गणेश चतुर्थी २०२६ मध्ये १४ सप्टेंबर रोजी साजरी केली जाईल. गणपती बाप्पाला घरी आणण्यापूर्वी घराची स्वच्छता, पूजेची जागा, पर्यावरणपूरक मूर्ती निवडणे आणि विसर्जनाचे नियोजन यांसारख्या महत्त्वाच्या तयारीबद्दल या गाइमध्ये माहिती दिली आहे.
गणेश चतुर्थी हा हिंदू धर्मातील एक प्रमुख सण आहे. विघ्नहर्ता, बुद्धीची देवता आणि नव्या सुरुवातीचा देव म्हणून गणेशाची पूजा केली जाते. २०२६ मध्ये गणेश चतुर्थी सोमवार, १४ सप्टेंबर रोजी साजरी होईल. हिंदू कॅलेंडरनुसार, हा सण भाद्रपद महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या चतुर्थी तिथीला येतो. बाप्पाला घरी आणण्यापूर्वी भक्त घर स्वच्छ करतात, पूजेची जागा तयार करतात, नैवेद्य आणि पूजेच्या साहित्याची तयारी करतात. योग्य तयारी केल्यास, कुटुंबीय हा सण पूर्ण श्रद्धेने, स्वच्छतेने आणि उत्साहाने साजरा करू शकतात.
24
काय - काय तयारी कराल?
बाप्पाला घरी आणणं खूप शुभ मानलं जातं. त्यामुळे, घर आणि पूजेची जागा तयार करण्यासाठी भक्त आधीच काही तयारी करू शकतात.
घर स्वच्छ करा
सर्वात आधी संपूर्ण घराची स्वच्छता करा, विशेषतः जिथे गणपतीची मूर्ती ठेवली जाणार आहे. फरशी पुसून घ्या, फर्निचर स्वच्छ करा आणि अनावश्यक वस्तू काढून टाका. अनेक कुटुंबं देवाच्या आगमनासाठी घर स्वच्छ ठेवणं महत्त्वाचं मानतात. घराचा प्रवेशद्वार आणि पूजेची जागा हे उत्सवाचे केंद्रबिंदू असल्याने, तिकडे विशेष लक्ष द्या.
पूजेची जागा तयार करा
गणपती स्थापनेसाठी एक स्वच्छ आणि शांत जागा निवडा. ही जागा फुलं, रांगोळी, आंब्याची पानं, तोरणं आणि दिव्यांनी सजवा. मूर्ती ठेवण्यासाठी एक स्वच्छ चौरंग किंवा पाट वापरा. चौरंगाभोवती भक्तांना आरामात बसून पूजा करता येईल, यासाठी पुरेशी जागा सोडा.
34
आधीच साहित्य, सामान तयार करा
पूजेचं साहित्य तयार ठेवा
शेवटच्या क्षणी धावपळ टाळण्यासाठी पूजेचं साहित्य आधीच गोळा करून ठेवा. प्रत्येक कुटुंबाच्या परंपरेनुसार साहित्य वेगळं असू शकतं, पण सामान्यतः या वस्तू लागतात: स्वच्छ चौरंग, लाल किंवा पिवळं कापड, फुलं आणि हार, दुर्वा, मोदक, फळं, अगरबत्ती, दिवा आणि वाती, कापूर, कुंकू, अक्षता, कलश, नारळ, पंचामृत आणि पूजेची थाळी.
मूर्तीची निवड काळजीपूर्वक करा
आजकाल अनेक भक्त नैसर्गिक चिकणमातीपासून बनवलेल्या पर्यावरणपूरक (eco-friendly) गणपती मूर्तींना पसंती देत आहेत. मूर्ती निवडताना तिचं आकारमान आणि घरात उपलब्ध असलेली जागा यांचा विचार करा. मूर्ती घरी आणताना ती काळजीपूर्वक आणि आदराने आणा.
बाप्पाच्या आगमनापूर्वी सजावट
उत्सवाचं वातावरण तयार करण्यासाठी फुलं, दिवे, कापड, रांगोळी आणि पारंपरिक तोरणं वापरा. पार्श्वभूमी आणि पूजेचा मंच आधीच तयार ठेवल्यास, बाप्पा आल्यावर तुम्ही स्थापनेवर आणि पूजेवर लक्ष केंद्रित करू शकता.
मोदक हा गणेशाचा सर्वात आवडता नैवेद्य मानला जातो. गणेश पूजेदरम्यान फुलं, दुर्वा, फळं आणि मिठाई देखील अर्पण केली जाते. पूजेच्या आधीच नैवेद्य तयार करून किंवा विकत आणून ठेवा, जेणेकरून ऐनवेळी धावपळ होणार नाही.
विसर्जनाचंही नियोजन करा
गणेश चतुर्थीच्या तयारीमध्ये उत्सवाच्या शेवटच्या टप्प्याचाही विचार करा. गणपती विसर्जन घरी करायचं की अधिकृत विसर्जन स्थळी, हे कुटुंबाने आधीच ठरवावं. जे पर्यावरणपूरक उत्सव साजरा करू इच्छितात, ते नैसर्गिक मातीच्या मूर्ती आणि पर्यावरणपूरक विसर्जनाचे पर्याय निवडू शकतात. आधीच नियोजन केल्यास स्थापना ते विसर्जन हा संपूर्ण उत्सव जबाबदारीने पार पाडता येतो. सोमवार, १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी गणेश चतुर्थीला गणपती बाप्पाला घरी आणण्याचा शुभ मुहूर्त दुपारच्या मध्यान पूजा वेळेत आहे, जो साधारणपणे सकाळी ११:०२ ते दुपारी १:३१ पर्यंत असेल.
