Housing Society Rules: हाऊसिंग सोसायटी कमिटीचे सदस्यत्व नक्की कधी रद्द होते? पाहा काय सांगतो सहकार कायदा!

Housing Society Rules: सहकार कायद्यानुसार, राजीनामा, शेअर्सचे हस्तांतरण, मृत्यू, कायदेशीर हकालपट्टी यांसारख्या विशिष्ट कारणांमुळे हाऊसिंग सोसायटीचे सभासदत्व संपुष्टात येते. सभासदत्व रद्द झाल्यास, त्या व्यक्तीचे व्यवस्थापन समितीमधील पदही रिक्त होते. 

हाऊसिंग सोसायटी कमिटीचे सदस्यत्व नक्की कधी रद्द होते?

मुंबई: अनेकदा हाऊसिंग सोसायटीमध्ये कमिटी सदस्यांचे अधिकार आणि त्यांच्या सदस्यत्वाची मुदत यावरून वाद निर्माण होतात. सहकार कायद्यानुसार, काही विशिष्ट परिस्थितीत एखाद्या व्यक्तीचे सोसायटीमधील सभासदत्व आपोआप संपुष्टात येते, ज्याचा थेट परिणाम त्यांच्या कमिटी सदस्यत्वावरही होतो. सोसायटीच्या नियमावलीनुसार नक्की कोणत्या कारणांमुळे सदस्यत्व रद्द होऊ शकते, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे. 

१. कोणत्या परिस्थितीत सभासदत्व संपुष्टात येते?

गृहनिर्माण संस्थेच्या नियमांनुसार खालील कारणांमुळे सभासदत्व रद्द मानले जाते.

राजीनामा: जर सभासदाने स्वतःहून दिलेला राजीनामा सोसायटीच्या कमिटीने अधिकृतपणे मंजूर केला असेल तर.

शेअर्सचे हस्तांतरण: संबंधित सभासदाने आपला भागदाखला (Share Certificate) दुसऱ्या व्यक्तीच्या नावावर कायदेशीररीत्या ट्रान्सफर केल्यास.

दुर्दैवी मृत्यू: सभासदाचा मृत्यू झाल्यास त्यांचे प्राथमिक सभासदत्व संपते.

कायदेशीर हकालपट्टी: जर संस्थेच्या सर्वसाधारण सभेने (AGM) एखाद्या सभासदाचे सभासदत्व रद्द करण्याचा ठराव मंजूर केला आणि त्याला उप/सहाय्यक निबंधकांनी कलम ३५ अंतर्गत मान्यता दिली असेल तर.

संस्था विसर्जन: जर सभासद एखादी ट्रस्ट, कंपनी किंवा फर्म असेल आणि ती संस्थाच विसर्जित झाली किंवा तिची नोंदणी रद्द झाली असेल तर. 

२. कमिटी सदस्यत्वावर होणारा परिणाम

सोसायटीच्या व्यवस्थापन समितीचा (Management Committee) सदस्य होण्यासाठी त्या व्यक्तीचे 'सभासद' असणे ही प्राथमिक अट आहे. त्यामुळे, जर वरीलपैकी कोणत्याही कारणाने सभासदत्व रद्द झाले, तर त्या व्यक्तीचे कमिटीमधील पदही आपोआप रिक्त होते. 

३. सहसभासद आणि सहयोगी सभासदांचे काय?

मुख्य सभासदाचे सभासदत्व संपले की, त्यांच्या आधारावर मिळालेले सहसभासद (Joint Member) किंवा सहयोगी सभासदांचे (Associate Member) सदस्यत्वही त्वरित रद्द होते. याव्यतिरिक्त, त्यांनी स्वतः राजीनामा दिला किंवा त्यांचा मृत्यू झाला तरीही त्यांचे सदस्यत्व संपुष्टात येते. 

४. नोंदवहीतील बदल आणि निबंधकांचे अधिकार

सभासदत्व संपल्यानंतर सोसायटीने 'सभासद नोंदवही'तून (I & J Register) त्या व्यक्तीचे नाव कमी करणे कायदेशीररीत्या बंधनकारक आहे. जर सोसायटीने ही प्रक्रिया टाळली, तर सहकार कायद्याच्या कलम २५ (अ) नुसार उप किंवा सहाय्यक निबंधक सोसायटीला नाव काढण्याचे आदेश देऊ शकतात.