Salary Calculation : 1 लाख रुपये पगार? पण तुमच्या बँक खात्यात नेमके किती पैसे येतात?

महिन्याला १ लाख रुपये पगार असणं हे अनेकांचं स्वप्न असतं. पण पीएफ, टॅक्स आणि व्हेरिएबल पे सारख्या कपातीमुळे हातात येणारा पगार खूपच कमी असतो. समान सीटीसी असलेल्या दोन कर्मचाऱ्यांचा इन-हँड पगार त्यांच्या सॅलरी स्ट्रक्चरनुसार वेगवेगळा असू शकतो.

मुंबई : महिन्याला १ लाख रुपये किंवा वर्षाला १२ लाख रुपये पगार ऐकायला खूप भारी वाटतो. अनेकांसाठी हे एक मोठं यश असतं, कारण यामुळे पैशांची चिंता मिटते आणि आर्थिक सुरक्षितता मिळते. १ लाख रुपयांचा टप्पा माणसाला मानसिक समाधान देतो. काही मोठ्या लोकांनी याला 'धोकादायक' देखील म्हटलं आहे. पण कायदेशीर कपात, वाढती महागाई आणि इतर गोष्टींमुळे तुमच्या बँक खात्यात जमा होणारी रक्कम तुमच्या अपेक्षेपेक्षा खूपच कमी असू शकते.

खरं तर, कंपनीला समान खर्च (CTC) असलेल्या दोन कर्मचाऱ्यांचा हातात येणारा पगार वेगवेगळा असू शकतो. हे सर्व त्यांच्या सॅलरी स्ट्रक्चरवर अवलंबून असतं. जर एखाद्याचा पगार महिन्याला १ लाख रुपये असेल, तर त्याच्या हातात साधारणपणे ८२,००० ते ८७,००० रुपये येतात. आपण एका उदाहरणाने हे समजून घेऊया. जर बेसिक पगार ४०% असेल, तर दरमहा सुमारे ४,८०० रुपये प्रॉव्हिडंट फंड (PF) मध्ये कापले जातात. याशिवाय बोनस, इन्शुरन्स आणि इतर भत्ते देखील यात असतात.

जेव्हा तुमचा पगार वर्षाला १२ लाख रुपये असतो, तेव्हा नवीन टॅक्स सिस्टीम खूप महत्त्वाची ठरते. ७५,००० रुपयांच्या स्टँडर्ड डिडक्शनमुळे टॅक्सेबल इन्कम मूळ पगारापेक्षा कमी होतं. त्यानंतर संबंधित स्लॅब आणि रिफंडच्या नियमांनुसार टॅक्स मोजला जातो.

नवीन नियमांनुसार, कर्मचाऱ्याच्या कमाईवर आणि सवलतीच्या पात्रतेवर अवलंबून त्याला इन्कम टॅक्समध्ये थोडी किंवा अजिबात सूट मिळू शकत नाही.

समान पगार असलेल्या दोघांचा इन-हँड पगार वेगळा का असतो?

सर्व कर्मचाऱ्यांसाठी एकच फॉर्म्युला लागू होत नाही. तुमचा इन-हँड पगार खालील गोष्टींवर अवलंबून असतो:

बेसिक पे

कर्मचाऱ्यांचा पीएफ

इन्कम टॅक्स

प्रोफेशनल टॅक्स

यामुळेच सीटीसी जास्त असला तरी दर महिन्याला हातात येणारा पगार जास्त असेलच असं नाही.

नोकरीची ऑफर स्वीकारण्यापूर्वी काय तपासावे?

नवीन नोकरीची ऑफर स्वीकारताना फक्त 'CTC' चा आकडा पाहू नका. फिक्स्ड पे, व्हेरिएबल पे, कर्मचारी आणि कंपनीचा पीएफ, ग्रॅच्युइटी, बोनस, इन्शुरन्स आणि इतर फायदे नक्की तपासा.

यासोबतच महिन्याला हातात किती पगार येईल आणि ग्रॉस सॅलरी किती असेल याकडे बारकाईने लक्ष द्या.

ईवाय इंडियाच्या (EY India) २०२६ च्या अहवालानुसार, कंपन्या आता फक्त पगारावर अवलंबून न राहता संपूर्ण इन्सेंटिव्हचा विचार करत आहेत. सॅलरी स्ट्रक्चर आता परफॉर्मन्स आणि कौशल्याशी जोडले जात आहे. जर तुम्हाला दर महिन्याला तुमच्या खात्यात १,००,००० रुपये हवे असतील, तर तुमचा सीटीसी वर्षाला १४.५ लाख ते १६ लाख रुपयांच्या दरम्यान असायला हवा.