Car Market : हॅचबॅक बाजारात अनपेक्षित तेजी, जीएसटी कपातीमुळे ग्राहकांचा प्रतिसाद

Car Market : 2025 मध्ये भारतीय हॅचबॅक कार बाजाराने जोरदार पुनरागमन केले. लहान कारवरील जीएसटी 28% वरून 18% पर्यंत कमी केल्यानंतर हॅचबॅक कार बाजाराला चालना मिळाली. जीएसटीतील कपात हेच या बदलामागील मुख्य कारण आहे.  

Car Market : भारतीय ऑटोमोबाइल इंडस्ट्री विस्तारत आहेत. कारविक्री दिवसागणिक वाढतच आहे. त्यामुळे रस्त्यावर धावणाऱ्या गाड्यांची संख्याही वाढत आहे. कार उत्पादक कंपन्यांसाठी ही बाब दिलासादायक असली तरी, जास्तीत जास्त ग्राहकांना आपल्याकडे आकर्षित करण्याचा प्रयत्न या कंपन्यांचा आहे. वाजवी किमतीत आरामदायी प्रवास आणि अत्याधुनिक सुविधा देण्यासाठी विविध मॉडेल्स बाजारात उपलब्ध केले जात आहेत. त्यातच केंद्र सरकारने घेतलेल्या एका निर्णयामुळे कारविक्रीला चालना मिळाली आहे.

भारतातील ज्या कार सेगमेंटची विक्री कमी नोंदवली जात होती, त्या हॅचबॅक कार सेगमेंटसाठी 2025 हे वर्ष जोरदार वाढीसह संपले. गेल्या काही वर्षांपासून दुर्लक्षित राहिलेला भारतातील हॅचबॅक सेगमेंट 2025 च्या अखेरीस पुन्हा मजबूत होऊ लागले. करांमधील एका मोठ्या बदलाने यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. यामुळे लहान कारच्या वाढत्या किमतींपासून दिलासा मिळाला आणि बजेटचा विचार करणारे ग्राहक पूर्वीप्रमाणेच शोरूममध्ये परत येऊ लागले.

2025 च्या सप्टेंबर महिन्याच्या अखेरीस लहान कारवरील जीएसटी 28% वरून 18% पर्यंत कमी केल्याने हॅचबॅकच्या विक्रीला मोठी चालना मिळाली. हा बदल 22 सप्टेंबर 2025 पासून लागू झाला. यामुळे मारुती सुझुकी अल्टो, वॅगनआर, टाटा अल्ट्रोज, टियागो, टोयोटा ग्लान्झा, ह्युंदाई i10, रेनो क्विड आणि ह्युंदाई i20 सारख्या सर्वाधिक विकल्या जाणाऱ्या मॉडेल्सच्या किमतीत लक्षणीय घट झाली.

काही आठवड्यांतच, विक्रीच्या आकडेवारीवर याचा परिणाम दिसून आला. कॉम्पॅक्ट कारच्या विक्रीत सुमारे 20% वाढ झाली. कर बदलांनंतर, संपूर्ण उद्योगातील लहान कारच्या डिलिव्हरीमध्ये सुमारे 23% वाढ झाली. ही वाढ बाजारातील हिश्श्याच्या आकडेवारीमध्येही दिसून आली. 2025 च्या ऑक्टोबर-डिसेंबर या कालावधीत प्रवासी वाहनांच्या विक्रीत हॅचबॅकचा वाटा 24.4% होता, जो वर्षाच्या पहिल्या नऊ महिन्यांत नोंदवलेल्या 23.5% पेक्षा सुधारला आहे.

कोविडपूर्वीच्या काळात या सेगमेंटचे जे वर्चस्व होते, त्या तुलनेत हे आकडे अजूनही खूप कमी आहेत. त्यावेळी एकूण प्रवासी वाहनांच्या विक्रीत हॅचबॅकचा वाटा जवळपास निम्मा होता. तरीही, वर्षाच्या अखेरीस झालेली ही वाढ परवडणाऱ्या वाहनांच्या मागणीत मोठ्या बदलाचे संकेत देते. तथापि, सेगमेंटची रिकव्हरी अजूनही सुरुवातीच्या टप्प्यात असल्याने, संपूर्ण कॅलेंडर वर्षाची एकूण विक्री अंदाजे 2024 च्या पातळीवरच राहिली.

या बदलाचा सर्वात मोठा फायदा मारुती सुझुकीला झाला. अल्टो, एस-प्रेसो, सेलेरियो आणि वॅगनआर सारख्या एंट्री-लेव्हल आणि कॉम्पॅक्ट मॉडेल्सनी केवळ डिसेंबर 2025 मध्ये 91.8% वार्षिक वाढ नोंदवली. मागणी इतक्या वेगाने वाढली की काही बाजारपेठांमध्ये प्रतीक्षा कालावधी सुमारे सहा आठवड्यांपर्यंत पोहोचला. यामुळे उत्पादनात बदल करण्यात आले.

जीएसटीमधील बदलानंतर, मारुतीच्या एंट्री-सेगमेंट विक्रीत 31% वाढ झाली, जी उद्योग सरासरीपेक्षा खूप जास्त आहे. त्याच वेळी, पहिल्यांदा कार खरेदी करणाऱ्यांचा वाटा सुमारे पाच टक्क्यांनी वाढला. उदाहरणार्थ, टाटा मोटर्सला त्यांच्या हॅचबॅक पोर्टफोलिओमध्ये आर्थिक वर्ष 2026 च्या दुसऱ्या सहामाहीत 18% ते 20% पर्यंत माफक वाढ अपेक्षित आहे. कॉम्पॅक्ट आणि मध्यम आकाराच्या एसयूव्हीची वेगाने वाढणारी लोकप्रियता हॅचबॅकच्या मागणीची क्षमता मर्यादित करत आहे.