
मुकेश अंबानी भारतीय शेअर बाजारात पुन्हा एकदा धमाका करण्याच्या तयारीत आहेत का? रिलायन्स इंडस्ट्रीजची डिजिटल आणि टेलिकॉम कंपनी, जिओ प्लॅटफॉर्म्स, देशातला सर्वात मोठा IPO आणण्याच्या दिशेने पावलं टाकत आहे. या IPO मधून सुमारे ३७,८०० कोटी रुपये उभारले जाऊ शकतात, अशी बातमी आल्याने गुंतवणूकदारांची उत्सुकता वाढली आहे. देश-विदेशातील गुंतवणूकदारांचं या IPO कडे लक्ष लागून राहिलं आहे, असं मार्केटमधील सूत्रांचं म्हणणं आहे.
पैसे तयार ठेवा... येतोय मेगा IPO!
भारतीय IPO बाजारात आतापर्यंतचा सर्वात मोठा पब्लिक इश्यू येण्याची शक्यता आहे. रिलायन्स इंडस्ट्रीजची डिजिटल शाखा असलेल्या Jio Platforms चा IPO सुमारे 4 अब्ज डॉलर्स, म्हणजेच जवळपास ३७,००० ते ४०,००० कोटी रुपयांचा असू शकतो.
जर जिओचा IPO खरंच ३७,८०० कोटी रुपयांचा असेल, तर तो ह्युंदाई मोटर इंडियाच्या २७,००० कोटी रुपयांच्या IPO ला मागे टाकेल. सध्या ह्युंदाईचा IPO हा भारतातील सर्वात मोठा IPO आहे.
म्हणजे, जिओचा IPO हा फक्त एक सामान्य पब्लिक इश्यू नसेल, तर भारतीय शेअर बाजारात नवीन विक्रम करण्याची क्षमता असलेला एक मेगा इश्यू असेल.
जिओच्या IPO ची बाजारात मोठी उत्सुकता आहे. सध्याच्या माहितीनुसार, ऑक्टोबरच्या शेवटच्या आठवड्यापासून नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यादरम्यान IPO येण्याची शक्यता आहे.
विशेषतः नवरात्रीच्या मुहूर्तावर IPO आणण्याचा कंपनीचा विचार असू शकतो. ते शक्य न झाल्यास दिवाळीचा मुहूर्त साधला जाईल, असं बोललं जातंय.
IPO च्या आधी मोठ्या प्रमाणात रोड-शो आयोजित केले जातील. आधी परदेशी गुंतवणूकदारांना आकर्षित करण्यासाठी सुमारे तीन आठवड्यांचे आंतरराष्ट्रीय रोड-शो आणि त्यानंतर दोन आठवड्यांचे देशांतर्गत रोड-शो करण्याची योजना आहे.
याचा अर्थ, IPO येण्याआधीच जिओला जागतिक गुंतवणूकदारांसमोर पुन्हा एकदा सादर करण्याची प्रक्रिया सुरू होईल.
IPO मधून मिळणाऱ्या पैशांचं जिओ काय करणार? हा पण एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे.
ड्राफ्ट रेड हेरिंग प्रॉस्पेक्टस (DRHP) नुसार, IPO मधून मिळणाऱ्या रकमेतला मोठा हिस्सा, म्हणजे सुमारे २७,५०० कोटी रुपये, रिलायन्स जिओ इन्फोकॉम (RJIL) वरील कर्ज फेडण्यासाठी वापरला जाईल.
उरलेली रक्कम कंपनीच्या इतर कामांसाठी वापरली जाईल. गरज पडल्यास RJIL ला इक्विटी शेअर्स, प्रेफरन्स शेअर्स किंवा कर्जाच्या स्वरूपातही निधी दिला जाऊ शकतो.
यामुळे गुंतवणूकदारांसाठी एक चांगला संकेत मिळतो. कर्ज कमी झाल्यामुळे जिओची आर्थिक स्थिती आणखी मजबूत होईल आणि भविष्यातील विस्तारासाठी कंपनीकडे अधिक पैसा उपलब्ध असेल.
फक्त नवीन शेअर्स... OFS नाही!
जिओच्या IPO मध्ये कोणतीही ऑफर फॉर सेल (OFS) नसेल. म्हणजे कंपनीचे सध्याचे मालक (प्रमोटर्स) त्यांचे शेअर्स विकणार नाहीत.
