उन्हाळा सुरू झाला की घरात AC सुरू होतो आणि महिन्याच्या शेवटी येतं मोठं लाईट बिल, जे आपलं टेन्शन वाढवतं. पण काळजी करू नका, तुम्ही एसीशिवायही आपलं घर अगदी थंड ठेवू शकता. कसं ते जाणून घेऊया.
उन्हाळा सुरू झाला आहे आणि तापमान वाढताच लोक थंडाव्यासाठी एअर कंडिशनरवर अवलंबून राहू लागतात. पण यामुळे वीज बिल वाढण्याचं टेन्शनही येतं. मात्र, तुम्ही एसीशिवायही तुमची खोली थंड ठेवू शकता. यासाठी अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत, ज्याबद्दल आपण इथे बोलणार आहोत.
26
खस किंवा बांबूचे पडदे (ब्लॉइंड्स)
घर थंड ठेवण्याचा हा एक नैसर्गिक आणि पारंपरिक उपाय आहे. पूर्वी लोक याच पद्धतीने घरं थंड ठेवत. खस मॅट्स (वाळ्याचे पडदे) वाळा गवताच्या मुळांपासून बनवतात. हे पडदे खिडक्या आणि बाल्कनीमध्ये लावल्यास सूर्यप्रकाश अडवला जातो. यावर पाणी मारल्यावर बाष्पीभवनामुळे (evaporation) हवा थंड होते आणि एक मंद सुगंधही घरात पसरतो. सिंथेटिक पडद्यांप्रमाणे हे हवा अडवत नाहीत, उलट हवा खेळती ठेवतात आणि घराला बाहेरच्या तापमानापासून वाचवतात.
36
रिफ्लेक्टिव्ह रूफ कोटिंग्स
घराचं छत उन्हामुळे सर्वात जास्त तापतं. त्यामुळे छतावर रिफ्लेक्टिव्ह मटेरियल वापरल्यास घरातील तापमान अनेक अंशांनी कमी होऊ शकतं. पांढऱ्या रंगाचे पेंट योग्य किमतीत मिळतात आणि ते 80% पर्यंत सौर किरणं (solar radiation) परावर्तित करू शकतात. यामुळे काँक्रीट स्लॅबमध्ये उष्णता कमी शोषली जाते. तुम्हीही उन्हाळ्यापूर्वी छताला पांढरा रंग नक्की द्या.
झाडं 'ट्रान्सपिरेशन' (transpiration) नावाच्या प्रक्रियेद्वारे नैसर्गिक एअर कंडिशनरचं काम करतात. यात झाडं आजूबाजूची हवा थंड करण्यासाठी पाणी बाहेर टाकतात. फर्न, स्नेक प्लांट, कोरफड (एलोवेरा) आणि पीस लिली यांसारखी इनडोअर झाडं आसपासचं तापमान थंड करण्यासाठी उत्तम नैसर्गिक पर्याय आहेत.
56
थर्मल शेडिंग आणि नाईट व्हेंटिलेशन
थंड हवा मिळवण्यासाठी योग्य वेळी खिडक्या उघडणं आणि बंद करणं महत्त्वाचं आहे. कडक उन्हापासून वाचण्यासाठी सकाळी १० ते संध्याकाळी ५ वाजेपर्यंत खिडक्या, पडदे आणि ब्लाइंड्स बंद ठेवा. सकाळी लवकर आणि संध्याकाळी उशिरा घराच्या विरुद्ध बाजूच्या खिडक्या उघडा. यामुळे एक 'विंड टनल' तयार होईल, जो गरम हवा बाहेर फेकून देईल. आणखी
66
हाय-एफिशिएन्सी एअर कूलर
आधुनिक एअर कूलरला AC पेक्षा खूप कमी वीज लागते, साधारणपणे 150W ते 300W दरम्यान. भारतातील कोरड्या हवामानासाठी हे कूलर उत्तम आहेत. सिम्फनी, बजाज आणि क्रॉम्प्टन कंपन्यांचे २०२४ चे मॉडेल्स पारंपरिक वुड वूल पॅडऐवजी हनीकॉम्ब पॅडसह येतात, जे जास्त टिकाऊ आणि कार्यक्षम असतात. काही मॉडेल्समध्ये शुद्ध हवेसाठी i-Pure टेक्नॉलॉजी असते. हे कूलर इन्व्हर्टरवरही चालतात, त्यामुळे लाईट गेल्यावरही थंडावा मिळतो. AC ऐवजी एअर कूलर वापरल्यास वीज बिलात मोठी बचत होऊ शकते.
