Diwali Sweets : दिवाळीत शुगर-फ्री मिठाई खावी की साधी? जाणून घ्या सत्य
सार
दिवाळीत शुगर-फ्री मिठाई खाणं खरंच फायद्याचं असतं का? साधी मिठाई आणि शुगर-फ्री मिठाईमध्ये कॅलरीज आणि साखरेचं प्रमाण किती असतं, हे सणासुदीला मिठाई निवडण्यापूर्वी नक्की जाणून घ्या.
मुंबई : अनेकांसाठी दिवाळीचा सण मिठाईशिवाय अपूर्णच असतो. पण आजकाल लोक स्वतःच्या रक्तातील साखरेच्या पातळीबद्दल, वजनाबद्दल आणि आरोग्याबद्दल खूप जागरूक झाले आहेत. त्यामुळे साध्या मिठाईऐवजी शुगर-फ्री मिठाई घेण्याकडे अनेकांचा कल वाढला आहे. साध्या मिठाईपेक्षा हे पर्याय वरवर पाहता सुरक्षित वाटत असले, तरी साखर नाही म्हणजे ते पदार्थ पौष्टिक किंवा कमी कॅलरीजचे आहेत, असं अजिबात नसतं. मिठाईमध्ये कोणते घटक आहेत, ती किती खाल्ली जाते आणि त्यात कोणता गोडवा (स्वीटनर) वापरलाय, याची माहिती लोकांना असणं खूप गरजेचं आहे.
साधी मिठाई का खास असते?
भारतात लाडू, काजू कतली, गुलाबजाम आणि बर्फी असे मिठाईचे अनेक प्रकार मिळतात. यात प्रामुख्याने साखर, तूप, खवा, सुकामेवा किंवा मैदा वापरला जातो. प्रत्येक मिठाईनुसार त्यातील पोषणमूल्ये बदलतात. पण बहुतांश साध्या मिठाय्यांमध्ये कॅलरीज, अतिरिक्त साखर आणि फॅट्सचं प्रमाण खूप जास्त असतं. अशा मिठाय्या जर तुम्ही रोज आणि जास्त प्रमाणात खाल्ल्या, तर शरीरात गरजेपेक्षा जास्त कॅलरीज जाऊ शकतात.
शुगर-फ्री मिठाई खरंच आरोग्यासाठी चांगली असते का?
शुगर-फ्री मिठाईचं मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे यात साध्या साखरेऐवजी कृत्रिम गोडवा (स्वीटनर) वापरलेला असतो. मिठाईच्या प्रकारानुसार यात स्टिव्हिया, सुक्रालोज किंवा माल्टिटोलसारखे शुगर अल्कोहोल असू शकतात. साध्या मिठाईच्या तुलनेत यात साखर आणि कॅलरीज नक्कीच कमी असू शकतात.
पण लक्षात ठेवा, शुगर-फ्री म्हणजे कार्बोहायड्रेट-फ्री किंवा कॅलरी-फ्री अजिबात नाही. खवा, सुकामेवा, मलाई आणि तूप यांसारख्या घटकांमधून शरीराला भरपूर कॅलरीज आणि फॅट्स मिळतातच. काही शुगर-फ्री मिठाय्यांमध्ये कार्बोहायड्रेट्स असतात, ज्यामुळे रक्तातील साखर वाढू शकते. त्यामुळे फक्त पाकिटावरील 'शुगर-फ्री' लेबल न वाचता, त्यातील पोषणमूल्यांची (न्यूट्रिशन इन्फॉर्मेशन) माहिती नक्की तपासा.
शुगर-फ्री मिठाईचा पचनसंस्थेवर परिणाम होतो का?
माल्टिटोल आणि सॉर्बिटोलसारखे काही शुगर अल्कोहोल जर जास्त प्रमाणात खाल्ले, तर पोट फुगणे, गॅस होणे किंवा जुलाब होण्याचा त्रास होऊ शकतो. त्यामुळे ज्यांची पचनशक्ती नाजूक आहे, त्यांनी मिठाईत कोणता स्वीटनर वापरलाय आणि आपण किती मिठाई खातोय, याकडे विशेष लक्ष दिलं पाहिजे.
यंदाच्या दिवाळीत तुम्ही कोणती मिठाई निवडाल?
तुमच्या आहाराच्या गरजा काय आहेत, यावर तुमच्यासाठी कोणती मिठाई योग्य ठरेल हे अवलंबून असतं. तसेच मिठाईत कोणते घटक वापरलेत आणि तुम्ही ती किती खाताय, हेही महत्त्वाचं आहे. प्रत्येक मिठाईतील कार्बोहायड्रेट्स, साखर, सॅच्युरेटेड फॅट आणि सर्व्हिंग साईझ (प्रमाण) नक्की तपासून पाहा.
मधुमेहाचा (डायबिटीज) त्रास असलेल्या रुग्णांनी हे कायम लक्षात ठेवलं पाहिजे की, शुगर-फ्री मिठाईमुळेही रक्तातील साखरेची पातळी वाढू शकते.
थोडक्यात सांगायचं तर: शुगर-फ्री आणि साधी मिठाई तुम्ही कधीतरी खाऊ शकता, पण ती प्रमाणातच खाल्ली पाहिजे. फक्त 'शुगर-फ्री' लेबलकडे बघून भुलण्यापेक्षा, मिठाईतील घटकांचा दर्जा आणि तुमचा रोजचा आहार यावर जास्त लक्ष केंद्रित करा.
- हा लेख महादेवपुरा येथील किम्स (KIMS) हॉस्पिटल्सच्या मुख्य आहारतज्ज्ञ (चीफ डायटिशियन) सुश्री अर्चना यांनी लिहिला आहे.