
पेट्रोलचे दर १०० रुपयांच्या पुढे गेले असताना, बाईक आणि कार चालवणाऱ्या प्रत्येकाला मायलेज थोडे जास्त मिळावे, असे वाटत आहे. रोज ऑफिसला जाणे असो किंवा लांबच्या प्रवासाला जाणे असो, इंधनाचा खर्च वाढतो. पण खरं तर, मायलेज वाढवण्यासाठी कोणताही मोठा खर्च करण्याची गरज नाही. आपल्या गाडी चालवण्याच्या पद्धतीत काही छोटे बदल केले तरी पुरेसे आहे.
टायरमधील हवेचा दाब योग्य नसल्यास, गाडी सहजपणे पुढे जात नाही. दाब कमी असल्यास टायर रस्त्यावर ओढले जातात, ज्यामुळे इंजिनवर जास्त भार येतो आणि जास्त इंधन खर्च होते. त्याच वेळी, जास्त दाब ठेवल्यासही पकड कमी होते, आराम कमी होतो आणि ब्रेकिंग वाढल्याने मायलेजवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे, फक्त हवा कमी झाल्यासारखे वाटल्यावरच टायरमध्ये हवा न भरता, दर 2 आठवड्यांनी प्रेशर तपासा. बाईक आणि कारसाठी शिफारस केलेला PSI दाब कंपनीने दिलेला असतो. योग्य दाब असल्यास पिकअप स्मूथ होतो.
ट्रॅफिकमध्ये अनेकजण हाफ-क्लच रायडिंगची चूक करतात. बाईकमध्ये अर्धा क्लच दाबून गाडी चालवल्याने घर्षण वाढते. इंजिनची शक्ती पूर्णपणे चाकांपर्यंत पोहोचत नाही आणि पेट्रोल वाया जाते. त्याचप्रमाणे, कारमध्ये सतत क्रॉल मोडमध्ये अचानक वेग वाढवणे आणि अचानक ब्रेक लावल्यास मायलेज कमी होते. यावर सोपा उपाय म्हणजे हळूवार ॲक्सिलरेशन, स्थिर थ्रॉटल आणि सॉफ्ट ब्रेकिंग. सिग्नलजवळ पोहोचताना सुरुवातीलाच वेग कमी केल्यास ब्रेकचा वापर कमी होतो. विनाकारण क्लच न दाबता योग्य गिअर वापरा. हे सतत फॉलो केल्यास पेट्रोलची बचत स्पष्टपणे दिसून येईल.
मायलेज कमी होण्याचे एक कारण म्हणजे इंजिनला पुरेशी शुद्ध हवा न मिळणे. एअर फिल्टर खराब झाल्यास इंजिन व्यवस्थित श्वास घेऊ शकत नाही. त्यामुळे कार्यक्षमता कमी होते आणि इंजिन जास्त इंधन वापरू लागते. म्हणून सर्व्हिसिंगला जाताना एअर फिल्टर तपासण्यास नक्की सांगा. दुसरी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे उशिरा सर्व्हिसिंग. इंजिन ऑइल बदलण्यास उशीर, चेन ल्युब्रिकेशन न करणे (बाईक), चुकीचे व्हील अलाइनमेंट (कार) या सर्वांमुळे रोलिंग रेझिस्टन्स वाढतो आणि मायलेज कमी होते. गाडी चालतेय म्हणून सर्व्हिसिंग टाळू नका. सर्व्हिसिंग वेळेवर केल्यास इंजिन स्मूथ चालते आणि इंधनाची चांगली बचत होते.
अनेकजण एक मोठी चूक करतात, ती म्हणजे कोणतेही इंजिन ऑइल चालेल असे समजणे. इंजिन ऑइलची गुणवत्ता खराब असल्यास इंजिन सहजपणे चालत नाही. खूप जाड ऑइल वापरल्यास इंजिनवर भार वाढतो आणि मायलेज कमी होऊ शकते. कंपनीने शिफारस केलेल्या ग्रेडचेच (बाईक/कार मॅन्युअलमध्ये दिलेले) ऑइल वापरा. पुढचा मुद्दा आहे वेग. जास्त मायलेज मिळवण्यासाठी खूप हळू किंवा खूप वेगाने गाडी चालवणे दोन्ही चुकीचे आहे. हळू चालवल्यास लो गिअरमध्ये RPM जास्त असतो आणि वेगाने चालवल्यास हवेचा दाब (wind resistance) वाढतो. त्यामुळे एक स्थिर वेग ठेवा.
अचानक पिकअप आणि अचानक ब्रेक या दोन्हीमुळे मायलेज कमी होते. स्मूथ ड्रायव्हिंग हेच खरे रहस्य आहे. बाईकमध्ये हेवी कॅरिअरचे ओझे, अनावश्यक भाग, मागच्या सीटवर नेहमी अतिरिक्त सामान ठेवल्याने मायलेज कमी होऊ शकते. कारच्या डिक्कीत (trunk) अनावश्यक वस्तू ठेवल्याने वाहनाचे वजन वाढते आणि इंधनाचा वापर वाढतो. रूफ रॅकमुळेही गाडी ओढली जाते आणि मायलेज कमी होते.