इडली आणि डोसा हे दक्षिण भारतीय नाश्त्याचे दोन लोकप्रिय प्रकार आहेत. दोन्ही एकाच पिठापासून बनवले जातात, पण तरीही त्यांच्या बनवण्याच्या पद्धतीत आणि पौष्टिक मूल्यांमध्ये मोठा फरक आहे. जाणून घेऊया आरोग्यासाठी यापैकी काय जास्त फायदेशीर आहे.
इडली आणि डोसा हे दक्षिण भारतीय नाश्त्याचे राजे आहेत. गंमत म्हणजे, दोन्ही पदार्थ एकाच पिठापासून बनतात, पण त्यांचा आकार, चव आणि बनवण्याची पद्धत यात जमीन-अस्मानाचा फरक आहे. त्यामुळेच अनेकांना प्रश्न पडतो की या दोघांपैकी आरोग्यासाठी काय जास्त चांगलं आहे? याचं उत्तर त्यांच्या बनवण्याच्या पद्धतीत आणि खाण्याच्या प्रमाणात दडलेलं आहे.
26
इडलीच्या बाबतीत बोलायचं झाल्यास
इडली वाफेवर (Steam) शिजवली जाते, त्यामुळे त्यात तेल किंवा फॅट्स (Fat) अजिबात नसतात. यामुळे कमी कॅलरीजमध्ये जास्त पोषक तत्वं मिळतात. पीठ आंबवल्यामुळे (Fermentation) ते आतड्यांच्या आरोग्यासाठी खूप चांगलं ठरतं आणि शरीराला पोषक तत्वं लवकर शोषून घ्यायला मदत करतं. इडली पचायला हलकी असल्यामुळे लहान मुलांपासून ते वृद्धांपर्यंत आणि आजारातून बऱ्या होणाऱ्या व्यक्तींसाठी हा एक उत्तम नाश्ता आहे.
36
दुसरीकडे डोसा
डोसा खाल्ल्यावर पोट भरल्यासारखं वाटतं आणि लवकर भूक लागत नाही. त्यामुळे वजन कमी करू इच्छिणाऱ्यांना याचा फायदा होतो. डोशामध्ये वेगवेगळ्या भाज्या, पनीर किंवा अंडं घालून तो अधिक पौष्टिक बनवता येतो. यातल्या कार्बोहायड्रेट्समुळे दिवसभर लागणारी ऊर्जा मिळते. त्यामुळे ऑफिसला जाणाऱ्यांसाठी किंवा जास्त शारीरिक कष्ट करणाऱ्यांसाठी डोसा एक परफेक्ट एनर्जी बूस्टर म्हणून काम करतो.
46
इडली आणि डोशांपैकी सर्वात आरोग्यदायी काय?
जर तुम्हाला वजन कमी करायचं असेल आणि कमी कॅलरी व फॅट्स नसलेला हलका आहार हवा असेल, तर इडली तुमच्यासाठी सर्वोत्तम पर्याय आहे. पण जर तुम्हाला जास्त वेळ पोट भरलेलं हवं असेल आणि दिवसभराच्या कामासाठी ऊर्जा हवी असेल, तर तुम्ही डोसा निवडू शकता. दोन्ही पदार्थ प्रोटीनयुक्त सांबार किंवा पौष्टिक चटणीसोबत खाल्ल्यास शरीराला पूर्ण पोषण मिळतं. त्यामुळे तुम्ही काय आणि किती खाता यावर सगळं अवलंबून आहे.
56
हे दोन्ही नाश्ते खूप उपयुक्त आहेत
मधुमेह (Diabetes) असलेल्यांसाठी आणि वजन कमी करू इच्छिणाऱ्यांसाठी हे दोन्ही नाश्ते खूप फायदेशीर आहेत. इडलीचा ग्लायसेमिक इंडेक्स (GI) कमी असतो आणि त्यात फायबर जास्त असतं. पीठ आंबवल्यामुळे कार्बोहायड्रेट्स हळू पचतात आणि रक्तातील साखर अचानक वाढत नाही. वजन कमी करण्यासाठी कमी कॅलरी असलेली इडली किंवा कमी तेलात बनवलेला डोसा प्रमाणात खाल्ल्यास चांगला परिणाम दिसतो.
66
तज्ञ काय सुचवतात?
ज्या लोकांना ग्लूटेनची ॲलर्जी (Gluten Allergy) किंवा सेलियाक डिसीज (Celiac disease) आहे, त्यांच्यासाठी इडली आणि डोसा हे वरदान आहेत. तांदूळ आणि डाळीपासून बनवलेले हे पदार्थ नैसर्गिकरित्या ग्लूटेन-फ्री (Gluten-free) असतात. तज्ज्ञांच्या मते, तुम्ही हे पदार्थ घरी बनवा किंवा ऑनलाइन ऑर्डर करा, पण प्रमाणात खाल्ल्यासच त्यांचे पूर्ण आरोग्य फायदे मिळू शकतात.
