दिवाळीत आपण नवीन कपडे, मिठाई आणि फटाके खरेदी करतो. पण काही कुटुंबांमध्ये दिवाळीच्या एक दिवस आधी नवीन झाडू खरेदी करण्याची प्रथा आहे. यामागचं नेमकं कारण तुम्हाला माहितीये का?
दिवाळी सण आला की घराची साफसफाई, नवीन कपडे आणि फराळ बनवण्याची लगबग सुरू होते. अनेक जण सणापूर्वी घर स्वच्छ करण्यावर विशेष भर देतात. काही हिंदू कुटुंबांमध्ये दिवाळीच्या एक दिवस आधी म्हणजेच नरक चतुर्दशीला नवीन झाडू खरेदी करणे शुभ मानले जाते. हिंदू मान्यतेनुसार, घर स्वच्छ करण्यासाठी वापरला जाणारा झाडू थेट देवी महालक्ष्मीशी जोडलेला आहे. घरात स्वच्छता असेल तरच संपत्तीची देवता लक्ष्मीचा आशीर्वाद मिळतो, असा या प्रथेमागचा मूळ विचार आहे. त्यामुळे जुना झाडू बदलून घरात नवीन झाडू आणणे चांगले मानले जाते. विशेषतः नरक चतुर्दशीच्या दिवशी नवीन झाडू आणल्याने कुटुंबात सुख, शांती आणि संपत्ती वाढते, अशी लोकांची श्रद्धा आहे.
25
झाडूला देवी लक्ष्मीचे प्रतीक का मानतात?
हिंदू धर्मात देवी महालक्ष्मीला सुख, संपत्ती आणि समृद्धीचे प्रतीक मानून तिची पूजा केली जाते. घरात स्वच्छता असेल तरच चांगल्या गोष्टी येतात, अशी आपली पारंपारिक धारणा आहे. याच कारणामुळे घर स्वच्छ ठेवणाऱ्या झाडूला एक पवित्र स्थान दिले गेले आहे. काही ठिकाणी झाडूला लक्ष्मीचे रूप मानतात. त्यामुळे झाडूला पाय लावू नये, तुडवू नये आणि वापर नसताना तो व्यवस्थित एका जागी ठेवावा, असा सल्ला घरातील मोठी माणसं देतात. नरक चतुर्दशीला नवीन झाडू खरेदी करून घरात ठेवणे हा याच श्रद्धेचा एक भाग आहे. घरातील अनावश्यक वस्तू बाहेर काढून स्वच्छता राखल्यास जीवनमान सुधारते, हा विचार या प्रथेमागे आहे. अर्थात, नवीन झाडू खरेदी करणे हा काही सक्तीचा नियम नाही. तुम्ही तुमच्या कौटुंबिक प्रथेनुसार आणि वैयक्तिक श्रद्धेनुसार याचे पालन करू शकता.
35
कर्ज आणि पैशांच्या अडचणी खरंच दूर होतात का?
कुटुंबात जर खूप दिवसांपासून पैशांची चणचण, कर्जाचा डोंगर किंवा उत्पन्नाची कमतरता असेल, तर त्यातून बाहेर पडावे असे प्रत्येकालाच वाटते. यासाठी लोक अनेक आध्यात्मिक उपाय आणि पारंपारिक चालीरीती पाळतात. काही ज्योतिषीय आणि आध्यात्मिक जाणकारांच्या मते, नरक चतुर्दशीला नवीन झाडू खरेदी केल्याने आर्थिक अडचणी दूर होतात. नवीन झाडू घरातील नकारात्मक ऊर्जा बाहेर काढतो आणि संपत्तीला घरात आमंत्रित करतो, असा या श्रद्धेचा अर्थ आहे. यामुळे वर्षभर कुटुंबात पैशांची आवक चांगली राहते, असे काहींना वाटते. पण केवळ झाडू खरेदी केल्याने कर्ज आपोआप फिटेल, असे ठामपणे सांगता येत नाही. उत्पन्न, खर्च, बचत आणि कर्ज फेडण्याचे योग्य नियोजन केल्यावरच तुमची आर्थिक स्थिती सुधारू शकते. तुम्ही मानसिक समाधानासाठी या धार्मिक श्रद्धेचे पालन नक्की करू शकता; पण पैशांच्या समस्येवर हाच एकमेव खात्रीशीर उपाय आहे, असे मानू नका.
दिवाळीच्या आदल्या दिवसाला नरक चतुर्दशी किंवा काही ठिकाणी रूप चतुर्दशी असेही म्हणतात. या दिवशी पहाटे लवकर उठून अंगाला तेल लावून आंघोळ करण्याची म्हणजेच अभ्यंगस्नानाची पारंपारिक प्रथा आहे. काही कुटुंबांमध्ये आंघोळीपूर्वी उटणे किंवा हळद लावण्याची पद्धतही पाळली जाते. पहाटे यमदीप दान करण्याची प्रथाही काही ठिकाणी पाळली जाते. घरातील वाईट गोष्टी नष्ट होऊन चांगल्या गोष्टी वाढाव्यात, या आध्यात्मिक विचारातून या प्रथा पाळल्या जातात. त्याचप्रमाणे, घर स्वच्छ करून दिवे लावणे हा देखील सणाच्या तयारीचाच एक भाग आहे. पण या प्रथा पाळण्याची पद्धत राज्य, भाग आणि कौटुंबिक परंपरेनुसार बदलत जाते. त्यामुळे सर्वच ठिकाणी एकसारखीच पद्धत पाळली जाते, असे म्हणता येणार नाही. तुम्ही तुमच्या कुटुंबात चालत आलेल्या प्रथा समजून घेऊन त्यानुसार सण साजरा करू शकता.
55
झाडू खरेदी करताना या गोष्टी नक्की लक्षात ठेवा
नरक चतुर्दशीच्या दिवशी नवीन झाडू खरेदी करायचा विचार करत असाल, तर तुमच्या गरजेनुसार योग्य आकाराचा झाडू निवडा. घरातील फरशीच्या प्रकारानुसार झाडू घेतल्यास साफसफाई करणे सोपे जाते. नवीन आणलेला झाडू घरात एका स्वच्छ जागी ठेवा. जुना झाडू बदलताना त्याचे काय करायचे, हे पूर्णपणे तुमच्या कौटुंबिक प्रथेवर अवलंबून असते. काही लोक सणापूर्वीच जुना झाडू फेकून देतात, तर काही जण एका विशिष्ट दिवशीच तो बदलतात. यासाठी सर्वांनी पाळलाच पाहिजे असा कोणताही सक्तीचा नियम नाही. घर स्वच्छ ठेवणे आणि कुटुंबासोबत आनंदाने सण साजरा करणे, हाच या प्रथेमागचा मुख्य उद्देश आहे. नवीन झाडू खरेदी केल्याने संपत्ती मिळते या अंधश्रद्धेपेक्षा, स्वच्छतेची आणि एका चांगल्या सुरुवातीची खूण म्हणून या प्रथेला समजून घेणे जास्त योग्य ठरेल.
Lifestyle News in Marathi (जीवनशैली बातम्या): Get the latest lifestyle news updates, fashion trends, and beauty tips in Marathi. Read रिलेशनशिप टिप्स, हेल्थ टिप्स, Travel News & Watch Marathi Lifestyle Video at Asianet Marathi News.