Christmas 2025 : ख्रिसमस 25 डिसेंबरला का साजरा केला जातो याचे ठोस बायबलिक पुरावे नसले तरी चौथ्या शतकात रोमन चर्चने हा दिवस अधिकृतपणे येशूच्या जन्मदिन म्हणून घोषित केला.
ख्रिसमस हा जगभरातील सर्वात आनंददायी आणि उत्साहाने साजरा केला जाणारा सण. दरवर्षी 25 डिसेंबरला ख्रिश्चन धर्मिय येशू ख्रिस्त यांचा जन्मदिन म्हणून हा दिवस साजरा करतात. पण 25 डिसेंबर हाच दिवस का निवडला गेला? यामागे धार्मिक परंपरा, ऐतिहासिक पुरावे आणि प्राचीन रोमन संस्कृतीशी जोडलेले काही महत्त्वाचे संदर्भ आहेत. या खास कथेमुळे ख्रिसमस सणाची मुळं किती प्राचीन आणि प्रतिकात्मक आहेत हे लक्षात येते.
25
२५ डिसेंबरचा येशू जन्मदिनाशी संबंध
बायबलमध्ये येशूचा जन्म कोणत्या दिवशी झाला याची स्पष्ट नोंद नाही. त्यामुळे सुरुवातीला ख्रिश्चन समुदायात येशूचा जन्मदिन ठरवण्यात मतभेद होते. चौथ्या शतकात रोमन ख्रिश्चन चर्चने 25 डिसेंबर हा दिवस अधिकृतपणे “Feast of the Nativity” म्हणजेच “जन्माचा उत्सव” असा घोषित केला. यानंतर जगभरात 25 डिसेंबर हा ख्रिसमस सण साजरा करण्याचा प्रघात प्रस्थापित झाला. या निर्णयामागे धार्मिक प्रतीकांबरोबरच त्या काळातील सामाजिक परिस्थितीही होती.
35
‘विंटर सॉल्स्टिस’चा प्रभाव – अंधारावर प्रकाशाचा विजय
25 डिसेंबरजवळच ‘विंटर सॉल्स्टिस’ येतो, ज्यावेळी उत्तरेकडील गोलार्धात वर्षातील सर्वात मोठी रात्र आणि सर्वात छोटा दिवस असतो. रोमन साम्राज्यात तेव्हा ‘Sol Invictus’ म्हणजेच ‘अजेय सूर्याचा उत्सव’ मोठ्या प्रमाणात साजरा केला जात असे. या दिवशी सूर्याचे परत येणे, प्रकाशाचा अंधारावर विजय याचे प्रतीक मानले जात असे. ख्रिश्चन धर्मातही येशूला “प्रकाशाचा स्रोत” किंवा “Light of the World” म्हटले जाते. त्यामुळे प्रकाशाचे प्रतीक असलेला हा दिवस येशूच्या जन्मासोबत जोडणे योग्य मानले गेले आणि 25 डिसेंबरचा दिवस ख्रिसमससाठी पक्का ठरला.
रोमन कालखंडात आधीच 25 डिसेंबरच्या आसपास “सॅटर्नालिया” आणि “Sol Invictus” सारखे उत्सव साजरे होत. लोक नवे कपडे घेत, भेटवस्तू देत, घरोघरी जेवण देत आणि आनंद साजरा करत. ख्रिश्चन धर्म वेगाने वाढू लागला तेव्हा चर्चने या लोकपरंपरा आणि नव्या धार्मिक आस्थेचा समतोल साधण्यासाठी 25 डिसेंबरला ख्रिसमस घोषित केले. त्यामुळे लोकांना जुना उत्सव सोडावा लागला नाही, उलट नवीन अर्थासह तोच उत्साह कायम राहिला. याच प्रक्रियेमुळे ख्रिसमस सणात आजही झाड सजवणे, गिफ्ट देणे, मेणबत्या लावणे, केक कापणे या प्रथा टिकून आहेत.
55
ख्रिसमसचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक अर्थ
25 डिसेंबर हा दिवस येशू ख्रिस्ताच्या जन्माचा उत्सव असला तरी त्याचा अर्थ फक्त धार्मिक नाही. हा दिवस प्रेम, करुणा, शांतता, उदारता आणि एकोप्याचे प्रतीक मानला जातो. जगभरातील विविध संस्कृती, धर्म आणि समुदाय ख्रिसमस साजरा करतात कारण त्याचा संदेश सार्वत्रिक आहे. ख्रिसमस वृक्ष सजवणे, सांताक्लॉजची प्रतीक कथा, चर्चमधील प्रार्थना आणि परिवारासोबतचा आनंद हा दिवस विशेष बनवतो.
