Old Monk FSSAI Dispute : 'ओल्ड मंक'ला आता 'रम' म्हणता येणार नाही? FSSAI च्या अटीमुळे कंपनीला 500 कोटींचा फटका

FSSAI च्या सूचनेनुसार 'ओल्ड मंक'च्या बाटलीवरील 'रम' हा शब्द बदलून 'रमसारखे' असा न केल्यामुळे महाराष्ट्रात या मद्याची विक्री पूर्णपणे ठप्प झाली आहे. यामुळे कंपनीला मोठा आर्थिक फटका बसला आहे.

मुंबई : देशातील सर्वात लोकप्रिय आणि जुना मद्याचा ब्रँड असलेल्या 'ओल्ड मंक' (Old Monk) च्या उत्पादक कंपनीला भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानके प्राधिकरणाने (FSSAI) मोठा धक्का दिला आहे. ओल्ड मंकच्या बाटलीवर 'रम' (Rum) हा शब्द न छापता त्याऐवजी 'रमसारखे' (Rum-like) असा उल्लेख करावा, असा आग्रह FSSAI ने धरला आहे. या वादामुळे संपूर्ण महाराष्ट्रात ओल्ड मंकची विक्री थांबली असून, उत्पादक कंपनीला तब्बल ५०० कोटी रुपयांहून अधिक नुकसान झाले आहे. हा कायदेशीर लढा आता मुंबई उच्च न्यायालयात पोहोचला असून, या प्रकरणामुळे भारतीय मद्य उद्योगात मोठी खळबळ उडाली आहे.

उच्च न्यायालयात काय घडले?

मुंबई उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायमूर्ती एम. सी. त्रिपाठी आणि न्यायमूर्ती अद्वैत सेठना यांच्या खंडपीठासमोर या प्रकरणाची सुनावणी झाली. FSSAI ची बाजू मांडताना अतिरिक्त सॉलिसिटर जनरल अनिल सिंग यांनी न्यायालयात स्पष्ट केले की, "जर उत्पादक कंपनीने बाटलीवर 'रमसारखे' असे नवीन लेबल लावण्यास होकार दिला, तरच त्यांना महाराष्ट्रात विक्रीची परवानगी दिली जाईल."

यावर ओल्ड मंकची उत्पादक कंपनी 'मोहन रॉकी स्प्रिंगवॉटर प्रायव्हेट लिमिटेड' (Mohan Rocky Springwater Pvt Ltd) चे वकील व्यंकटेश धोंड यांनी तीव्र आक्षेप नोंदवला. ते म्हणाले की, महाराष्ट्रातील ठाणे जिल्ह्यात असलेल्या त्यांच्या उत्पादन प्रकल्पातील विक्रीवर बंदी घातल्यामुळे कंपनीचे आधीच ५०० कोटी रुपयांपेक्षा जास्त नुकसान झाले आहे.

एवढेच नाही तर, या बंदीमुळे महाराष्ट्र राज्य उत्पादन शुल्क विभागाचा सुमारे ३५० कोटी रुपयांचा महसूल बुडाला आहे. तसेच, ठाण्यातील कारखान्यात काम करणाऱ्या ३०० हून अधिक कामगारांवर बेरोजगारीची कुऱ्हाड कोसळली आहे. देशातील इतर सर्व राज्यांमध्ये ओल्ड मंकची विक्री सुरळीत सुरू असताना, फक्त महाराष्ट्रातच FSSAI ने ही बंदी का घातली आहे, असा सवाल वकिलांनी उच्च न्यायालयात उपस्थित केला.

वादाचे मूळ कारण काय?

FSSAI च्या कडक नियमांनुसार, मूळ अल्कोहोलमध्ये कृत्रिम किंवा नैसर्गिक रमचे फ्लेवर्स (Added Rum Flavouring) मिसळून ते बाजारात पारंपारिक 'रम' या नावाने विकणे म्हणजे ग्राहकांची दिशाभूल करण्यासारखे आहे. अशा उत्पादनांवर 'फ्लेवर्ड स्पिरिट' (Flavoured Spirit) किंवा 'रमसारखे मद्य' असे स्पष्ट लेबल असले पाहिजे, असा FSSAI चा युक्तिवाद आहे.

याशिवाय, ओल्ड मंकच्या बाटल्यांवर असलेल्या "7 इयर्स ओल्ड ब्लेंडेड" (7 years old blended) आणि "व्हेरी ओल्ड व्हॅटेड" (Very old vatted) या वयावर आधारित वर्णनांवरही (Age-related descriptions) FSSAI ने आक्षेप घेतला आहे. हे वर्णन नियमांना धरून नसल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.

२३ ऑक्टोबरला होणार अंतिम सुनावणी

याआधी उच्च न्यायालयाने FSSAI च्या आदेशाला तातडीची अंतरिम स्थगिती देण्यास नकार दिला होता. हा वाद मिटवण्यासाठी कंपनीने बाटलीवरील वयाचा उल्लेख हटवून 'अतिरिक्त फ्लेवर जोडले आहे' (Added Flavour) असे स्पष्ट लिहिलेले नवीन लेबल सादर केले होते. मात्र, FSSAI ने तेही फेटाळून लावले. दोन्ही बाजूंची तडजोड फिस्कटल्यामुळे, कंपनीने या प्रकरणावर अंतिम सुनावणी घेण्याची विनंती न्यायालयाला केली. ही विनंती मान्य करत मुंबई उच्च न्यायालयाने आता २३ ऑक्टोबर रोजी या प्रकरणाची अंतिम सुनावणी घेऊन निकाल देण्याचे निश्चित केले आहे.