DRHP नुसार, जिओ प्लॅटफॉर्म्स २७० दशलक्ष नवीन इक्विटी शेअर्स जारी करणार आहे. IPO नंतर कंपनीच्या एकूण इक्विटी कॅपिटलमध्ये हा वाटा सुमारे २.९% असेल.
याचा अर्थ गुंतवणूकदारांचं लक्ष कंपनीला मिळणाऱ्या नवीन भांडवलावर आणि त्याच्या वापरावर असेल, ज्यामुळे कंपनीच्या भविष्यातील वाढीची स्पष्ट कल्पना येईल.
जिओकडे फक्त एक टेलिकॉम कंपनी म्हणून पाहणं आता पुरेसं नाही.
टेलिकॉम, डिजिटल सर्व्हिसेस, मनोरंजन, ॲप्स, क्लाउड आणि डिजिटल कॉमर्सपर्यंत विस्तारलेल्या जिओने भारताच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेत एक महत्त्वाचं स्थान मिळवलं आहे.
त्यामुळेच IPO मध्ये कंपनीचं व्हॅल्युएशन किती असेल? लिस्टिंगनंतर मार्केट कॅपिटलायझेशन कुठे जाईल? आणि कंपनीची भविष्यातील वाढ कशी असेल? याबद्दल गुंतवणूकदारांमध्ये प्रचंड उत्सुकता आहे.
जिओमध्ये आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांचा रस काही नवीन नाही.
आधीच अनेक मोठ्या ग्लोबल गुंतवणूकदारांनी जिओ प्लॅटफॉर्म्समध्ये गुंतवणूक केली आहे. DRHP नुसार, या मोठ्या गुंतवणूकदारांकडे मिळून सुमारे ३०.९% हिस्सा आहे.
यात खालील कंपन्यांचा समावेश आहे:
ही गोष्ट IPO साठी एक प्लस पॉइंट मानली जात आहे. कारण जगातील मोठ्या गुंतवणूकदारांनी आधीच कंपनीवर विश्वास दाखवला आहे, हे जिओच्या भविष्यातील वाढीचं एक मोठं लक्षण आहे.
आता खरा प्रश्न - गुंतवणूकदारांना फायदा होईल का?
बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते IPO ला मोठी मागणी असू शकते, पण नफा होईलच याची खात्री कोणीही देऊ शकत नाही.
जिओची बाजारातील मक्तेदारी, मोठा ग्राहकवर्ग आणि डिजिटल अर्थव्यवस्थेतील वाढीच्या संधी या दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी आकर्षक ठरू शकतात.
मात्र, IPO ची किंमत, कंपनीचं व्हॅल्युएशन, नफा आणि लिस्टिंगच्या दिवशी बाजाराची स्थिती यावर सर्व काही अवलंबून असेल. त्यामुळे IPO येतोय म्हणून लगेच पैसे गुंतवण्याऐवजी, DRHP मधील माहितीचा अभ्यास करूनच निर्णय घेणे महत्त्वाचे आहे.
जर जिओचा IPO सुमारे ३७,८०० कोटी रुपयांचा आला, तर तो भारतीय IPO बाजारात एक नवा विक्रम नोंदवेल.
सध्या ह्युंदाई मोटर इंडियाचा २७,००० कोटी रुपयांचा IPO हा देशातला सर्वात मोठा IPO आहे. जिओ त्याला सहज मागे टाकू शकतो.
जवळपास दोन दशकांनंतर रिलायन्स ग्रुपकडून येणारा हा पहिलाच IPO आहे. याआधी २००६ मध्ये रिलायन्स पेट्रोलियमची लिस्टिंग झाली होती. त्यामुळेही या IPO ला विशेष महत्त्व आहे.
नवरात्री ते दिवाळी दरम्यान IPO आल्यास, सणासुदीच्या काळात ही बाजारातील सर्वात मोठी घडामोड असेल. मोठा इश्यू, जागतिक गुंतवणूकदारांचा सहभाग आणि जिओ ब्रँड यामुळे IPO ला मोठी मागणी मिळण्याची शक्यता आहे.
पण खरी परीक्षा IPO च्या किमतीवर आणि व्हॅल्युएशनवर अवलंबून असेल. एक मात्र नक्की, मुकेश अंबानींनी जिओला शेअर बाजारात आणल्यास, भारतीय IPO बाजारातील आतापर्यंतची सर्वात मोठी इन्व्हेस्टमेंट स्टोरी सुरू होईल.