
उन्हाळ्याच्या दिवसात आपण संत्री, लिंबू, मोसंबी यांसारखी आंबट फळं भरपूर खातो. पण सहसा आपण त्यांची सालं कचऱ्यात फेकून देतो. आतापासून असं करू नका, ही सालं जमा करून ठेवा. कारण यापासून तुम्ही एकही पैसा खर्च न करता एक जबरदस्त केमिकल-फ्री क्लिनर बनवू शकता. बाजारात मिळणारे क्लिनर्स केमिकलयुक्त असतात, जे आपल्या आरोग्यासाठी आणि पर्यावरणासाठीही चांगले नाहीत. त्यामुळे कमी खर्चात नैसर्गिक आणि प्रभावी क्लिनर बनवण्यासाठी आंबट फळांच्या सालींपासून बायो-एन्झाइम तयार करा. हे नैसर्गिक लिक्विड भांडी घासण्यापासून ते सिंक, टाइल्स आणि किचनच्या स्वच्छतेसाठी खूप उपयोगी पडतं. चला तर मग, हे बायो-एन्झाइम कसं बनवायचं ते पाहूया.
जेव्हा फळांची सालं, गूळ किंवा ब्राऊन शुगर आणि पाणी एकत्र करून २ ते ३ महिने ठेवलं जातं, तेव्हा आंबवण्याच्या प्रक्रियेतून (fermentation) एक द्रव तयार होतो, त्यालाच बायो-एन्झाइम म्हणतात.
एका प्लास्टिकच्या कंटेनरमध्ये पाणी घेऊन त्यात गूळ किंवा ब्राऊन शुगर टाकून तो पूर्णपणे विरघळवून घ्या. आता त्यात आंबट फळांची सालं टाका. हे मिश्रण चांगलं एकत्र करून कंटेनरचं झाकण घट्ट बंद करा आणि थंड, कोरड्या जागी ठेवा. पहिल्या महिन्यात दर २-३ दिवसांनी झाकण उघडून आत तयार झालेला गॅस बाहेर काढा. साधारण ३ महिन्यांनंतर हे मिश्रण गाळून घ्या. तयार झालेलं लिक्विड म्हणजेच आपलं बायो-एन्झाइम! तुम्ही हे एका बाटलीत भरून ठेवू शकता. भांडी धुण्याच्या पाण्यात दोन-तीन चमचे बायो-एन्झाइम मिसळा. यामुळे भांड्यांवरचा तेलकटपणा सहज निघून जाईल आणि भांडी चमकू लागतील.
नळ, सिंक किंवा स्टीलच्या कोणत्याही पृष्ठभागावर स्प्रे बॉटलने बायो-एन्झाइम स्प्रे करा आणि कापडाने घासून स्वच्छ करा. तुम्हाला दिसेल की नळावर जमा झालेली सगळी घाण आणि पाण्याचे डाग सहज निघून गेले आहेत.
फरशी पुसण्याच्या पाण्यात अर्धा कप बायो-एन्झाइम टाकून संपूर्ण घरात फरशी पुसून घ्या. यामुळे टाइल्स किंवा फरशीवर चिकटलेली घाण सहज साफ होईल आणि घरात एक फ्रेश सुगंधही दरवळेल.