Adult Friendships : वयाची ३० ओलांडली की मित्र का कमी होतात? नवीन मैत्री करायला का अवघड जातं?
सार
लहानपणी मैत्री किती सहज व्हायची ना! पण वयाची ३० ओलांडली की मित्रांची संख्या आपोआप कमी होऊ लागते. नवीन लोकांशी मैत्री करायला अनेकांना अवघडल्यासारखं वाटतं. असं का होतं? यामागे नेमकं काय मानसशास्त्र आहे?
मुंबई : शाळेत असताना डबा शेअर केला किंवा बाकावर शेजारी बसलं तरी मैत्री व्हायची. पण वय वाढतं तशी हीच मैत्री करणं कठीण होऊन बसतं. वयाची २५-३० वर्षं ओलांडली की मित्रांची यादी छोटी होऊ लागते. नवीन कुणाशी ओळख वाढवायलाही आपल्याला अवघडल्यासारखं वाटतं. बहुतांश तरुण आणि मोठ्या माणसांना हा अनुभव येतोच.
मानसशास्त्रज्ञांच्या मते, यामागे काही खास कारणं आहेत.
पहिलं कारण म्हणजे वेळेचा अभाव. लहानपणी मित्रांसाठी आपल्याकडे भरपूर वेळ असायचा. पण मोठे झाल्यावर नोकरी, संसार, मुलं आणि करिअरच्या धावपळीत मित्रांसाठी वेळ काढणं कठीण होऊन बसतं. मैत्री टिकवण्यासाठी जो नियमित संपर्क आणि वेळ द्यावा लागतो, तो आपल्याला देता येत नाही.
दुसरं कारण म्हणजे विश्वासाचा अभाव. वय वाढतं तसे आपल्याला अनेक बरे-वाईट अनुभव येतात. कुणीतरी फसवलेलं असतं किंवा विश्वास तोडलेला असतो, त्यामुळे आपण जास्त सावध होतो. लहानपणी जसा आपण पटकन विश्वास ठेवायचो, तसा आता ठेवता येत नाही. पुन्हा फसवणूक होईल या भीतीने आपण नवीन नात्यात अडकायला घाबरतो.
तिसरं कारण म्हणजे लोक काय म्हणतील याची भीती. आपण काय बोलतोय, लोक काय विचार करतील, असा विचार मोठे झाल्यावर आपण सतत करत असतो. नवीन मित्रांसमोर आपण कसे दिसतोय, याबद्दल आपण जास्तच विचार करतो. याच संकोचामुळे आपण स्वतःला कोंडून घेतो.
चौथं कारण म्हणजे आयुष्यातील प्राधान्यक्रम बदलणं. कुणाचं लग्न होतं, कुणाला मुलं होतात, तर कुणी कामानिमित्त दुसऱ्या शहरात जातं. प्रत्येकाच्या आयुष्याची वाट वेगळी झाल्यामुळे जुनी मैत्रीही हळूहळू फिकी पडू लागते.
तज्ज्ञांच्या मते, हा एकटेपणा दूर करण्यासाठी आपल्यालाच पुढाकार घ्यावा लागेल. जुन्या मित्रांच्या अधूनमधून संपर्कात राहणं, आपल्या आवडीच्या एखाद्या क्लासला जाणं, ऑफिसच्या बाहेरही लोकांशी गप्पा मारणं - या छोट्या गोष्टी नवीन मैत्री करायला मदत करू शकतात. मैत्रीसाठी एखाद्या 'परफेक्ट' वेळेची वाट न बघता, थोडा संकोच बाजूला ठेवून आपणच पुढे गेलं पाहिजे.