आपण रोज बघतो त्या बहुतेक गाड्यांमध्ये इंजिन नेहमी पुढच्या बाजूलाच असतं. स्पोर्ट्स कार किंवा काही सुपरकार्समध्ये इंजिन मागे किंवा मध्ये असलं तरी, ९० टक्क्यांपेक्षा जास्त पॅसेंजर गाड्यांमध्ये इंजिन पुढेच का बसवतात? यामागचं कारण तुम्हाला माहीत आहे का?
मुंबई : रस्त्यावरून जाणाऱ्या कोणत्याही सामान्य गाडीचं बोनेट उघडलं की समोर इंजिन दिसतं. पण इंजिन मागे किंवा मध्ये न ठेवता नेहमी पुढेच का ठेवलं जातं? हा फक्त एक जुना ट्रेंड आहे की यामागे काही सायंटिफिक लॉजिक आहे? खरंतर, यामागे प्रवाशांची सुरक्षा, उत्तम कूलिंग सिस्टीम, जागेचा वापर आणि निर्मितीचा खर्च अशी अनेक तांत्रिक कारणं आहेत.
26
जीव वाचवणारा ‘क्रॅश बफर झोन’
गाडीचं इंजिन पुढे असण्याचं सर्वात महत्त्वाचं कारण म्हणजे प्रवाशांची सुरक्षा. जेव्हा गाडी समोरून दुसऱ्या वाहनाला किंवा भिंतीला धडकते, तेव्हा पुढचं वजनदार इंजिन शॉक ॲबसॉर्बरसारखं काम करतं. याला इंजिनिअरिंगच्या भाषेत 'क्रम्पल झोन' किंवा 'क्रॅश बफर' म्हणतात. अपघाताचा मोठा धक्का इंजिन स्वतःवर झेलतं, त्यामुळे त्याची तीव्रता ड्रायव्हर आणि प्रवाशांपर्यंत पोहोचत नाही आणि त्यांचा जीव वाचतो.
36
नॅचरल कूलिंग सिस्टीमचा फायदा
गाडी चालवताना इंजिन प्रचंड गरम होतं. त्याला थंड ठेवण्यासाठी कूलिंग सिस्टीम गरजेची असते. गाडी वेगाने पुढे जात असताना, बाहेरची हवा थेट पुढच्या ग्रील आणि रेडिएटरला लागते. यामुळे कोणत्याही किचकट एअर डक्ट्स किंवा विशेष फॅनशिवाय इंजिन नैसर्गिकरित्या आणि वेगाने थंड होतं. जर इंजिन मागे असतं, तर त्याला हवा पोहोचवण्यासाठी खास डिझाइन करावं लागलं असतं, ज्यामुळे सिस्टीम आणखी गुंतागुंतीची झाली असती.
गाडीच्या सर्व भागांमध्ये इंजिन सर्वात वजनदार असतं. हे वजन गाडीच्या पुढच्या चाकांवर पडल्यामुळे टायरला रस्त्यावर चांगली पकड (grip) मिळते. विशेषतः 'फ्रंट व्हील ड्राइव्ह' गाड्यांमध्ये इंजिनच्या वजनामुळे पावसात, बर्फाळ रस्त्यावर किंवा वळणावर गाडी घसरण्यापासून वाचते आणि सहज कंट्रोल होते. स्टिअरिंगच्या चाकांवरच इंजिनचं वजन असल्याने ड्रायव्हर गाडीला सुरक्षितपणे चालवू शकतो.
56
मोकळी जागा आणि मोठी डिकी
प्रवाशांच्या आरामाचा विचार केल्यास फ्रंट-इंजिन लेआउट खूप फायदेशीर ठरतो. गाडीचा वजनदार इंजिनचा भाग पुढे गेल्यामुळे प्रवाशांना बसण्यासाठी मोठी जागा आणि जास्त लेग-रूम मिळते. इतकंच नाही, तर गाडीच्या मागच्या बाजूला सामान ठेवण्यासाठी मोठी 'बूट स्पेस' (डिकी) तयार करणं सोपं होतं. यामुळे लांबच्या प्रवासात कुटुंबाला आरामात प्रवास करता येतो.
66
कमी उत्पादन खर्च, सोपी देखभाल
तांत्रिकदृष्ट्या पाहिलं तर, इंजिन, गिअरबॉक्स आणि स्टिअरिंग सिस्टीम गाडीच्या पुढच्या भागात एकत्र असल्यामुळे चाकांपर्यंत पॉवर पोहोचवणं सोपं होतं. यामुळे मोठ्या ড্রাইভ शाफ्टची गरज कमी होते आणि गाडी बनवण्याचा खर्चही वाचतो. शिवाय, सर्व्हिसिंगच्या वेळी मेकॅनिकला इंजिनपर्यंत पोहोचणं सोपं जातं. बोनेट उघडून ऑइल तपासणं, बॅटरी बदलणं किंवा रेडिएटर साफ करणं यांसारखी कामं कमी खर्चात आणि लवकर होतात.
सर्वच गाड्यांमध्ये इंजिन पुढे असतं का?
साधारणपणे रस्त्यावर दिसणाऱ्या ९९ टक्के फॅमिली कार्समध्ये याच व्यावहारिक कारणांमुळे इंजिन पुढे असतं. पण फेरारी (Ferrari), पोर्शे (Porsche) यांसारख्या स्पोर्ट्स कार किंवा रेसिंग कारमध्ये हाय-स्पीड आणि बॉडी बॅलन्ससाठी इंजिन गाडीच्या मध्ये किंवा मागे बसवलेलं असतं. मात्र, रोजच्या वापरासाठी पॅसेंजर गाड्यांमध्ये फ्रंट-इंजिन लेआउट हाच सर्वात सुरक्षित, किफायतशीर आणि बेस्ट ऑप्शन असल्याचं तज्ज्ञ सांगतात.
