Weather Update : मॉन्सूनपूर्व पावसाचा देशभर कहर! IMDचा मोठा इशारा; पुढील 24 तास अतिधोकादायक, वादळी पावसाचा तडाखा वाढणार

Weather Update : देशभरात मॉन्सूनपूर्व पावसाचा जोर वाढला असून भारतीय हवामान विभागाने अनेक राज्यांसाठी अलर्ट जारी केला आहे. उत्तर प्रदेशात चक्रीवादळ आणि मुसळधार पावसामुळे मोठे नुकसान झाले असून 31 जणांचा मृत्यू झाला आहे. पुढील 3 ते 4 दिवस देशातील अनेक भागांत मेघगर्जनेसह मुसळधार पाऊस आणि वेगवान वाऱ्यांचा इशारा देण्यात आला आहे.

Weather Update : देशात अधिकृतपणे मॉन्सून दाखल होण्यापूर्वीच अनेक राज्यांमध्ये पावसाने जोरदार हजेरी लावली असून हवामानात मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. गेल्या काही दिवसांपासून उत्तर भारत, पश्चिम भारत आणि दक्षिण भारतातील अनेक भागांमध्ये मुसळधार पाऊस, मेघगर्जना आणि वादळी वाऱ्यांनी थैमान घातले आहे. दरम्यान भारतीय हवामान विभागाने (IMD) पुढील 24 तास अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचा इशारा दिला आहे. दिल्ली, उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश, राजस्थान, पंजाब, हरियाणा, उत्तर प्रदेशसह महाराष्ट्र, गुजरात, केरळ, कर्नाटक आणि तामिळनाडू या राज्यांमध्ये जोरदार पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. काही भागांत ताशी 90 किलोमीटर वेगाने वादळी वारे वाहण्याचा अंदाजही हवामान खात्याने वर्तवला आहे.

मॉन्सूनपूर्व पावसाचा देशभर प्रभाव

देशात अजून अधिकृतपणे मान्सून पूर्णपणे सक्रिय झाला नसला तरी अनेक राज्यांमध्ये पावसाने जोरदार हजेरी लावण्यास सुरुवात केली आहे. विशेषतः उत्तर भारत आणि दक्षिण भारतातील वातावरणात अचानक बदल झाला असून उष्णतेपासून नागरिकांना काहीसा दिलासा मिळाला आहे. दिल्ली, हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड आणि जम्मू-काश्मीर या भागांत मेघगर्जनेसह पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. तर राजस्थान, पंजाब आणि हरियाणा या राज्यांतही पावसाचा प्रभाव दिसून येणार आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, या भागांत काही ठिकाणी गारपीट आणि विजांच्या कडकडाटासह जोरदार वादळी वारे वाहू शकतात.

उत्तर प्रदेशात चक्रीवादळाचा कहर

गेल्या काही दिवसांमध्ये उत्तर प्रदेशात झालेल्या अतिमुसळधार पावसाने आणि चक्रीवादळाने मोठे नुकसान झाले आहे. या नैसर्गिक आपत्तीमध्ये तब्बल 31 जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आहे. अनेक भागांत झाडे उन्मळून पडली, घरांचे नुकसान झाले आणि वीजपुरवठाही खंडित झाला.वादळी वाऱ्यांमुळे नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेक जिल्ह्यांमध्ये प्रशासनाने सतर्कतेचा इशारा देत नागरिकांना घराबाहेर पडताना काळजी घेण्याचे आवाहन केले आहे.

महाराष्ट्रासह अनेक राज्यांना मुसळधार पावसाचा इशारा

भारतीय हवामान विभागाने महाराष्ट्र, गुजरात, मध्य प्रदेश, बिहार, केरळ, कर्नाटक, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश आणि तामिळनाडू या राज्यांमध्येही जोरदार पावसाचा अंदाज व्यक्त केला आहे.विशेषतः कोकण, घाटमाथा आणि दक्षिण महाराष्ट्रातील काही भागांत मुसळधार पाऊस होण्याची शक्यता आहे. विजांच्या कडकडाटासह वेगवान वारे वाहू शकतात. काही भागांत ताशी 70 ते 90 किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. यामुळे शेतकरी, मच्छीमार आणि सर्वसामान्य नागरिकांनी विशेष काळजी घेण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.

