सोन्यामध्ये रिनियमसारख्या धातूंची भेसळ होत असल्याची माहिती समोर आल्याने खळबळ उडाली आहे. शुद्ध सोन्यासारख्या चमकणाऱ्या या खोट्या दागिन्यांबद्दल आणि या फसवणुकीपासून स्वतःला कसे वाचवायचे ते नक्की जाणून घ्या.
Gold Adulteration Warning: सोने खरेदी करताना सावधान!
सोने खरेदी करणे हे अनेकांचे स्वप्न असते. विशेषतः मध्यम आणि खालच्या वर्गातील कुटुंबे थोडी थोडी रक्कम साठवून सोन्याचे दागिने खरेदी करतात. लग्न, मुलांचे भविष्य, आणीबाणी अशा अनेक कारणांसाठी लोक सोन्यात गुंतवणूक करतात. पण, सध्या सोन्याच्या गुणवत्तेबाबत समोर आलेल्या एका धक्कादायक माहितीमुळे दागिने खरेदी करणाऱ्या लोकांची चिंता वाढली आहे.
सोन्यामध्ये भेसळ होत असून त्यासाठी एका असामान्य रसायनाचा वापर केला जात असल्याची माहिती समोर आल्याने खळबळ उडाली आहे. विशेषतः, सोन्याचा रंग आणि चमक तशीच राहील अशा प्रकारे भेसळ केली जात असल्याचे सांगितले जाते, ही लक्ष देण्यासारखी गोष्ट आहे.
26
सोन्यात मिसळले जाणारे रेनिअम म्हणजे काय?
मिळालेल्या माहितीनुसार, सोन्याच्या दागिन्यांमध्ये रेनिअम (Rhenium) नावाचा धातू मिसळला जात असल्याचे म्हटले आहे. या धातूचे मिश्रण करून तयार केलेले दागिने दिसायला शुद्ध सोन्यासारखेच चमकदार असू शकतात, असा इशारा या बातमीत देण्यात आला आहे.
साधारणपणे, सोन्याच्या दागिन्यांची शुद्धता त्याचे कॅरेट मूल्य आणि हॉलमार्क यावरून ओळखता येते. पण, सोन्यात इतर धातू मिसळण्याच्या पद्धती बदलतात तेव्हा त्याची खरी शुद्धता निश्चित करण्यात अडचणी येऊ शकतात.
रेनिअम मिश्रित दागिन्यांबाबतच्या या माहितीमुळे ग्राहकांमध्ये अनेक प्रश्न निर्माण झाले आहेत. मात्र, यावरून सर्वच दागिन्यांमध्ये अशी भेसळ होत असल्याचा निष्कर्ष काढता येणार नाही.
36
सोन्याची शुद्धता तपासणाऱ्या मशीनलाही शोधता येणार नाही का?
सोन्याचे दागिने खरेदी करताना सामान्यतः दागिन्यांच्या दुकानात शुद्धता तपासणारी मशीन वापरली जाते. या मशीनच्या साह्याने दागिन्यांमध्ये सोन्याचे प्रमाण किती आहे हे जाणून घेता येते.
पण, रेनिअम भेसळीबाबत आलेल्या बातमीत इशारा देण्यात आला आहे की, नेहमीच्या तपासणी पद्धतींमध्ये अशी भेसळ शोधण्यात अडचण येऊ शकते.
त्यामुळे सोने खरेदी करणाऱ्यांनी केवळ दागिन्यांच्या बाह्य स्वरूपावर अवलंबून राहून ते खरेदी करू नये. त्याचवेळी, विशिष्ट भेसळीबाबतचे हे सर्व दावे स्वतंत्रपणे सिद्ध झालेले नाहीत. त्यामुळे, जनतेने विनाकारण घाबरून न जाता जागरूक राहणे गरजेचे आहे.
सोन्याचे दागिने खरेदी करताना कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी?
सोन्यात भेसळ होत असल्याच्या बातम्या येत असताना, दागिने खरेदी करताना काही महत्त्वाच्या गोष्टी पाळणे हितावह आहे.
१. BIS हॉलमार्क: सोन्याचे दागिने खरेदी करताना त्यावर BIS हॉलमार्क असल्याची खात्री करा.
२. HUID क्रमांक: प्रत्येक हॉलमार्क दागिन्याला दिलेला ६ अंकी HUID ओळख क्रमांक तपासा.
३. खरेदीची पावती: दागिन्याचे वजन, कॅरेट मूल्य, सोन्याचा दर, मजुरी आणि इतर शुल्कांचा स्पष्ट उल्लेख असलेली पावती घ्या.
४. विश्वासार्ह ज्वेलर्स: अनेक वर्षांपासून व्यवसाय करत असलेल्या विश्वासार्ह दुकानांमधून दागिने खरेदी करणे उत्तम.
५. शंका असल्यास तपासणी: दागिन्यांच्या गुणवत्तेबाबत शंका असल्यास, अधिकृत चाचणी केंद्रात अतिरिक्त तपासणी करून खात्री करता येते.
56
जुन्या सोन्याच्या दागिन्यांचीही तपासणी करावी का?
घरी आधीच सोन्याचे दागिने असलेल्यांनाही अकारण घाबरण्याची गरज नाही. सगळ्याच जुन्या दागिन्यांमध्ये भेसळ असेल असे मानता येणार नाही. पण, दागिन्यांच्या शुद्धतेबाबत शंका असल्यास योग्य तपासणी करून घेणे चांगले.
विशेषतः, जेव्हा जुने दागिने बदलून नवीन दागिने खरेदी केले जातात किंवा सोने विकले जाते, तेव्हा त्याची खरी शुद्धता आणि वजन माहीत असणे महत्त्वाचे असते.
66
लोकांसाठी महत्त्वाची सूचना!
सोने हा केवळ दागिना नाही; तर ती अनेक कुटुंबांची आयुष्यभराची पुंजी असते. त्यामुळे, सोने खरेदी करताना किंमत कमी आहे म्हणून घाईघाईने निर्णय घेऊ नये.
रेनिअम भेसळीबाबत समोर आलेल्या माहितीमुळे ग्राहकांमध्ये जागरूकता निर्माण झाली आहे. मात्र, ही भेसळ किती प्रमाणात पसरली आहे, याचे ठोस पुरावे नसल्याने कोणताही सामान्य निष्कर्ष काढता येणार नाही.
आपला थोडासाही निष्काळजीपणा आपल्या बचतीवर परिणाम करू शकतो. त्यामुळे, केवळ सोन्याची चमक पाहून त्याची गुणवत्ता ठरवू नका, तर हॉलमार्क, HUID आणि योग्य तपासणीला महत्त्व देणेच शहाणपणाचे ठरेल!
Utility News (उपयुक्तता बातम्या): Check Latest उपयुक्तता बातम्या थेट in Marathi. Read वैयक्तिक कर्ज, बँकिंग टिप्स, गुंतवणूक, सोने आणि चांदीच्या किंमती बातम्या, ताज्या बातम्या at Asianet Marathi News .