Mental Wellness : सतत एकटेपणा आणि उदास वाटते? समस्येतून बाहेर पडण्यासाठी करा या 10 गोष्टी

आजूबाजूला एवढी माणसं, सोशल मीडियावर हजारो मित्र, तरीही तुम्हाला खूप एकटं वाटतं का? रात्री झोप येत नाही, कोणाशी मनमोकळेपणाने बोलता येत नाही? याच एकटेपणातून डिप्रेशन येतं. औषधं नकोत, रोजच्या या १० छोट्या सवयी तुम्हाला पुन्हा आनंदी करतील.

मुंबई : एकटेपणा म्हणजे फक्त एकटं राहणं नाही, तर गर्दीत असूनही स्वतःला वेगळं समजणं. मानसोपचारतज्ज्ञ सांगतात की, जास्त एकटेपणा हा धूम्रपानापेक्षाही भयंकर आहे. यामुळे आपलं मन आणि शरीर दोन्ही हळूहळू आजारी पडतात.

पण चांगली बातमी ही आहे की, रोज काही छोट्या सवयी पाळल्या तर यातून नक्की बाहेर पडता येतं.

१. सकाळचा वेळ स्वतःसाठी द्या:

झोपेतून उठल्या उठल्या मोबाईल पाहू नका. १० मिनिटे स्वतःसोबत घालवा. एक ग्लास पाणी प्या, खिडकी उघडून कोवळ्या उन्हात उभे राहा, ५ मिनिटे दीर्घ श्वास घ्या. सकाळची सुरुवात शांत झाली की दिवसभर एकटं वाटत नाही.

२. 'थँक्स' डायरी लिहा:

रोज रात्री अशा ३ गोष्टी लिहा ज्याबद्दल तुम्ही कृतज्ञ आहात. जसं की, आज रिक्षावाल्याने हसून दाद दिली, चहा छान होता, आईचा फोन आला होता. आपला मेंदू निगेटिव्ह गोष्टी जास्त लक्षात ठेवतो, पण ही सवय तुम्हाला पॉझिटिव्ह राहायला शिकवेल.

३. एखादं झाड किंवा पाळीव प्राणी पाळा:

एकटेपणा दूर करण्यासाठी काळजी घेणं हे उत्तम औषध आहे. एखादं छोटं मनी प्लांट, कुंडीतली तुळस किंवा एखादा मासाही चालेल. रोज त्यांना पाणी देणं, खायला देणं यातून एक छान नातं तयार होतं.

४. रोज २० मिनिटे चाला, न बोलता:

चालताना कानात हेडफोन नको आणि मोबाईलही नको. फक्त चाला आणि आजूबाजूला पाहा. लोकांची ये-जा, दुकानं, झाडं यांचं निरीक्षण करा. यामुळे मेंदूत सेरोटोनिन वाढतं, जे मन प्रसन्न ठेवतं.

५. एका व्यक्तीशी मनमोकळ्या गप्पा मारा:

व्हॉट्सॲपवर १०० जणांना 'हाय' पाठवण्यापेक्षा, एखाद्या मित्राशी किंवा घरच्यांशी १० मिनिटे मनमोकळं बोला. शक्यतो फोनवर नको, समोरासमोर किंवा व्हिडिओ कॉलवर बोला.

६. सोशल मीडिया डिटॉक्स:

तुम्ही एकटे आहात आणि इन्स्टाग्रामवर सगळे पार्टी करत आहेत, हे पाहिल्यावर आणखी वाईट वाटतं. दिवसातून किमान २ तास फोन 'Do Not Disturb' मोडवर ठेवा. इतरांशी स्वतःची तुलना करणं थांबवा.

७. नवीन काहीतरी शिका - १५ मिनिटे:

रोज १५ मिनिटे असं काहीतरी करा जे तुम्ही आधी कधीच केलं नाही. जसं की, एखादा नवीन पदार्थ बनवणं, गाण्याची ओळ गुणगुणणं, किंवा डूडल काढणं. नवीन काही शिकल्याने आत्मविश्वास वाढतो.

८. खोली आवरून ठेवा:

पसारा असलेली खोली मनाला आणखी अस्वस्थ करते. अंथरूण नीट करणं, टेबल साफ ठेवणं यांसारख्या छोट्या कामांमुळेही तुम्हाला सगळं नियंत्रणात असल्यासारखं वाटेल.

९. 'नाही' म्हणायला आणि मदत मागायला शिका:

एकटं वाटण्याचं एक कारण म्हणजे आपण मदत मागायला लाजतो. आजपासून एकदा मदत मागून पाहा. मित्राला सांगा, 'माझा मूड ठीक नाहीये, थोडा वेळ बोलशील का?' बहुतांश लोकांना मदत करायला आवडतं.

१०. रात्रीच्या झोपेचं रुटीन:

रात्री ११ नंतर फोनचा निळा प्रकाश बंद करा. कोमट पाणी प्या, एखादं पुस्तक वाचा. रात्रीच्या वेळी एकटेपणा जास्त जाणवतो. झोपेची एक ठराविक वेळ पाळल्यास मेंदूला सुरक्षित वाटतं.

लक्षात ठेवा, एकटं वाटणं हा काही कमकुवतपणा नाही. हा एक संकेत आहे की तुम्हाला स्वतःसोबत थोडा वेळ घालवण्याची गरज आहे. या सवयी एका दिवसात जादू करणार नाहीत, पण २१ दिवस सलग पाळून पाहा, तुम्हाला आतून खूप हलकं वाटेल.

जर एकटेपणा खूपच वाढत असेल आणि कोणाशीही बोलावंसं वाटत नसेल, तर नक्कीच एखाद्या मानसोपचारतज्ज्ञाचा सल्ला घ्या. मदत मागणं हे धैर्याचं लक्षण आहे.