राज्यभरात गणेशोत्सवाचा उत्साह पाहायला मिळतोय. अनेक भाविक पाच दिवसांच्या बाप्पाचं विसर्जन करतात. तुम्हीही आज किंवा उद्या बाप्पाला निरोप देणार असाल, तर पूजेतील फुले, हार आणि कपड्यांचं नेमकं काय करायचं, हे नक्की जाणून घ्या.
बाप्पाची मूर्ती उचलण्यापूर्वी तुम्ही उत्तर पूजा किंवा निरोपाची पूजा नक्की करा. बाप्पाला फुले, दुर्वा आणि नैवेद्य अर्पण करून आरती करा. पूजेदरम्यान काही चूक झाली असेल तर बाप्पाची क्षमा मागा. पुढच्या वर्षी लवकर येण्याची प्रार्थना करा. यानंतर मूर्ती तिच्या स्थानावरून थोडी पुढे सरकवा.
26
फुले आणि हारांचं काय करायचं?
विसर्जनापूर्वी बाप्पाला वाहिलेली फुले, हार, दुर्वा आणि पाने मूर्तीवरून नक्की काढा. तुम्ही हे निर्माल्य नदी, तलाव किंवा गटारात अजिबात फेकू नका. नैसर्गिक फुले आणि पानांपासून तुम्ही घरीच खत बनवू शकता. हे शक्य नसेल तर ते स्वच्छ मातीत पुरा किंवा एखाद्या पवित्र ठिकाणी ठेवा. केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या (CPCB) मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, मूर्ती विसर्जित करण्यापूर्वी फुले आणि सजावटीचे साहित्य काढणे आवश्यक आहे. प्लॅस्टिकचे हार, रिबन, थर्माकोल किंवा कृत्रिम सजावटीचे साहित्य ओल्या निर्माल्यात मिसळू नका. ते वेगळे करून कचरा संकलन केंद्रात द्या.
36
बाप्पाच्या कपड्यांचं काय करायचं?
मूर्तीसोबत बाप्पाचे कपडे पाण्यात विसर्जित करण्याची अजिबात गरज नाही. तुम्ही हे कपडे आदराने काढून स्वच्छ आणि कोरड्या जागी ठेवा. पुढच्या वर्षी बाप्पाच्या सजावटीसाठी किंवा इतर धार्मिक कार्यात तुम्ही ते वापरू शकता. कपडे नवीन आणि वापरण्यायोग्य असतील, तर तुमच्या कौटुंबिक परंपरेनुसार ते एखाद्या गरजू व्यक्तीला दान करा. तुम्हाला ते मंदिरात द्यायचे असतील, तर आधी तिथल्या व्यवस्थेची चौकशी करा आणि मगच द्या.
तुम्ही विड्याची पाने फक्त पूजेसाठी वापरली असतील, तर उत्तर पूजेनंतर ती लाल किंवा पिवळ्या कपड्यात गुंडाळून देवघरात ठेवा. काही कुटुंबे ती प्रसाद म्हणूनही ठेवतात. तुम्ही विड्याच्या पानावर गणपती किंवा इतर देवतेची स्थापना केली असेल, तर प्रथेनुसार ती घराबाहेर विसर्जित करा. प्रत्येक कुटुंबाची परंपरा वेगळी असते, त्यामुळे तुम्ही तुमच्या प्रथेचे पालन करा.
56
नारळ, फळे आणि कलशातील पाणी
पूजेत वापरलेला नारळ आणि फळे तुम्ही कुटुंबात प्रसाद म्हणून वाटू शकता. फळे खराब झाली असतील तर ती खाऊ नका. कलशातील पाणी तुम्ही कुंडीतील रोपांना किंवा मातीत घाला. कलश, नाणी आणि धातूचे दागिने स्वच्छ करून पुढच्या पूजेसाठी नक्की वापरा.
66
विसर्जनाचे सोपे नियम
तुम्ही फक्त पर्यावरणपूरक शाडूच्या मूर्तीचे प्रशासनाने नेमून दिलेल्या तलावात किंवा ठिकाणी विसर्जन करा. हार, कपडे, विड्याची पाने, प्लॅस्टिक आणि इतर सजावटीचे साहित्य आधीच काढून ठेवा. त्यानंतरच बाप्पाच्या मूर्तीचे पाण्यात विसर्जन करा.
