WhatsApp Status : स्मार्टफोनवर नवनवीन सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म तयार होत आहेत. त्यांचा वापरही तितकाच वाढला आहे. प्रत्येक छोटी गोष्ट सोशल मीडियावर शेअर केली जात आहे. पण मानसशास्त्रानुसार अशा लोकांचा विचार कसा असतो, ते जाणून घेऊया..
आजकाल व्हॉट्सॲप स्टेटस ठेवणे ही एक सवय झाली आहे. छोटीशी गोष्ट घडली तरी लगेच स्टेटसवर ठेवली जाते. या वागण्यामागे असलेली मानसिक कारणं अनेकांना माहीत नसतात. आता त्याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
25
प्रत्येक गोष्ट शेअर करण्याची सवय कशी लागते?
सोशल मीडिया वाढल्यानंतर लोकांचे आयुष्य सार्वजनिक झाले आहे. आनंद असो वा दुःख, ते मनात ठेवता येत नाही, अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. 'इतर लोक पाहत आहेत' ही भावनाच काहींना दिलासा देते. ही सवय हळूहळू गरज बनत चालली आहे.
35
स्टेटस केवळ एका व्यक्तीसाठी!
बऱ्याच स्टेटसचा उद्देश सर्वांना सांगणे हा नसतो. एका विशिष्ट व्यक्तीने ते पाहावे आणि समजून घ्यावे, अशी इच्छा असते. थेट मेसेज करता न येणारी भावना स्टेटसद्वारे व्यक्त करण्याचा हा प्रयत्न असतो. मानसशास्त्रात याला 'अप्रत्यक्ष संवाद' म्हणतात.
स्टेटसला व्ह्यूज येत आहेत का, रिप्लाय आला का, हेच काहींसाठी महत्त्वाचे झाले आहे. याला 'मान्यता मिळवण्याची वर्तणूक' (Validation Seeking Behavior) म्हणतात. कोणी प्रतिसाद दिल्यास 'माझ्याकडे लक्ष दिले जात आहे' अशी भावना येते आणि संबंधित व्यक्ती सुखावते.
55
मानसशास्त्र काय सांगते?
अशा वर्तनाला मानसशास्त्रात 'सोशल मीडियावर भावनिक अवलंबित्व', 'लक्ष वेधून घेण्याचा प्रयत्न' आणि 'दुर्लक्षित होण्याची भीती' असे म्हणतात. आतून वाटणारा एकटेपणा, असमाधान आणि भावना शेअर करण्यासाठी कोणी नसणे, ही याची मुख्य कारणे सांगितली जातात. ही पोकळी स्टेटस तात्पुरती भरून काढते.
ही समस्या आहे की नैसर्गिक सवय?
अधूनमधून स्टेटस ठेवणे ही समस्या नाही. पण प्रत्येक भावना स्टेटसद्वारेच व्यक्त करण्याची वेळ आली, तर सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. खरा संवाद कमी होऊन आभासी प्रतिसादावर अवलंबून राहिल्यास ते मानसिक तणावाला कारणीभूत ठरू शकते. आनंद आणि दुःख या दोन्हींवर स्क्रीन हा उपाय नाही, तर खरी माणसेच खरा उपाय आहेत, हे ओळखले पाहिजे.
