Navratri 2026 : नवरात्रीत 9 या अंकाला इतकं महत्त्व का आहे? जाणून घ्या
सार
११ ऑक्टोबरपासून नवरात्रीला सुरुवात होत आहे. नवरात्रीत ९ या अंकाला खूप आध्यात्मिक महत्त्व आहे. हा अंक देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांशी जोडलेला असून तो पूर्णत्व, परिवर्तन, धैर्य आणि आध्यात्मिक प्रगतीचं प्रतीक मानला जातो.
मुंबई : नवरात्रीचे नऊ दिवस म्हणजे फक्त उपवास आणि पूजा एवढंच नसतं. हा सण देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांशी जोडलेला असून, प्रत्येक रूप शक्तीचं एक वेगळं दर्शन घडवतं. धार्मिक परंपरेव्यतिरिक्त, वैदिक अंकशास्त्रानुसारही या सणात नऊ या अंकाला एक खास स्थान आहे.
२०२६ मध्ये शारदीय नवरात्रीची सुरुवात ११ ऑक्टोबरला होईल आणि २० ऑक्टोबरला विजयादशमीला (दसरा) तिची सांगता होईल. स्थानिक पंचांगानुसार काही तिथींमध्ये थोडाफार बदल होऊ शकतो. भाविक या दिवसांत आवर्जून प्रार्थना, ध्यान, उपवास, मंत्रोच्चार आणि दानधर्म करतात.
अंकशास्त्रानुसार नऊ हा अंक 'पूर्णत्वाचं' प्रतीक मानला जातो. एका चक्राचा शेवट आणि दुसऱ्याची सुरुवात यातून दिसून येते. त्यामुळेच नवनिर्मिती आणि परिवर्तनाचा उत्सव असलेल्या नवरात्रीत याचं महत्त्व आणखी वाढतं. हिंदू परंपरेत नऊ या अंकाला खूप महत्त्व आहे — मग ती दुर्गेची नऊ रूपं असोत, नवग्रह असोत किंवा नवरत्नांची परंपरा असो.
नवरात्रीचे हे नऊ दिवस माणसाच्या आतल्या बदलाचा प्रवासही दाखवतात. शिस्त आणि पावित्र्यापासून सुरू झालेला हा प्रवास धैर्य, शहाणपण, भावनिक समतोल आणि आध्यात्मिक समाधानाकडे जातो. थोडक्यात सांगायचं तर, नवरात्र म्हणजे स्वतःमधल्या वाईट सवयींवर मात करून एका नव्या सुरुवातीसाठी स्वतःला तयार करण्याचा काळ आहे.
नवरात्रीच्या प्रत्येक दिवशी देवीच्या एका वेगळ्या रूपाची पूजा केली जाते. शैलपुत्री देवी स्थिरता आणि पावित्र्याचं प्रतीक आहे, तर ब्रह्मचारिणी भक्ती आणि चिकाटीचं. चंद्रघंटा देवी धैर्य आणि संरक्षणाशी जोडलेली आहे. कुष्मांडा देवी सर्जनशील ऊर्जेचं प्रतिनिधित्व करते, तर स्कंदमाता मातृत्व आणि करुणेचं दर्शन घडवते. कात्यायनी देवीचा संबंध निश्चय आणि न्यायाशी आहे, कालरात्री देवी अंधार आणि भीतीवर मात करायला शिकवते, महागौरी शुद्धीकरण आणि क्षमेशी जोडलेली आहे, तर सिद्धिदात्री देवी शहाणपण आणि दैवी आशीर्वाद देते.
ही सगळी रूपं एकत्र येऊन शक्तीचे अनेक पैलू दाखवतात — जसे की पालनपोषण करणारी, रक्षण करणारी, शक्तिशाली आणि परिवर्तन घडवून आणणारी शक्ती.
वैदिक अंकशास्त्रातही नऊ या अंकाला एक विशिष्ट स्थान आहे. हा अंक मंगळ ग्रहाशी जोडलेला आहे. मंगळ ग्रह ऊर्जा, महत्त्वाकांक्षा, धैर्य आणि कृतीचं प्रतीक मानला जातो. ज्यांचा जन्म कोणत्याही महिन्याच्या ९, १८ किंवा २७ तारखेला झाला आहे, त्यांचा जन्मांक नऊ मानला जातो. अर्थात, अंकशास्त्र ही एक विश्वास प्रणाली आहे, ती व्यक्तिमत्त्व किंवा भविष्य सांगण्याची कोणतीही वैज्ञानिक पद्धत नाही.
शेवटी, नवरात्रीत नऊ या अंकाचं महत्त्व फक्त दिवस मोजण्यापुरतं मर्यादित नाही. हा अंक माणसाचा आतला प्रवास पूर्ण करण्याचा, नकारात्मकतेचा सामना करण्याचा आणि नवी ताकद, जागरूकता आणि आध्यात्मिक प्रगतीकडे वाटचाल करण्याचा विचार मांडतो.