मुलं मोठी होताना कोणाकडे तरी आकर्षित होणं किंवा प्रेमात पडणं अगदी साहजिक आहे. अशा वेळी पालकांनी रागावण्याऐवजी किंवा मुलांवर कडक निर्बंध लादण्याऐवजी परिस्थिती शांतपणे हाताळायला हवी.
मुलं जसजशी मोठी होतात, तसतसे त्यांच्यात शारीरिक आणि मानसिक बदल होणं हा निसर्गाचा नियम आहे. आपल्या डोळ्यांदेखत खेळून मोठी झालेली मुलं जेव्हा किशोरवयात (टीनएज) येतात, तेव्हा ती कोणाकडे तरी आकर्षित होणं अगदी साहजिक आहे. मग तो वर्गमित्र असो वा शेजारी. मुलं त्यांच्याशी मैत्री करतात आणि त्यांच्यासोबत जास्त वेळ घालवू लागतात.
29
मुलांवर कडक निर्बंध लादू नका
शाळेतल्या एखाद्या मित्र किंवा मैत्रिणीसोबत तुमचं मूल जास्त वेळ घालवत असेल, तर अनेकदा पालक नाराज होतात. ते मुलांना ओरडायला आणि त्यांच्यावर निर्बंध लादायला सुरुवात करतात. पण यामुळे मुलांच्या भावना दुखावल्या जातात. त्यांच्या मनात पालकांबद्दल भीती निर्माण होते. यातून पुढे मानसिक समस्याही निर्माण होऊ शकतात.
39
मुलांसोबत मनमोकळ्या गप्पा मारा
पालकांनी मुलांना ओरडण्याऐवजी किंवा त्यांच्यावर बंदी घालण्याऐवजी त्यांच्याशी मनमोकळेपणाने बोललं पाहिजे. किशोरवयीन मुलांच्या भावना तुम्ही समजून घ्यायला हव्यात. अभ्यास, मैत्री आणि नाती या सगळ्यामध्ये योग्य समतोल कसा राखायचा, हे तुम्ही त्यांना शिकवणं जास्त गरजेचं आहे.
मुलगा किंवा मुलगी प्रेमात पडल्यास पालकांनी काय करावं?
तुमची मुलगी किंवा मुलगा प्रेमात पडल्याचं तुम्हाला समजलं, तर लगेच रागाचा पारा चढवू नका किंवा त्यांना मारहाण करू नका. मुलाला किंवा मुलीला कोणीतरी आवडतंय हे कळल्यावर रागावण्याऐवजी त्यांच्याशी शांतपणे बोला.
त्यांना नेमकं काय वाटतंय, हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करा. त्यांच्या भावनांची किंवा मैत्रीची खिल्ली उडवू नका आणि त्यांच्यावर टीकाही करू नका. जेव्हा तुम्ही तुमच्या पाल्याला समजून घेता, तेव्हा तेही त्यांच्या भावना तुमच्यासमोर मोकळेपणाने मांडतात.
तुमचं मूल लहान वयातच प्रेमात पडलं असेल किंवा कोणाकडे आकर्षित झालं असेल, तर 'हे वय प्रेमाचं नाही, पाय तोडून घरात बसवेन' अशा धमक्या अनेक पालक देतात. पण अशी भीती निर्माण केल्याने मुलांच्या भावना दुखावतात आणि समस्या आणखी वाढते. त्यामुळे रागावण्याऐवजी शांतपणे बोला. मुलांना लाज वाटेल असे प्रश्न विचारू नका. 'या वयात हे सगळं फक्त आकर्षण असतं', हे त्यांना समजावून सांगा. या वयात चांगला अभ्यास करणं, चांगलं शिक्षण घेणं आणि करिअरचा विचार करणं किती महत्त्वाचं आहे, हे त्यांच्या मनावर बिंबवा.
