
मुंबई : शेतीसोबतच आता पशुपालन हा व्यवसाय ग्रामीण भागासाठी एक मजबूत आर्थिक आधार बनत आहे. या व्यवसायांमध्ये शेळीपालन शेतकऱ्यांसाठी एक लोकप्रिय आणि फायदेशीर पर्याय ठरत आहे. कमी खर्च, जलद उत्पादन आणि बाजारपेठेत असलेली मोठी मागणी यामुळे शेळीपालन एक किफायतशीर व्यवसाय म्हणून उदयास येत आहे. केंद्र सरकारने राष्ट्रीय पशुधन अभियान (National Livestock Mission - NLM) योजनेतून या व्यवसायाला चालना देण्यासाठी मोठी सबसिडी जाहीर केली आहे. या योजनेअंतर्गत तुम्ही 100 शेळ्यांच्या युनिटसाठी तब्बल 15 लाख रुपयांपर्यंतची सबसिडी मिळवू शकता!
राष्ट्रीय पशुधन अभियान (NLM) ही केंद्र सरकारची एक महत्त्वाकांक्षी योजना आहे, जी 2014-15 मध्ये सुरू झाली आणि 2021-22 मध्ये त्यात सुधारणा करण्यात आली. या योजनेचा मुख्य उद्देश ग्रामीण तरुण, शेतकरी, स्वयंसहायता गट (SHG), सहकारी संस्था आणि शेतकरी उत्पादक कंपन्या (FPO) यांना पशुपालनावर आधारित व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आर्थिक मदत देणे हा आहे. ही योजना केवळ शेळीपालनापुरती मर्यादित नसून, मेंढी, डुक्कर, कुक्कुटपालन, चारा उत्पादन आणि इतर पशुपालन व्यवसायांसाठीही लागू आहे.
जर तुम्ही 100 शेळ्या आणि 5 बोकडांचे युनिट सुरू करण्याचा विचार करत असाल, तर त्याचा अंदाजित खर्च सुमारे 15 लाख रुपये असतो. या खर्चावर सरकार तुम्हाला 50% म्हणजेच ₹7.5 लाख रुपयांपर्यंत सबसिडी देते. ही रक्कम दोन टप्प्यांमध्ये तुमच्या खात्यात जमा केली जाते. पहिला हप्ता प्रकल्प सुरू झाल्यावर आणि दुसरा हप्ता प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर मिळतो.
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराने खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
अर्जदार भारतीय नागरिक आणि ग्रामीण भागातील रहिवासी असावा.
व्यक्ती, स्वयंसहायता गट (SHG), शेतकरी उत्पादक कंपनी (FPO) किंवा सहकारी संस्था अर्ज करू शकतात.
अर्जदाराला पशुपालनाचा अनुभव किंवा अधिकृत प्रशिक्षण प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे. (जर प्रशिक्षण नसेल, तर अनुभवी पशुवैद्यक किंवा संस्थेची मदत घेऊ शकता.)
प्रकल्पासाठी बँकेकडून कर्ज मंजूर असणे किंवा स्वतःचा निधी असल्याचा पुरावा सादर करणे.
या योजनेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया खूप सोपी आहे. तुम्ही खालीलप्रमाणे अर्ज करू शकता.
सर्वात आधी www.nlm.udyamimitra.in या अधिकृत पोर्टलला भेट द्या.
तुमच्या मोबाईल नंबरद्वारे OTP वापरून नोंदणी करा.
सर्व आवश्यक माहिती आणि कागदपत्रे अपलोड करून अर्ज भरा.
आधार कार्ड, पॅन कार्ड, आणि KYC डॉक्युमेंट
बँक कर्ज मंजुरीचे पत्र
सविस्तर प्रकल्प अहवाल (Project Report)
प्रशिक्षण प्रमाणपत्र (असल्यास)
जमिनीचे दस्तऐवज (मालकी किंवा भाडे करार)
अर्ज सादर केल्यानंतर तुम्ही तुमच्या अर्जाची स्थिती पोर्टलवर तपासू शकता. राज्य आणि केंद्रीय पशुसंवर्धन विभागाकडून अर्जाची छाननी केली जाते.
या योजनेचा लाभ घेऊन व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी काही गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
जातीची निवड: बोअर, उस्मानाबादी, सिरोही, जामुनापरी यांसारख्या चांगल्या जातीच्या शेळ्या निवडा.
निवारा: शेळ्यांसाठी हवेशीर आणि स्वच्छ शेडची व्यवस्था करा.
चारा आणि पाणी: नियमितपणे स्वच्छ पाणी आणि पौष्टिक चारा उपलब्ध करा.
आरोग्य: वेळोवेळी लसीकरण, आरोग्य तपासणी आणि विमा कवच घ्या.
योग्य नियोजन आणि मार्गदर्शनाने शेळीपालन हा व्यवसाय तुम्हाला चांगला नफा मिळवून देऊ शकतो. सरकारची ही योजना ग्रामीण भागातील तरुणांना आत्मनिर्भर बनवण्यासाठी एक उत्तम संधी आहे. या संधीचा फायदा घ्या आणि तुमचा स्वतःचा व्यवसाय सुरू करा!