मुंबई : गोकुळाष्टमी, ज्याला जन्माष्टमी म्हणूनही ओळखले जाते, हा भगवान श्रीकृष्णाचा जन्मोत्सव आहे आणि देशभरात मोठ्या श्रद्धा व उत्साहाने साजरा केला जातो. हिंदू पंचांगानुसार भाद्रपद महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या अष्टमी तिथीला हा सण येतो.
गोकुळाष्टमी, ज्याला जन्माष्टमी किंवा कृष्णाष्टमी असेही म्हटले जाते, हा भगवान श्रीकृष्णाच्या जन्माचा उत्सव आहे. हिंदू पंचांगानुसार, हा सण श्रावण महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील अष्टमी तिथीला साजरा केला जातो. 2025 मध्ये गोकुळाष्टमी शुक्रवार, 15 ऑगस्ट रोजी साजरी होईल. या दिवशी मध्यरात्री श्रीकृष्णाचा जन्म झाल्यामुळे भक्त मंदिरात किंवा घरातील पूजा रात्रीपर्यंत करतात. काही ठिकाणी दुसऱ्या दिवशी दहीहंडी उत्सवही साजरा केला जातो.
25
सणाचे महत्व
गोकुळाष्टमीचा उल्लेख महाभारत, भागवत पुराण आणि विष्णु पुराणात आढळतो. भगवान श्रीकृष्ण हा विष्णूचा आठवा अवतार मानला जातो, ज्याने कंसाचा संहार करून धर्माचे रक्षण केले. या दिवशी उपवास, जप, भजन आणि कथा सांगण्याचा प्रघात आहे. श्रीकृष्णाच्या बाललीला, गवळ्या वेषभूषा आणि माखन चोरीच्या गमती यांमुळे हा सण विशेष आनंदात साजरा होतो. श्रद्धाळू लोक कृष्णाला झुला झुलवून, आरती करून आणि नैवेद्य अर्पण करून आशीर्वाद घेतात.
35
पाळण्याची सजावट
पाळणा सजावट गोकुळाष्टमीच्या दिवशी घरात किंवा मंदिरात पाळणा ठेवून त्यात लहान कृष्णाची मूर्ती ठेवली जाते. पाळणा सजवण्यासाठी सर्वप्रथम त्याची स्वच्छता करून रंगीत कापड, मखमली कपडे किंवा रेशमी वस्त्र लावतात. पाळण्याच्या आजूबाजूला फुलांच्या माळा, मोत्यांच्या माळा आणि रंगीबेरंगी रिबिन लावल्या जातात. पाळण्यावर छोट्या घंटा, मोरपिसे आणि झगमगणाऱ्या लाईट्स लावल्यास सजावट आकर्षक दिसते.
अनेक जण पाळणा सजवताना विशेष थीम निवडतात. उदाहरणार्थ – गोकुळातील गोपी-गोपाळांचा देखावा, वृंदावनातील यमुना घाट, माखन हांडीचा प्रसंग किंवा रासलीला. सजावटीत रंगीत कागद, छोट्या मूर्ती, कृत्रिम झाडे, दिवे आणि पाण्याचे लहान कारंजे यांचा वापर करून सुंदर कलात्मक वातावरण तयार केले जाते. मुलांना लहान गोपाळ-गोपींचे कपडे घालून पाळण्याजवळ उभे केले जाते, ज्यामुळे उत्सवाला आणखी रंगत येते.
55
भक्ती आणि उत्साह
पाळणा सजवताना केवळ सौंदर्य नव्हे तर भक्तीभाव महत्त्वाचा असतो. पूजा करताना श्रीकृष्णाला तुळशीदल, फुले, पान आणि नैवेद्य अर्पण केले जाते. रात्री 12 वाजता जन्मोत्सवाच्या क्षणी घंटानाद, शंखध्वनी आणि ‘नंद के आनंद भयो’ अशा भजनांनी वातावरण गाजते. गोकुळाष्टमी हा भक्ती, आनंद, कला आणि संस्कृती यांचा संगम आहे.
Lifestyle News in Marathi (जीवनशैली बातम्या): Get the latest lifestyle news updates, fashion trends, and beauty tips in Marathi. Read रिलेशनशिप टिप्स, हेल्थ टिप्स, Travel News & Watch Marathi Lifestyle Video at Asianet Marathi News.