
मुंबई : मंगळवारी विधान परिषदेच्या पाच जागांसाठी मतमोजणी सुरू झाली. भाजपच्या नेतृत्वाखालील महायुतीमधील अंतर्गत बंडखोरी आणि सत्ताधाऱ्यांमधील मतभेदांचा फायदा घेण्याचा महाविकास आघाडीचा (मविआ) प्रयत्न, या दोन्ही गोष्टींची या निकालातून परीक्षा होणार आहे. पदवीधरच्या तीन आणि शिक्षकांच्या दोन अशा एकूण पाच मतदारसंघांमध्ये १८२ उमेदवार रिंगणात आहेत. या मतदारसंघांमध्ये एकूण १०,६८,०७२ नोंदणीकृत मतदार आहेत. २३ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या मतदानात २,४१९ मतदान केंद्रांवर एकूण ७२.९६ टक्के मतदान झाले. बंडखोर उमेदवार आणि दोन्ही आघाड्यांमधील अंतर्गत मतभेदांमुळे या निवडणुकांकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. या निकालांवरून पदवीधर आणि शिक्षकांमध्ये कोणत्या पक्षाची ताकद जास्त आहे, हे स्पष्ट होईल.
नागपूर पदवीधर मतदारसंघात भाजपचे सुधाकर कोहळे आणि विद्यमान काँग्रेस आमदार अभिजित वंजारी यांच्यात थेट लढत आहे. २०२० मध्ये वंजारी यांनी ही जागा जिंकण्यापूर्वी जवळपास सहा दशके ती भाजपच्या ताब्यात होती. आता भाजपला ही जागा पुन्हा मिळवायची आहे. पुणे पदवीधर मतदारसंघात भाजपच्या स्मिता जाधव, राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या (शरदचंद्र पवार) हर्षदा देशमुख-जाधव आणि शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे सुनील मोदी यांच्यात लढत होत आहे. या मतदारसंघात सर्वाधिक म्हणजे सुमारे ३.८८ लाख मतदार असून ४७ उमेदवार रिंगणात आहेत. छत्रपती संभाजीनगर पदवीधर मतदारसंघात सुनेत्रा पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादीचे विद्यमान आमदार सतीश चव्हाण आणि राष्ट्रवादीचे (शरदचंद्र पवार) प्रतापसिंह पाटील यांच्यात सामना आहे. इथे शिवसेना (उबाठा) पक्षानेही आपला उमेदवार दिला आहे. या मतदारसंघात ४१ उमेदवार आणि सुमारे ३.२६ लाख मतदार आहेत.
पुणे शिक्षक मतदारसंघात महायुतीमध्येच मतभेद पाहायला मिळत आहेत. भाजपचे कौस्तुभ गावडे आणि काँग्रेसचे विद्यमान आमदार जयंत आसगावकर यांच्यात लढत आहे. तर उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेने अपक्ष उमेदवार सचिन सानप यांना पाठिंबा दिला आहे. राष्ट्रीय समाज पक्षाचे माजी आमदार दत्तात्रय सावंत हेदेखील रिंगणात आहेत. अमरावती शिक्षक मतदारसंघातही सत्ताधारी आघाडीत अंतर्गत वाद आहेत. शिंदे गटाचे अधिकृत उमेदवार आणि विद्यमान आमदार किरण सरनाईक यांच्यासमोर काँग्रेसच्या अदिती पोहरे यांचे आव्हान आहे. भाजपचे बंडखोर संगीता शिंदे, शेखर भोयर आणि सुमित पवार हेदेखील रिंगणात आहेत. तर शिवसेना (उबाठा) पक्षाने दत्तात्रय लहाने यांना उमेदवारी दिली आहे. पाचही मतदारसंघांमध्ये अमरावतीत सर्वाधिक ९२.६ टक्के मतदान झाले. त्याखालोखाल पुणे शिक्षक (८५.८६ टक्के), नागपूर पदवीधर (६४.८४ टक्के), पुणे पदवीधर (६२.७६ टक्के) आणि छत्रपती संभाजीनगर पदवीधरमध्ये ५९.१२ टक्के मतदान झाले.
निवडणूक आयोगाच्या वेळापत्रकानुसार विधान परिषदेच्या द्विवार्षिक निवडणुका होत आहेत. २९ सप्टेंबर रोजी याची अधिकृत अधिसूचना काढण्यात आली होती, तर ३१ ऑक्टोबरपर्यंत निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण होणार आहे. विद्यमान सदस्यांचा कार्यकाळ ६ डिसेंबर रोजी संपत आहे. या निवडणुकीत पसंतीक्रमानुसार मतदान होत असल्याने मतमोजणी प्रक्रियेकडे सर्वांचे बारकाईने लक्ष असेल. पहिल्या पसंतीच्या मतांच्या आधारे कोणत्याही उमेदवाराला आवश्यक कोटा पूर्ण करता आला नाही, तर दुसऱ्या पसंतीची मते निर्णायक ठरतात. बंडखोर उमेदवार आणि अंतर्गत मतभेद असूनही महायुतीतील पक्षांनी कसा समन्वय साधला, हे या निकालांवरून स्पष्ट होईल. तर दुसरीकडे, सत्ताधाऱ्यांमधील फुटीचा फायदा मविआला किती झाला आणि पदवीधर-शिक्षकांमध्ये त्यांचा किती पाठिंबा आहे, हे पाहण्याची संधी या निकालातून मिळेल.