Somnath Temple Facts : गुजरातच्या सौराष्ट्रमध्ये असलेले सोमनाथ मंदिर १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी पहिले आहे. याचा इतिहास खूप जुना आहे. इतिहासकारांच्या मते, परकीय आक्रमकांनी १७ वेळा हे मंदिर लुटले आणि उद्ध्वस्तही केले.
Somnath Temple Interesting Facts: शिवपुराणानुसार, संपूर्ण भारतात १२ ज्योतिर्लिंगे आहेत. यापैकी पहिले ज्योतिर्लिंग गुजरातच्या सौराष्ट्रमध्ये असलेले सोमनाथ आहे. २०२६ हे वर्ष सोमनाथ मंदिराच्या दृष्टीने खूप खास आहे, कारण सुमारे १ हजार वर्षांपूर्वी म्हणजेच १०२६ साली महमूद गझनवीने हे मंदिर उद्ध्वस्त केले होते. दुसरे कारण म्हणजे सध्याच्या सोमनाथ मंदिराच्या प्राणप्रतिष्ठेला ७५ वर्षे पूर्ण झाली आहेत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोमनाथ मंदिराच्या ७५ वर्षे पूर्ण होण्याच्या सोहळ्याला 'सोमनाथ स्वाभिमान पर्व' असे नाव दिले आहे. या खास प्रसंगी सोमनाथ मंदिराशी संबंधित ५ रंजक गोष्टी जाणून घ्या.
26
सोमनाथ ज्योतिर्लिंगाची स्थापना कोणी केली?
शिवपुराणानुसार, एकदा चंद्रदेवाचे सासरे दक्ष प्रजापतीने त्यांना क्षयरोगाचा शाप दिला, ज्यामुळे त्यांची चमक कमी झाली. या रोगातून मुक्त होण्यासाठी चंद्रदेवाने शिवलिंगाची स्थापना करून महादेवाची कठोर तपश्चर्या केली. प्रसन्न होऊन महादेवाने त्यांना या रोगातून मुक्त केले. चंद्राचे एक नाव सोम असेही आहे. चंद्राने स्थापित केलेले शिवलिंग असल्यामुळे हे स्थान सोमनाथ म्हणून ओळखले जाऊ लागले. याला जगातील पहिले ज्योतिर्लिंग म्हटले जाते.
36
समुद्र आपली मर्यादा ओलांडत नाही
सोमनाथ मंदिर गुजरातच्या सौराष्ट्र प्रदेशात अरबी समुद्राच्या काठावर वसलेले आहे. समुद्राच्या इतके जवळ असूनही आजपर्यंत समुद्राचे पाणी मंदिराच्या गाभाऱ्यात आलेले नाही. लोक याला एक चमत्कार मानतात. विद्वानांच्या मते, महादेवाच्या कृपेमुळे समुद्र कधीही आपली मर्यादा ओलांडत नाही. ही गोष्ट आजही एक रहस्य बनून राहिली आहे.
सोमनाथ मंदिराजवळ एक बाणस्तंभ आहे, ज्यावर संस्कृतमध्ये 'आसमुद्रांत दक्षिण ध्रुव पर्यंत अबाधित ज्योतिरमार्ग' असे लिहिलेले आहे आणि हीच गोष्ट दुसऱ्या बाजूला इंग्रजीतही लिहिली आहे. याचा अर्थ असा की, या बिंदूपासून दक्षिण ध्रुवापर्यंत सरळ रेषेत कोणताही अडथळा नाही. ही गोष्ट खरीही आहे, कारण सोमनाथपासून दक्षिण दिशेला सुमारे ६००० किमीपर्यंत कोणतीही जमीन नाही.
56
दरवाजांबद्दल वेगवेगळी मते
असे म्हटले जाते की, जेव्हा महमूद गझनवीने सोमनाथ मंदिर लुटले, तेव्हा तो मंदिराचे चंदनाचे दरवाजे लुटून अफगाणिस्तानला घेऊन गेला. असेही म्हटले जाते की, १९५१ मध्ये राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांच्या प्रयत्नांमुळे हे दरवाजे पुन्हा भारतात आणले गेले, परंतु काही लोक हे खरे मानत नाहीत. सोमनाथ मंदिराच्या दरवाजांबद्दल इतरही अनेक मते प्रचलित आहेत.
66
मंदिर ७ की १७ वेळा तोडले गेले?
सोमनाथ मंदिर किती वेळा तोडले गेले याबद्दलही वेगवेगळी मते आहेत. काही इतिहासकारांच्या मते, परकीय आक्रमकांनी सोमनाथ मंदिर ७ वेळा तोडले, तर काहींच्या मते हे मंदिर १७ वेळा उद्ध्वस्त केले गेले. मंदिर तोडण्याची पहिली घटना इसवी सन ७२५ मध्ये घडली होती. त्यावेळी सिंधचा सुभेदार अल जुनैद याने अरबी सत्तेचा विस्तार करण्याच्या उद्देशाने हे मंदिर तोडले होते.
Disclaimer - या लेखातील माहिती धार्मिक ग्रंथ, विद्वान आणि ज्योतिषी यांच्याकडून घेतली आहे. आम्ही ही माहिती तुमच्यापर्यंत पोहोचवण्याचे एक माध्यम आहोत.
