
मुंबई : धनत्रयोदशी (ज्याला धनतेरसही म्हणतात) हा सण भगवान धन्वंतरींना समर्पित आहे. त्यांना आयुर्वेदाचे आणि औषधांचे हिंदू देव मानलं जातं. २०२६ मध्ये, ६ नोव्हेंबरला धनत्रयोदशी साजरी केली जाईल. या सणापासून दिवाळीच्या उत्सवाला सुरुवात होते. चांगलं आरोग्य, दीर्घायुष्य आणि समृद्धी मिळवण्यासाठी भाविक या दिवशी विशेष पूजा करतात.
हिंदू पौराणिक कथांनुसार, देव आणि दानवांनी केलेल्या समुद्रमंथनाच्या वेळी भगवान धन्वंतरी प्रकट झाले होते. त्यांच्या हातात अमृताचा कलश होता. भागवत पुराणात भगवान धन्वंतरींना भगवान विष्णूंचा अवतार मानलं गेलं आहे. जगात आयुर्वेदाचं ज्ञान आणण्याचं श्रेय त्यांनाच दिलं जातं.
भगवान धन्वंतरी हे आरोग्य आणि रोगमुक्तीचे प्रतीक आहेत, म्हणूनच त्यांची पूजा केली जाते. त्यांना देवांचे वैद्य आणि भारताच्या पारंपारिक वैद्यकीय प्रणालीचे (आयुर्वेदाचे) जनक मानलं जातं. त्यांच्या आशीर्वादाने आजारांपासून संरक्षण मिळतं आणि निरोगी, दीर्घायुष्य लाभतं, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे.
धनत्रयोदशीच्या दिवशी लोक देवी लक्ष्मी आणि भगवान कुबेर यांच्यासोबतच भगवान धन्वंतरींचीही पूजा करतात. अनेक जण विशेष पूजा करतात, दिवे लावतात आणि फुले, फळे, मिठाई अर्पण करतात. आयुर्वेदिक डॉक्टर आणि वैद्यकीय संस्थाही या दिवशी विशेष प्रार्थना करून हा सण साजरा करतात.
भौतिक संपत्तीइतकेच चांगले आरोग्यही महत्त्वाचे आहे, याची आठवण भगवान धन्वंतरींची पूजा आपल्याला करून देते. म्हणूनच धनत्रयोदशीला आरोग्याला मध्यवर्ती महत्त्व दिले जाते.