IRCTC E-Catering : अनधिकृत ई-कॅटरिंग अ‍ॅप्स आणि वेबसाइट्सवर IRCTC ची कारवाई

प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी, आरोग्यासाठी आणि डेटा चोरीपासून वाचवण्यासाठी IRCTC ने अनधिकृत ई-कॅटरिंग अ‍ॅप्सवर मोठी कारवाई सुरू केली आहे. प्रवाशांनी जेवण फक्त 'फूड ऑन ट्रॅक' या अधिकृत अ‍ॅपवरूनच बुक करावे, असे आवाहन IRCTC ने केले आहे.

भारतीय रेल्वे केटरिंग आणि टुरिझम कॉर्पोरेशन (IRCTC) ने आता अनधिकृत ई-कॅटरिंग वेबसाइट्स आणि मोबाईल अ‍ॅप्स शोधून काढण्यासाठी आणि त्यांना आळा घालण्यासाठी कठोर मोहीम सुरू केली आहे. भारतीय रेल्वे नेटवर्कवर चालणाऱ्या या अनधिकृत प्लॅटफॉर्म्समुळे प्रवाशांच्या अन्नाची सुरक्षा, स्वच्छता आणि एकूणच आरोग्याला मोठा धोका निर्माण होत असल्याचे IRCTC ने म्हटले आहे.

IRCTC च्या म्हणण्यानुसार, हे प्लॅटफॉर्म्स अनेकदा परवाना नसलेल्या फूड आउटलेट्सवरून जेवण घेतात. हे आउटलेट्स भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानके प्राधिकरण (FSSAI) च्या नियमांचे आणि स्वच्छतेच्या मानकांचे पालन करत नाहीत. ही दुकाने अस्वच्छ ठिकाणी चालवली जातात, तिथे काम करणाऱ्यांना कोणतेही प्रशिक्षण नसते आणि डिलिव्हरी बॉयची वैद्यकीय तपासणीही झालेली नसते. यामुळे अन्नाचा दर्जा आणि प्रवाशांची सुरक्षा धोक्यात येते.

प्रवाशांचा डेटा आणि सुरक्षेला धोका

आरोग्य आणि स्वच्छतेच्या चिंतेव्यतिरिक्त, या अनधिकृत प्लॅटफॉर्म्समुळे प्रवाशांच्या डेटाची प्रायव्हसी, आर्थिक सुरक्षा आणि ग्राहक संरक्षणालाही मोठा धोका आहे. PNR डिटेल्स, ईमेल अ‍ॅड्रेस, मोबाईल नंबर आणि पेमेंटची माहिती यासारखी संवेदनशील माहिती अनधिकृत प्लॅटफॉर्म्सवर शेअर केल्याने प्रवाशांना फिशिंग अटॅक, ओळखीचा गैरवापर आणि आर्थिक फसवणुकीचा धोका निर्माण होऊ शकतो.

अनेकदा प्रवाशांच्या ऑर्डर्स रद्द होतात, उशिरा मिळतात किंवा कधीकधी पोहोचतच नाहीत आणि अशावेळी ग्राहकांसाठी कोणतीही तक्रार निवारण यंत्रणा नसते. योग्य कस्टमर सपोर्ट नसल्यामुळे प्रवाशांना त्यांचे पैसे परत मिळवणे किंवा कायदेशीर कारवाई करणे खूप कठीण जाते.

IRCTC ची कारवाई आणि प्रवाशांसाठी सूचना

प्रवाशांचे आरोग्य, सुरक्षा, प्रायव्हसी आणि आर्थिक हितांचे रक्षण करण्यासाठी IRCTC ने आता बेकायदेशीरपणे ई-कॅटरिंग सेवा देणाऱ्यांवर कारवाई सुरू केली आहे. IRCTC च्या नावाचा आणि ब्रँडचा गैरवापर करून व्यवसाय करणाऱ्यांवरही कठोर कारवाई केली जात आहे. आता फक्त इशारा देऊन थांबण्याऐवजी, नियम मोडणाऱ्यांवर आणि अनधिकृत फूड डिलिव्हरी करणाऱ्यांवर कडक कायदेशीर कारवाई करण्याचे पाऊल IRCTC ने उचलले आहे.

