महाशिवरात्री 2026: शिवरात्री आणि महाशिवरात्री एकच की वेगळी? जाणून घ्या

Maha Shivaratri 2026: हिंदू धर्मात भगवान शंकराला प्रसन्न करण्यासाठी अनेक व्रत-वैकल्ये आणि सण साजरे केले जातात. यामध्ये महाशिवरात्री सर्वात प्रमुख आहे. याशिवाय मासिक शिवरात्रीचा सणही साजरा केला जातो. 

Maha Shivaratri 2026 Date: भगवान शिव हे हिंदूंचे सर्वात मोठे दैवत आहेत. त्यांची कृपा मिळवण्यासाठी प्रदोष व्रत, शिव चतुर्दशी, महाशिवरात्री आणि शिवरात्री असे अनेक व्रत आणि सण साजरे केले जातात. अनेकजण शिवरात्री आणि महाशिवरात्रीला एकच समजतात, पण तसे नाही. या दोन्ही व्रतांमध्ये खूप फरक आहे. महाशिवरात्रीचा सण वर्षातून एकदाच साजरा केला जातो, तर शिवरात्रीचा सण वर्षातून १२ वेळा येतो. या दोन्ही व्रतांमध्ये काय फरक आहे ते पुढे जाणून घेऊया...

महाशिवरात्री कधी साजरी करतात?

धर्मग्रंथानुसार, महाशिवरात्रीचा सण वर्षातून एकदा फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीला साजरा केला जातो. असे मानले जाते की याच तिथीला महादेव पहिल्यांदा लिंग रूपात प्रकट झाले होते. याच रूपात त्यांनी भगवान विष्णू आणि ब्रह्मदेवाची परीक्षा घेतली होती. तेव्हापासून दरवर्षी या तिथीला महाशिवरात्रीचा सण साजरा केला जातो. यंदा महाशिवरात्रीचा सण १५ फेब्रुवारी, रविवार रोजी साजरा केला जाईल.

शिवरात्री कधी साजरी करतात?

शिवरात्रीचा सण प्रत्येक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीला साजरा केला जातो. त्यामुळे याला मासिक शिवरात्री असेही म्हणतात. या व्रताचे दुसरे नाव शिव चतुर्दशी असेही प्रसिद्ध आहे. अशाप्रकारे, शिवरात्रीचा सण वर्षातून १२ वेळा आणि महाशिवरात्रीचा सण वर्षातून फक्त एकदाच साजरा केला जातो. यामुळेच महाशिवरात्रीचे महत्त्व शिवरात्रीपेक्षा अधिक मानले जाते.

पूजा रात्रीच का करतात?

मासिक शिवरात्री आणि महाशिवरात्रीमध्ये महादेवाची पूजा रात्री करण्याची परंपरा आहे, कारण महादेवांनी रात्रीच्या वेळी लिंग रूपात अवतार घेतला होता. या दोन्ही व्रतांमध्ये रात्रीच्या चारही प्रहरी शिवजींची पूजा केली जाते आणि दुसऱ्या दिवशी व्रताचे पारण केले जाते. या व्रतांशी संबंधित असे अनेक नियम आहेत, जे त्यांना खास बनवतात.

महाशिवरात्रीला शिव-पार्वतीचा विवाह झाला होता का?

अनेक लोकांचा असा विश्वास आहे की, भगवान शिव-पार्वतीचा विवाह फाल्गुन कृष्ण चतुर्दशी तिथीला झाला होता, म्हणून महाशिवरात्रीचा सण साजरा केला जातो. परंतु शिव पुराणात असे कोणतेही वर्णन आढळत नाही. ही केवळ एक मान्यता आहे. काही विद्वानांचे असेही मत आहे की याच दिवशी १२ ज्योतिर्लिंगे प्रकट झाली होती.

Disclaimer
या लेखातील माहिती धर्मग्रंथ, विद्वान आणि ज्योतिषांकडून घेतली आहे. आम्ही ही माहिती तुमच्यापर्यंत पोहोचवण्याचे एक माध्यम आहोत. वाचकांनी या माहितीला केवळ सूचना म्हणूनच घ्यावे.