बाप्पाच्या आगमनाची तयारी! मुंबई महापालिकेची 'कडक' नियमावली जाहीर; नियम मोडणाऱ्या मंडळांवर होणार फौजदारी कारवाई
सार
BMC Ganeshotsav 2026 guidelines: मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) आगामी गणेशोत्सवासाठी नवीन मार्गदर्शक नियमावली जाहीर केली आहे. या 'थ्री-डी' सूत्रात शिस्त, सुरक्षा आणि पर्यावरण यावर भर देण्यात आला असून, POP मूर्तींवर बंदी, मंडप उभारणीसाठी कठोर नियम आणि ध्वनीप्रदूषणावर नियंत्रण ठेवण्यात येणार आहे.
मुंबई: मुंबईचा लाडका उत्सव अर्थात 'गणेशोत्सव' अवघ्या काही महिन्यांवर येऊन ठेपला आहे. यंदाचा उत्सव अधिक शिस्तबद्ध, सुरक्षित आणि पर्यावरणपूरक साजरा करण्यासाठी मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) कंबर कसली असून नवीन मार्गदर्शक नियमावली (Guidelines) प्रसिद्ध केली आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या मंडळांना आणि मूर्तिकारांना पालिकेकडून मोठा दणका मिळण्याची शक्यता आहे.
यंदाच्या गणेशोत्सवाचे 'थ्री-डी' सूत्र: शिस्त, सुरक्षा आणि पर्यावरण!
वाढते प्रदूषण आणि गर्दीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी प्रशासनाने यंदा अधिक कठोर भूमिका घेतली आहे. पालिकेने जारी केलेल्या परिपत्रकात प्रामुख्याने खालील बाबींवर भर दिला आहे.
१. मूर्तींसाठी 'पीओपी'ला रामराम
प्लॅस्टर ऑफ पॅरिस (POP) मूर्तींवरील बंदी यंदाही कायम असेल.
केवळ शाडूची माती आणि पर्यावरणपूरक साहित्यापासून बनवलेल्या मूर्तींनाच प्राधान्य द्यावे लागेल.
मूर्ती रंगवण्यासाठी रासायनिक रंगांऐवजी केवळ नैसर्गिक आणि पाण्यात विरघळणाऱ्या रंगांचा वापर करणे सक्त बंधनकारक आहे.
२. मंडप उभारणीसाठी 'नो टॉलरन्स' पॉलिसी
सार्वजनिक गणेश मंडळांना मंडप उभारण्यापूर्वी महापालिकेची पूर्वपरवानगी घेणे अनिवार्य आहे.
रस्ते किंवा फुटपाथवर अनधिकृतपणे मांडव घातल्यास पालिकेचा हातोडा पडणार आहे.
अग्निसुरक्षा (Fire Safety) आणि विद्युत सुरक्षेचे सर्व निकष पूर्ण न केल्यास मंडळांवर फौजदारी गुन्हे दाखल होऊ शकतात.
३. ध्वनीप्रदूषण आणि विसर्जन नियमावली
कानठळ्या बसवणाऱ्या आवाजाला लगाम घालण्यासाठी ध्वनिक्षेपकांवर (Loudspeakers) वेळेची मर्यादा असेल.
विसर्जनासाठी नैसर्गिक जलस्रोतांऐवजी जास्तीत जास्त कृत्रिम तलावांचा वापर करण्याचे आवाहन पालिकेने केले आहे.
काय आहेत नवीन मार्गदर्शक सूचना? (Key Highlights)
परवानगी प्रक्रिया: सर्व मंडळांना ऑनलाईन प्रणालीद्वारे परवानगी घेणे सोपे करण्यात आले आहे, मात्र नियम पाळणे बंधनकारक आहे.
वाहतूक अडथळा: मंडपामुळे वाहतुकीला कोणताही अडथळा निर्माण होणार नाही, याची जबाबदारी मंडळाची असेल.
कारवाईचा इशारा: पर्यावरणाचे नुकसान करणाऱ्या मूर्तिकारांवर आणि सुरक्षेचे नियम धाब्यावर बसवणाऱ्या मंडळांवर कडक कायदेशीर कारवाई केली जाईल.
प्रशासनाने २०२६ चा गणेशोत्सव 'ग्रीन गणेशोत्सव' म्हणून साजरा करण्यासाठी सर्व मुंबईकरांना आणि गणेश मंडळांना सहकार्य करण्याचे आवाहन केले आहे.