आपण बँकेत चेक देताना किंवा पैसे काढताना फॉर्मवर आकड्यांमध्ये आणि अक्षरांमध्ये रक्कम लिहितो. पण अक्षरात रक्कम लिहिल्यावर शेवटी 'Only' हा शब्द का जोडतात? यामागे एक महत्त्वाचं कारण आहे, जे तुम्हाला माहीत असायलाच हवं.
चेकवर अक्षरात रक्कम लिहिल्यानंतर मोकळी जागा सोडल्यास, कोणीतरी त्यात बदल करून फसवणूक करू शकतं. उदाहरणार्थ, तुम्ही “Ten Thousand” लिहून जागा सोडल्यास, त्यात पुढे शब्द जोडून रक्कम वाढवली जाऊ शकते. पण ‘Only’ लिहिल्यावर वाक्य पूर्ण होतं आणि कोणताही बदल करता येत नाही.
25
आरबीआयचा हा नियम आहे का?
चेकवर ‘Only’ लिहिलं नाही तर तो अवैध ठरत नाही. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) असा कोणताही अनिवार्य नियम केलेला नाही. पण चेक लिहिताना कोणतीही मोकळी जागा सोडू नये, ही एक महत्त्वाची सुरक्षिततेची सूचना आहे. त्यामुळेच बँका सहसा रक्कम लिहिल्यानंतर ‘Only’ लिहिण्याचा सल्ला देतात.
35
चेकवर रक्कम लिहिण्याची पद्धत
चेकवर रक्कम दोन प्रकारे लिहिली जाते - अंकात आणि अक्षरात. दोन्ही ठिकाणी लिहिलेली रक्कम तंतोतंत सारखीच असली पाहिजे. उदाहरणार्थ, रु. 5,000 चा चेक देताना अंकात रु. 5,000 आणि अक्षरात “पाच हजार रुपये मात्र” असं लिहावं. दोन्ही रकमांमध्ये फरक असल्यास चेक वटवताना अडचणी येऊ शकतात.
चेक भरताना काही सोप्या गोष्टी लक्षात ठेवल्यास फसवणूक टाळता येते. अक्षरात रक्कम लिहिल्यानंतर शेवटी ‘Only’ लिहा. सही करण्यापूर्वी नाव, तारीख आणि रक्कम तपासा. रकमेसाठी असलेल्या बॉक्समध्येच स्पष्टपणे लिहा. चेकवर खाडाखोड किंवा अनधिकृत बदल करू नका. सही करण्यापूर्वी सर्व तपशील पुन्हा एकदा तपासा.
55
Only शब्द लिहिण्याचा फायदा
चेकवर ‘Only’ लिहिण्याचा मुख्य फायदा म्हणजे फसवणूक टाळता येते. यामुळे रकमेत बदल करण्याची शक्यता कमी होते. ही एक महत्त्वाची सुरक्षा टीप आहे. पण फक्त ‘Only’ लिहून भागत नाही, तर चेकवरील नाव, तारीख, रक्कम आणि सही यांसारखे सर्व तपशील अचूक असणंही तितकंच महत्त्वाचं आहे.
