
mAadhaar ॲपने ५ कोटी डाऊनलोड्सचा मोठा टप्पा ओलांडला आहे. या ॲपचा वापर करून ६० लाखांहून अधिक लोकांनी आपला मोबाईल नंबर अपडेट केला आहे, तर १५ लाखांहून अधिक लोकांनी आपला पत्ता बदलला आहे. गुरुवारी इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने ही माहिती दिली. या आकडेवारीवरून हे स्पष्ट होतंय की, नागरिक आता आधारशी संबंधित कामांसाठी डिजिटल सेवांना जास्त पसंती देत आहेत.
मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, २३ लाखांहून अधिक लोकांनी या ॲपद्वारे आपले ईमेल आयडी अपडेट केले आहेत. यामुळे लोकांना आता आधार केंद्रावर जाऊन रांगेत उभं राहण्याची गरज भासत नाहीये, कारण स्मार्टफोनवरूनच अनेक कामं सहज होत आहेत.
mAadhaar ॲपमुळे आधार कार्डधारकांना मोबाईल नंबर, पत्ता आणि ईमेल अपडेट करण्यासोबतच बायोमेट्रिक लॉक/अनलॉक करणे आणि ई-आधार डाऊनलोड करण्यासारख्या अनेक सेवा मिळतात. मंत्रालयाने सांगितले की, "Show, Share and Verify" (दाखवा, शेअर करा आणि व्हेरिफाय करा) या तत्त्वावर हे ॲप काम करते. यामुळे आधारधारकांना त्यांची माहिती कशी वापरायची यावर अधिक नियंत्रण मिळतं आणि ओळख पडताळणीही सुरक्षित होते.
ॲपच्या वापरासोबतच, भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरणाने (UIDAI) ऑफलाइन व्हेरिफिकेशनसाठीची यंत्रणाही मजबूत केली आहे. जानेवारीपासून UIDAI ने २०० हून अधिक संस्थांना 'ऑफलाइन व्हेरिफिकेशन सीकिंग एंटिटीज' (OVSEs) म्हणून जोडून घेतलं आहे. लोकांच्या संमतीने, सुरक्षित आणि पेपरलेस पद्धतीने ओळखीची पडताळणी करता यावी, हा यामागचा उद्देश आहे.
या ऑफलाइन पद्धतींमध्ये QR कोड स्कॅन करून किंवा डिजिटल सही असलेले डॉक्युमेंट्स वापरून ओळख तपासली जाते. यासाठी UIDAI च्या सेंट्रल डेटाबेसशी थेट (रिअल-टाइम) कनेक्टिव्हिटीची गरज नसते.
मंत्रालयाने स्पष्ट केलं की, या पद्धतीमुळे आधारधारकांना व्हेरिफिकेशनसाठी फक्त आवश्यक तेवढीच माहिती शेअर करावी लागते. यामुळे त्यांची प्रायव्हसी जपली जाते आणि माहितीवर त्यांचंच नियंत्रण राहतं.
अशी अपेक्षा आहे की OVSEs ची संख्या वाढल्यामुळे ऑफलाइन व्हेरिफिकेशनचा वापर वाढेल आणि सेवा देणाऱ्या कंपन्या व नागरिक या दोघांसाठीही ओळख पडताळणीची प्रक्रिया अधिक सोपी होईल.
हे सर्व उपक्रम सरकारच्या 'डिजिटल इंडिया' व्हिजनचाच एक भाग आहेत. सुरक्षित, सोप्या आणि तंत्रज्ञानावर आधारित सार्वजनिक सेवा देऊन लोकांचे 'जीवनमान सुलभ करणे' (ease of living) हे सरकारचे उद्दिष्ट आहे.
एकीकडे mAadhaar ॲपमुळे नागरिकांना डिजिटल सेवा मिळत आहेत, तर दुसरीकडे OVSEs च्या वाढत्या संख्येमुळे ऑफलाइन ओळख पडताळणीची परिसंस्थाही विस्तारत आहे. (ANI)
(या बातमीचा मथळा वगळता, एशियनेट न्यूजच्या संपादकीय टीमने मजकुरात कोणताही बदल केलेला नाही आणि ही बातमी सिंडिकेटेड फीडमधून जशीच्या तशी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.)