
मुंबई : सोने आणि चांदीच्या दरांमध्ये नुकत्याच झालेल्या घसरणीमुळे भारतात लग्नसराईची तयारी करणाऱ्या ग्राहकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. मंगळवार, १७ नोव्हेंबर रोजी दरात किंचित वाढ झाली असली तरी दोन्ही मौल्यवान धातू एका वर्षापेक्षा अधिक काळातील त्यांच्या सर्वात नीचांकी पातळीवर आहेत. यामुळे लग्नासाठी दागिन्यांची खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांच्या मनात एक महत्त्वाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे: सोनं खरेदी करण्याची हीच योग्य वेळ आहे की आणखी भाव कमी होण्याची वाट पाहावी?
आंतरराष्ट्रीय सोन्याच्या किमती मागील सत्रात घसरल्यानंतर आता स्थिर होताना दिसत आहेत. मंगळवारी स्पॉट गोल्ड ३,८५६.५२ डॉलर प्रति औंसवर व्यवहार करत होते, तर डिसेंबर डिलिव्हरीसाठी अमेरिकन गोल्ड फ्युचर्स ०.२ टक्क्यांनी वाढून ३,८५९ डॉलर प्रति औंसवर पोहोचले. चांदीमध्येही थोडी सुधारणा दिसून आली, सोमवारी ३.६ टक्के घसरणीनंतर ती ०.३ टक्क्यांनी वाढून ४७.१७ डॉलर प्रति औंसवर गेली.
मौल्यवान धातूंमधील ही अलीकडची घसरण प्रामुख्याने मजबूत अमेरिकन डॉलर, वाढते ट्रेझरी यिल्ड आणि अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हकडून आणखी एका व्याजदर वाढीच्या अपेक्षेमुळे झाली आहे. अपेक्षेपेक्षा जास्त असलेला अमेरिकेचा महागाई दर आणि फेडरल रिझर्व्हच्या अधिकाऱ्यांच्या कठोर विधानांनंतर डॉलरने १९ महिन्यांचा उच्चांक गाठला आहे.
जेव्हा डॉलर मजबूत होतो, तेव्हा सोनं आणि चांदीच्या किमतींवर दबाव येतो, कारण इतर चलने असलेल्या खरेदीदारांसाठी हे धातू महाग होतात. याशिवाय, वाढत्या व्याजदरांमुळे व्याज देणाऱ्या गुंतवणुकीच्या तुलनेत सोन्यासारख्या कोणतंही निश्चित उत्पन्न न देणाऱ्या मालमत्तांमधील गुंतवणूक कमी आकर्षक वाटते.
नुकतीच झालेली घसरण लग्नासाठी सोन्याचे दागिने खरेदी करण्याची योजना आखत असलेल्या कुटुंबांसाठी एक चांगली संधी ठरू शकते. मात्र, बाजार तज्ज्ञांनी असा इशारा दिला आहे की, किमती आधीच सर्वात नीचांकी पातळीवर पोहोचल्या आहेत असं गृहीत धरणं चुकीचं ठरेल.
ज्या ग्राहकांना लग्नासाठी तातडीने सोन्याची गरज आहे, त्यांनी संपूर्ण बजेट एकाच वेळी खर्च करण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने दागिन्यांची खरेदी करावी, ज्यामुळे किमतीतील अस्थिरतेचा सामना करण्यास मदत होऊ शकते. या टप्प्याटप्प्याने खरेदी करण्याच्या पद्धतीमुळे ग्राहकांना भविष्यातील संभाव्य घसरणीचा फायदा घेता येईल आणि सध्याच्या दरात काही दागिन्यांची गरज पूर्ण करता येईल.
ज्यांच्याकडे खरेदीसाठी थोडा वेळ आहे, ते मोठी खरेदी करण्यापूर्वी आंतरराष्ट्रीय सराफा किमती, अमेरिकन डॉलर आणि फेडरल रिझर्व्हच्या धोरणातील घडामोडींवर लक्ष ठेवू शकतात.
बाजार तज्ज्ञांनी देशांतर्गत चलनातील हालचालींवर लक्ष ठेवण्याचं महत्त्वही अधोरेखित केलं आहे, कारण भारतीय रुपयातील चढउतार स्थानिक बाजारातील सोन्याच्या किमतींवर परिणाम करू शकतात.
मौल्यवान धातूंचा भविष्यातील कल अद्याप अनिश्चित आहे. मध्यवर्ती बँकेच्या भविष्यातील व्याजदराच्या निर्णयांबद्दल अंदाज घेण्यासाठी गुंतवणूकदार फेडरल रिझर्व्हच्या ऑक्टोबर महिन्यातील बैठकीच्या मिनिट्सवर लक्ष ठेवून आहेत, जे बुधवार, १८ नोव्हेंबर रोजी प्रसिद्ध होणार आहेत.
जर धोरण अधिक कठोर राहिले तर सोनं आणि चांदीवर अतिरिक्त दबाव येऊ शकतो, तर व्याजदर वाढीला ब्रेक लागल्यास सराफा किमतींना काहीसा आधार मिळू शकतो. चांदीच्या दरात अधिक अस्थिरता राहू शकते कारण तिच्या किमती गुंतवणुकीचा कल आणि इलेक्ट्रॉनिक्स व सौर उत्पादनातील वापरासह औद्योगिक मागणी या दोन्हींवर अवलंबून असतात.
लग्नसराईच्या खरेदीदारांसाठी सध्याची घसरण काहीसा दिलासा देणारी असली तरी, खरेदीच्या योग्य वेळेची वाट पाहणं धोकादायक ठरू शकतं. ज्या कुटुंबांमध्ये लवकरच लग्नकार्य आहे, त्यांच्यासाठी दागिन्यांची खरेदी अनेक टप्प्यांत विभागणं हा अधिक व्यावहारिक दृष्टिकोन असू शकतो.
शेवटी, खरेदीदारांनी केवळ दररोजच्या बाजारातील हालचालींवरून निर्णय घेण्याऐवजी, त्यांची तातडीची गरज, बजेट आणि जीएसटी व मजुरीसह (मेकिंग चार्जेस) दागिन्यांच्या खरेदीतील अतिरिक्त खर्चाचा विचार करायला हवा.