पुढील 8 ते 24 तास अत्यंत महत्त्वाचे

हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार पुढील 8 ते 24 तास अनेक राज्यांसाठी धोकादायक ठरू शकतात. वादळी वाऱ्यांसह मुसळधार पावसाचा तडाखा बसण्याची शक्यता आहे.प्रशासनाने नागरिकांना सुरक्षित स्थळी राहण्याचा सल्ला दिला आहे. विशेषतः वीजांच्या कडकडाटावेळी उघड्या मैदानात किंवा झाडाखाली थांबू नये, असे आवाहन करण्यात आले आहे.नदीकाठच्या भागात राहणाऱ्या नागरिकांना सतर्क राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. काही भागांत पूरसदृश्य परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

मान्सूनची वाटचाल सुरू

भारतीय हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, येत्या दोन ते तीन दिवसांत नैऋत्य मान्सून बंगालच्या उपसागराच्या पश्चिम-मध्य, पूर्व-मध्य आणि ईशान्य भागांमध्ये आणखी पुढे सरकण्याची शक्यता आहे.मान्सून दक्षिण भारतात सक्रिय होत असून केरळ, कर्नाटक आणि तामिळनाडूमध्ये चांगल्या पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. हवामान तज्ज्ञांच्या मते, यंदा देशात सरासरीपेक्षा चांगला पाऊस होण्याची शक्यता आहे.

पश्चिमी प्रणालीचा प्रभाव वाढला

हवामान खात्याच्या मते, उत्तर भारतात सक्रिय झालेल्या नवीन पश्चिमी प्रणालीमुळे जम्मू-काश्मीरपासून उत्तराखंडपर्यंत मेघगर्जना आणि विजांच्या कडकडाटासह पाऊस पडू शकतो.5 जूनपर्यंत पश्चिम आणि पूर्व उत्तर प्रदेशात पाऊस, गारपीट आणि ताशी 70 किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांसमोर नव्या अडचणी निर्माण होऊ शकतात.

मॉन्सून उशिरा, पण पावसाचा जोर कायम

यंदा मॉन्सून थोडा उशिरा दाखल होताना दिसत असला तरी देशातील अनेक भागांत पावसाची जोरदार सुरुवात झाली आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, मॉन्सून देशभर सक्रिय झाल्यानंतर पावसाचा वेग आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. सुरुवातीपासूनच पावसाचा जोर राहणार असल्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. त्यामुळे अनेक राज्यांमध्ये प्रशासन सतर्क झाले असून आपत्कालीन यंत्रणांना तयार ठेवण्यात आले आहे.

नागरिकांनी घ्यावयाची काळजी

वादळी वारे आणि विजांच्या कडकडाटामुळे नागरिकांनी विशेष दक्षता घेणे आवश्यक आहे. हवामान खात्याने दिलेल्या सूचनांनुसार:

• अनावश्यक घराबाहेर पडणे टाळावे
•  झाडाखाली किंवा उघड्या जागेत थांबू नये
•  मोबाईल चार्जिंग आणि इलेक्ट्रिक उपकरणे वापरताना काळजी घ्यावी 
•  मुसळधार पावसात वाहन चालवताना सतर्क राहावे 
• नदी, नाले आणि पाण्याच्या प्रवाहाजवळ जाणे टाळावे

प्रशासनाने आपत्ती व्यवस्थापन पथकांना सज्ज ठेवले असून नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत माहितीवरच विश्वास ठेवावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक पण सावधतेची गरज

मान्सूनपूर्व पावसामुळे अनेक भागांतील शेतकऱ्यांना दिलासा मिळाला आहे. खरीप हंगामासाठी जमिनीत ओलावा निर्माण होत आहे. मात्र अतिवृष्टी, वादळी वारे आणि गारपिटीचा धोका कायम असल्याने शेतकऱ्यांनी सावध राहण्याची गरज आहे.काही भागांमध्ये आधीच पिकांचे नुकसान झाल्याच्या घटना समोर येत आहेत. त्यामुळे कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना हवामान अंदाज लक्षात घेऊन शेतीची कामे करण्याचा सल्ला दिला आहे.