'शिकायच्या वयात प्रेम केलंस तर भविष्याचं काय?' असा प्रश्न त्यांना शांतपणे विचारा. अभ्यासाच्या वयात प्रेमात पडल्यास आयुष्यात किती संघर्ष करावा लागतो, हे एखाद्या उदाहरणातून, कथेतून किंवा सिनेमाचा संदर्भ देऊन त्यांना समजावून सांगा. यामुळे मुलं नक्कीच तुमचं म्हणणं समजून घेतील.
69
मोकळेपणाने बोलायला शिकवा
नात्यांमध्ये काही मर्यादा असतात, हे मुलांना सांगायला हवं. मैत्री आणि नात्यांमध्ये आदर, विश्वास आणि वैयक्तिक मर्यादांचं महत्त्व तुम्ही तुमच्या पाल्याला शिकवलं पाहिजे. कोणत्याही नात्यात स्वतःच्या इच्छेचा आणि दुसऱ्याच्या होकाराचा आदर करणं किती महत्त्वाचं आहे, हे त्यांना समजावून सांगा.
वैयक्तिक फोटो शेअर करण्यासाठी, खाजगी माहिती मिळवण्यासाठी किंवा नको असलेली गोष्ट करण्यासाठी कोणावरही जबरदस्ती करणं चुकीचं आहे. एवढंच नाही तर कोणी अशी जबरदस्ती केली, धमकावलं किंवा ब्लॅकमेल केलं, तर न घाबरता त्याबद्दल बोलण्यासाठी तुम्ही मुलांना प्रोत्साहन दिलं पाहिजे.
79
अशा वेळी मुलांवर लक्ष ठेवा
तुमचं मूल कोणाकडे तरी आकर्षित झालं असेल आणि दिवसभर फक्त त्याच व्यक्तीचा विचार करत असेल, तर त्याचा परिणाम मुलाच्या अभ्यासावर आणि आरोग्यावर होतो. त्यांची झोप आणि रोजचं रुटीन बिघडतं.
अशी परिस्थिती निर्माण झाल्यावर पालकांनी मुलांवर लक्ष ठेवायला हवं. याचा अर्थ त्यांच्यावर निर्बंध लादणे असा होत नाही. त्याऐवजी मुलांसोबत वेळ घालवा. अभ्यासासोबतच खेळ, संगीत, मित्र आणि त्यांना आवडणाऱ्या गोष्टींसाठी वेळ काढायला सांगा. तसेच, मुलांना मोबाईलचं व्यसन लागणार नाही, याची पालकांनी काळजी घ्यावी.
89
मुलांवर संशय घेऊ नका
मुलाच्या प्रत्येक शब्दावर संशय घेणं, त्यांना पुन्हा पुन्हा तेच प्रश्न विचारणं किंवा विनाकारण त्यांचा फोन चेक करणं, यामुळे तुमच्यात आणि मुलामध्ये दुरावा निर्माण होतो. तुम्हाला मुलांच्या सुरक्षिततेची काळजी वाटत असेल, तर त्यांच्याशी स्पष्टपणे बोला आणि कुटुंबाचे नियम समजावून सांगा. जर तुमचं मूल सतत उदास राहत असेल, अभ्यासाकडे दुर्लक्ष करत असेल किंवा त्याच्या वागण्यात खूप मोठा बदल दिसत असेल, तर मानसोपचारतज्ज्ञांची मदत नक्की घ्या.
99
मुलांच्या भावना दाबून टाकणं हे पालकांचं काम नाही
निष्कर्ष: लहान वयात कोणाला तरी पसंत करणं ही काही वाईट गोष्ट नाही. मुलांच्या भावना दाबून टाकणं हे पालकांचं काम नाही. त्याऐवजी समजून घेऊन, आदराने आणि जबाबदारीने निर्णय घ्यायला मुलांना शिकवणं हे पालकांचं कर्तव्य आहे. प्रेमाने आणि विश्वासाने साधलेला संवाद मुलांना योग्य दिशा दाखवायला मदत करतो.
Lifestyle News in Marathi (जीवनशैली बातम्या): Get the latest lifestyle news updates, fashion trends, and beauty tips in Marathi. Read रिलेशनशिप टिप्स, हेल्थ टिप्स, Travel News & Watch Marathi Lifestyle Video at Asianet Marathi News.
