
मुंबई : नवरात्रीमध्ये कन्या पूजनाला खूप महत्त्व आहे. या पूजेत लहान मुलींची देवीचं रूप म्हणून पूजा केली जाते. यालाच कन्या पूजन, कंजक पूजा किंवा कुमारी पूजा असंही म्हणतात. हा धार्मिक विधी प्रामुख्याने महाअष्टमी किंवा महानवमीच्या दिवशी केला जातो.
लहान मुलींमध्ये साक्षात माता दुर्गा किंवा शक्तीचा वास असतो, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. या पूजेच्या माध्यमातून भाविक माता दुर्गेप्रती आपली भक्ती आणि आदर व्यक्त करतात.
समाजात मुलींचा आदर आणि सन्मान झाला पाहिजे, हा महत्त्वाचा संदेशही यातून दिला जातो.
नवरात्रीतल्या या विधीला लोक खूप पवित्र मानतात. कन्या पूजन केल्याने घरात सुख-समृद्धी येते आणि देवीचा आशीर्वाद मिळतो, अशी मान्यता आहे.
या पूजेसाठी दोन ते दहा वर्षं वयोगटातील लहान मुलींना घरी आदराने बोलावलं जातं.
पूजेचे मुख्य विधी खालीलप्रमाणे आहेत:
काही कुटुंबांमध्ये परंपरेनुसार एका लहान मुलालाही जेवायला बोलावलं जातं. या मुलाला भैरवाचं रूप मानलं जातं.
शारदीय नवरात्रीत अष्टमी किंवा नवमीला कन्या पूजन केलं जातं. पण २०२६ सालाचा विचार केल्यास, १९ ऑक्टोबरच्या सकाळी अष्टमी तिथी संपून नवमी तिथी सुरू होत आहे. त्यामुळे याच दिवशी कन्या पूजन केलं जाईल.
थोडक्यात सांगायचं तर, कन्या पूजन हा फक्त एक धार्मिक विधी नाही. तर तो स्त्री शक्तीचा सन्मान आणि देवीप्रती असलेली भक्ती व्यक्त करण्याचा एक सुंदर मार्ग आहे. म्हणूनच नवरात्रीत याला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे.