
मुंबई : नोव्हेंबर महिन्याच्या सुरुवातीलाच स्वयंपाकाच्या गॅस ग्राहकांनी काही महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवणं गरजेचं आहे. विशेषतः एलपीजी (LPG) आणि पाईप्ड नॅचरल गॅस (PNG) वापरणाऱ्यांनी गॅसचे दर, आधार व्हेरिफिकेशन, सिलिंडर बुकिंग आणि डिलिव्हरीच्या नियमांबाबत अपडेट राहायला हवं. १ नोव्हेंबरपासून सगळेच नियम बदलणार आहेत असं नाही, पण काही नियम आधीच लागू झालेत. तर दुसरीकडे, महिन्याच्या सुरुवातीला व्यावसायिक गॅसच्या दरांचा आढावा घेतला जाऊ शकतो.
तेल कंपन्या दर महिन्याच्या सुरुवातीला १९ किलोच्या व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या दरांचा आढावा घेतात. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील इंधनाचे दर आणि पुरवठ्याच्या स्थितीनुसार हे दर कमी-जास्त होऊ शकतात. याचा थेट परिणाम हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि इतर व्यावसायिक आस्थापनांच्या खर्चावर होतो.
घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या दरांचाही आढावा घेतला जाऊ शकतो. पण घरगुती गॅसचे दर दर महिन्याला बदलत नाहीत. नवीन दर लागू होणार की नाही, हे जाणून घेण्यासाठी संबंधित कंपन्यांच्या घोषणेकडे लक्ष ठेवावं लागेल.
सबसिडीवाल्या गॅससाठी पात्र ग्राहकांना आधार-आधारित बायोमेट्रिक ई-केवायसी (e-KYC) करणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे. दिलेल्या माहितीनुसार, यासंबंधीचे नियम १ ऑक्टोबर २०२६ पासून लागू झाले आहेत. ज्यांनी आधीच व्हेरिफिकेशन पूर्ण केलंय, त्यांना पुन्हा ही प्रक्रिया करण्याची गरज नाही.
ई-केवायसी करण्यासाठी ग्राहक गॅस कंपन्यांचे अधिकृत ॲप वापरू शकतात. इंडेनच्या ग्राहकांसाठी 'IndianOil ONE', भारतगॅससाठी 'HelloBPCL' आणि एचपी गॅसच्या ग्राहकांसाठी 'HP PAY' ॲप उपलब्ध आहे. गरज पडल्यास तुम्ही तुमच्या गॅस वितरकाशी संपर्क साधूनही या प्रक्रियेची माहिती घेऊ शकता. सिलिंडर डिलिव्हरीच्या वेळी व्हेरिफिकेशनची सुविधा उपलब्ध आहे का, हे स्थानिक वितरकाकडून जाणून घेता येईल.
ज्यांचे ई-केवायसी अद्याप बाकी आहे, त्यांनी सबसिडीची पात्रता आणि व्हेरिफिकेशनच्या नियमांबाबत आपल्या गॅस कंपनीकडून खात्री करून घ्यावी.
एलपीजी सिलिंडर बुकिंग करताना ठराविक वेळेचं अंतर पाळणं आवश्यक आहे. माहितीनुसार, शहर आणि गाव दोन्ही ठिकाणी सलग दोन बुकिंगमध्ये किमान २५ दिवसांचं अंतर असणं बंधनकारक आहे. त्यामुळे नवीन सिलिंडर बुक करण्यापूर्वी शेवटच्या बुकिंगची तारीख नक्की तपासा.
याशिवाय, सिलिंडर डिलिव्हरीच्या वेळी तुमच्या रजिस्टर मोबाईल नंबरवर आलेला ओटीपी (OTP) मागितला जाऊ शकतो. योग्य ग्राहकापर्यंत सिलिंडर पोहोचला आहे की नाही, याची खात्री करण्यासाठी ही सिस्टीम आहे. त्यामुळे डिलिव्हरीच्या वेळी ग्राहकांनी आपला मोबाईल जवळ ठेवावा आणि व्हेरिफिकेशन प्रक्रिया पूर्ण करावी.
सरकार सध्या पाईप्ड नॅचरल गॅस म्हणजेच पीएनजी (PNG) सेवेचा विस्तार करण्यावर भर देत आहे. पण जे कुटुंब नवीन पीएनजी कनेक्शन घेत आहेत, त्यांना जुन्या एलपीजी कनेक्शनबाबत काही नियम पाळावे लागतील.
दिलेल्या माहितीनुसार, मे २०२६ च्या सुधारित नियमांनुसार, पीएनजी कनेक्शन मिळाल्यापासून ३० दिवसांच्या आत ग्राहकांना त्यांचं एलपीजी कनेक्शन रद्द करावं लागेल. पर्याय म्हणून, ज्या भागात पीएनजी सेवा नाही तिथे भविष्यात वापरण्यासाठी ट्रान्सफर व्हाऊचर घेण्याची सुविधाही देण्यात आली आहे. या नियमांची अंमलबजावणी आणि आवश्यक कागदपत्रांबाबत संबंधित गॅस कंपनीकडून माहिती घेणं योग्य ठरेल.
नोव्हेंबरच्या सुरुवातीला व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या दरांचा आढावा घेतला जाऊ शकतो. यासोबतच आधार ई-केवायसी, बुकिंगमधील अंतर आणि डिलिव्हरी व्हेरिफिकेशन यांसारखे नियम ग्राहकांनी लक्षात ठेवणं गरजेचं आहे. मात्र, १ नोव्हेंबरपासून घरगुती गॅसचे दर वाढतील किंवा सर्वच नियमांत बदल होईल, असं निश्चितपणे सांगता येणार नाही.
त्यामुळे गॅसचे नवीन दर, सबसिडी आणि कनेक्शनबाबतच्या कोणत्याही बदलांवर अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी संबंधित तेल कंपनी किंवा सरकारी प्राधिकरणाची अधिकृत अधिसूचना पाहणे केव्हाही चांगले.