
Health Care : आजच्या धकाधकीच्या जीवनशैलीत वाढलेला कोलेस्ट्रॉल हा एक गंभीर आरोग्याचा प्रश्न बनत चालला आहे. चुकीचा आहार, व्यायामाचा अभाव आणि तणाव यामुळे शरीरातील वाईट कोलेस्ट्रॉल (LDL) वाढते. वेळेत नियंत्रण न ठेवल्यास हृदयरोग, उच्च रक्तदाब आणि स्ट्रोकसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. त्यामुळे कोलेस्ट्रॉल का वाढते आणि ते नैसर्गिक पद्धतीने कसे कमी करता येईल, हे जाणून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
कोलेस्ट्रॉल हा शरीरासाठी आवश्यक असलेला मेदयुक्त पदार्थ आहे, मात्र त्याचे प्रमाण जास्त झाले तर ते घातक ठरते. जास्त तेलकट, तळलेले, जंक फूड, फास्ट फूड आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ खाल्ल्याने LDL कोलेस्ट्रॉल वाढते. याशिवाय बैठे जीवनमान, नियमित व्यायामाचा अभाव, धूम्रपान, मद्यपान आणि आनुवंशिक कारणांमुळेही कोलेस्ट्रॉल वाढू शकते. वय वाढत गेल्यावर चयापचय मंदावतो, त्यामुळेही शरीरात चरबी साचण्याची शक्यता वाढते.
शरीरातील कोलेस्ट्रॉल जास्त झाल्यास ते रक्तवाहिन्यांमध्ये साचू लागते, ज्यामुळे रक्तप्रवाहात अडथळा निर्माण होतो. याचा परिणाम हृदयावर होऊन हार्ट अटॅक किंवा स्ट्रोकचा धोका वाढतो. तसेच उच्च रक्तदाब, लठ्ठपणा, थकवा आणि छातीत दुखणे अशी लक्षणे दिसून येऊ शकतात. अनेक वेळा कोलेस्ट्रॉल वाढल्याची कोणतीही स्पष्ट लक्षणे नसतात, त्यामुळे नियमित आरोग्य तपासणी करणे आवश्यक ठरते.
कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात ठेवण्यासाठी काही सोपे घरगुती उपाय प्रभावी ठरू शकतात. रोज सकाळी कोमट पाण्यात लिंबाचा रस किंवा मध मिसळून प्यायल्याने चरबी कमी होण्यास मदत होते. ओट्स, डाळी, फळे आणि हिरव्या भाज्यांचा आहारात समावेश केल्यास चांगले कोलेस्ट्रॉल (HDL) वाढते. लसूण, मेथी दाणे आणि हळद यांचे सेवन कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यासाठी उपयुक्त मानले जाते. आठवड्यातून किमान ५ दिवस ३० मिनिटे चालणे किंवा हलका व्यायाम करणेही अत्यंत फायदेशीर आहे.
घरगुती उपायांसोबतच जीवनशैलीत बदल करणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. ताणतणाव कमी ठेवणे, पुरेशी झोप घेणे आणि धूम्रपान टाळणे यामुळे कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात राहते. तेलकट पदार्थांऐवजी उकडलेले, वाफवलेले किंवा भाजलेले अन्न खावे. नियमित व्यायाम आणि संतुलित आहार केल्यास औषधांशिवायही कोलेस्ट्रॉल कमी होऊ शकते.