पात्र कर्मचाऱ्यांना १५,००० रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर रक्कम देणाऱ्या केंद्र सरकारच्या योजनेबद्दल तुम्हाला माहिती आहे का? पगार मर्यादा, नोकरीत रुजू होण्याची तारीख आणि सेवेचा कालावधी यासह सर्व अटी आपण सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
नोकरी करणाऱ्या काही लोकांसाठी एक आनंदाची बातमी आहे. केंद्र सरकार त्यांना १५,००० रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर रक्कम (Incentive) देणार आहे. 'प्रधानमंत्री विकसित भारत रोजगार योजना' (PM-VBRY) असं या योजनेचं नाव आहे. कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) ही योजना राबवत आहे.
पण, पगारदार असलेल्या प्रत्येकालाच हे पैसे मिळतील, असा गैरसमज करून घेऊ नका. जे कर्मचारी पहिल्यांदाच EPFO चे सदस्य होत आहेत, त्यांनाच याचा फायदा मिळेल. त्यासाठी पगाराची मर्यादा आणि नोकरीच्या कालावधीच्या काही अटी पूर्ण करणं गरजेचं आहे.
या योजनेअंतर्गत, १ ऑगस्ट २०२५ ते ३१ जुलै २०२७ या काळात नोकरीला लागणाऱ्या पात्र कर्मचाऱ्यांनाच ही रक्कम दिली जाईल.
25
महिन्याचा पगार १ लाख रुपयांच्या आत असणं आवश्यक
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी कर्मचाऱ्याचा महिन्याचा पगार १ लाख रुपयांच्या आत असणं आवश्यक आहे. इथे पगार म्हणजे योजनेच्या नियमांनुसार ठरवलेलं EPF वेतन. तुमचा एकूण पगार (Gross Salary) किंवा हातात येणारा पगार (In-hand Salary) बघून तुमची पात्रता ठरवली जाणार नाही.
तसंच, संबंधित कर्मचारी १ ऑगस्ट २०२५ पूर्वी EPFO चा सदस्य नसावा. जर तुम्ही याआधी एखाद्या 'एक्झम्प्टेड पीएफ ट्रस्ट' (Exempted PF Trust) द्वारे EPF चे सदस्य असाल, तरीही तुम्हाला हा नियम लागू होईल.
थोडक्यात सांगायचं तर, फक्त पगार १ लाखाच्या आत असून चालणार नाही. तुमचा EPFO चा जुना रेकॉर्ड, नोकरीत रुजू झाल्याची तारीख आणि इतर नियमही तपासले जातील.
35
तुम्ही सलग सहा महिने नोकरी करणं गरजेचं
ही प्रोत्साहनपर रक्कम तुम्हाला एकाच वेळी मिळणार नाही. सरकार ती दोन टप्प्यांत देणार आहे. पहिल्या टप्प्यात जास्तीत जास्त ७,५०० रुपये मिळतील. हे पैसे मिळवण्यासाठी तुम्ही सलग सहा महिने नोकरी करणं गरजेचं आहे. तसंच, तुमच्या कंपनीने EPF चे पैसे वेळेवर भरून आवश्यक ते रिपोर्ट जमा केलेले असावेत.
दुसरा टप्पा १२ महिन्यांची नोकरी पूर्ण झाल्यावर मिळेल. पण त्यासाठी सरकारने ठरवून दिलेला आर्थिक साक्षरता प्रशिक्षण कार्यक्रम (Financial Literacy Training Program) पूर्ण करणं बंधनकारक आहे. दोन्ही टप्पे मिळून एकूण रक्कम १५,००० रुपयांपेक्षा जास्त असणार नाही.
तुमच्या EPF वेतनाच्या आधारावर या रकमेचं कॅल्क्युलेशन केलं जाईल. त्यामुळे प्रत्येकालाच पूर्ण १५,००० रुपये मिळतील, असं ठामपणे सांगता येणार नाही.
'फर्स्ट टाईम एम्प्लॉयी' (First Time Employee) योजनेसाठी पात्र
जे लोक आधीपासूनच EPFO चे सदस्य आहेत आणि ज्यांचा पीएफ कापला जातो, ते या 'फर्स्ट टाईम एम्प्लॉयी' (First Time Employee) योजनेसाठी पात्र नसतील. तसंच, सरकारने ठरवून दिलेल्या तारखांच्या आधी किंवा नंतर नोकरीला लागलेले आणि पगार मर्यादा ओलांडणारे कर्मचारीही यातून बाद होतील.
ज्यांनी सलग सहा महिने काम केलेलं नाही, त्यांना पहिला हप्ता मिळणार नाही. दुसऱ्या हप्त्यासाठी १२ महिन्यांची सेवा आणि आर्थिक साक्षरता प्रशिक्षण पूर्ण करणं आवश्यक आहे. कंपनीने पीएफ भरणं आणि रिपोर्ट देणं या अटीही पूर्ण केलेल्या असाव्यात.
त्यामुळे, तुम्हाला या योजनेचा लाभ मिळेल की नाही, हे जाणून घेण्यासाठी तुमचा EPFO रेकॉर्ड, जॉयनिंग डेट, पगाराचा तपशील आणि कंपनीचं योगदान तपासून पाहणं खूप महत्त्वाचं आहे.
55
डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर' (DBT) द्वारे हे पैसे जमा केले जातील
या योजनेचे पैसे मिळवण्यासाठी कर्मचाऱ्याची ओळख आणि बँक खात्याची माहिती अचूक असणं आवश्यक आहे. आधार कार्डशी लिंक असलेल्या बँक खात्यात 'डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर' (DBT) द्वारे हे पैसे जमा केले जातील, असं सरकारने स्पष्ट केलं आहे.
पहिल्यांदाच EPFO चे सदस्य होणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना त्यांचा युनिव्हर्सल अकाउंट नंबर (UAN) तयार करावा लागेल. तसंच, आधारवर आधारित फेस ऑथेंटिकेशन (Facial Authentication) पूर्ण करावं लागेल. यासाठी UMANG ॲपमधील फेस रेकग्निशन तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याबाबतच्या अधिकृत सूचनांचं पालन करावं.
योजनेचे नियम, नोंदणीची प्रक्रिया आणि मार्गदर्शक तत्त्वे तुम्ही pmvbry.epfindia.gov.in या अधिकृत वेबसाईटवर पाहू शकता. पात्रतेनुसार पैसे मिळत असल्यामुळे, फक्त नोंदणी केली म्हणजे लगेच १५,००० रुपये मिळतील, असा विचार करू नका.
विशेष म्हणजे, दुसऱ्या हप्त्यातील काही रक्कम एखाद्या बचत योजनेत किंवा डिपॉझिट अकाउंटमध्ये ठेवली जाऊ शकते. त्यामुळे, पूर्ण रक्कम लगेच रोख स्वरूपात खर्च करण्यासाठी मिळेल, अशी अपेक्षा ठेवू नका.