प्रवाशांनी ट्रेनमधील प्रवासादरम्यान जेवण फक्त अधिकृत वेबसाइट, अधिकृत 'फूड ऑन ट्रॅक' मोबाईल अ‍ॅप किंवा IRCTC ने मान्यता दिलेल्या ई-कॅटरिंग व्हेंडर्सकडूनच बुक करावे, असा सल्ला IRCTC ने दिला आहे. अधिकृत ई-कॅटरिंग पार्टनर्सची यादी IRCTC च्या ई-कॅटरिंग वेबसाइट आणि मोबाईल अ‍ॅपवर उपलब्ध आहे. रेल्वे स्टेशनवर किंवा ट्रेनमध्ये अनधिकृत फूड व्हेंडर्स किंवा बेकायदेशीर फूड डिलिव्हरी दिसल्यास, प्रवाशांनी रेल्वे सुरक्षा दल (RPF) च्या १८२ या हेल्पलाईन नंबरवर तक्रार करावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

आर्थिक आणि कायदेशीर परिणाम

IRCTC ने दिलेल्या माहितीनुसार, अनधिकृत ई-कॅटरिंग नेटवर्कमुळे मोठे आर्थिक आणि कायदेशीर परिणाम होत आहेत. IRCTC ई-कॅटरिंगमधून मिळणाऱ्या महसुलावर GST भरते, पण अनधिकृत ऑपरेटर कोणत्याही नियमांचे पालन करत नाहीत आणि कर चुकवतात. अशा प्रकारांमुळे योग्य स्पर्धेला तर फटका बसतोच, शिवाय सरकारी तिजोरीचेही मोठे नुकसान होते.

IRCTC ने आपल्या ई-कॅटरिंग प्लॅटफॉर्मच्या माध्यमातून प्रवाशांना अनेक पर्याय आणि सुविधा दिल्या आहेत. यामुळे ट्रेनमधील प्रवासादरम्यान जेवणाचा आनंद घेण्याची पद्धतच बदलली आहे. या प्लॅटफॉर्मवर प्रवाशांसाठी अनेक प्रकारचे जेवण उपलब्ध आहे. यात प्रादेशिक खाद्यपदार्थ, पारंपारिक भारतीय जेवण, तसेच पिझ्झा आणि बर्गरसारख्या फास्ट-फूडचाही समावेश आहे. प्रवासादरम्यान वाढदिवस किंवा लग्नाचा वाढदिवस साजरा करण्यासाठी प्रवासी केक आणि इतर खास पदार्थही ऑर्डर करू शकतात, असे IRCTC ने सांगितले.

IRCTC ने पुढे सांगितले की, जेवणाचे दर हे मार्केटनुसार ठरतात. यात हॉटेल पार्टनर्स स्वतःचे मेनू आणि दर ठरवतात. यामुळे प्रवाशांना त्यांच्या आवडीनुसार, बजेटनुसार आणि गरजेनुसार जेवण निवडण्याचे स्वातंत्र्य मिळते आणि त्यांना एक चांगला अनुभव मिळतो. रेल्वे प्रवाशांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि विश्वासार्ह कॅटरिंग सेवा देण्यासाठी IRCTC वचनबद्ध आहे. आरोग्य, आर्थिक आणि डेटा सुरक्षेच्या संभाव्य धोक्यांपासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी प्रवाशांनी फक्त IRCTC च्या अधिकृत ई-कॅटरिंग चॅनेल्सवरूनच जेवणाची ऑर्डर द्यावी, असे एका निवेदनात सांगण्यात आले आहे.