या जाणाऱ्या काही गोष्टीही कडू असतात. समुद्रमंथनाच्या वेळी जेव्हा विष बाहेर आले, तेव्हा जगाला वाचवण्यासाठी शिवाने ते प्राशन केले आणि आपल्या घशात धारण केले. त्या विषाच्या उष्णतेमुळे शिवाचे मस्तक आणि शरीर जळू लागले. ते शांत करण्यासाठी देवांनी त्यांना पाणी, गांजा, बेलाची पाने आणि धोतऱ्याची फुले यांसारख्या औषधी वनस्पती अर्पण केल्या. तेव्हापासून या गोष्टी शिवाला प्रिय झाल्या, असे म्हटले जाते.
