Abhyanga Snan 2026 : अभ्यंगस्नान कधी आहे? जाणून घ्या शुभ मुहूर्त आणि पूजा विधी

२०२६ मध्ये अभ्यंगस्नान रविवार, ८ नोव्हेंबर रोजी आहे. पहाटे ५:४१ ते सकाळी ६:३८ असा ५७ मिनिटांचा शुभ मुहूर्त असेल. नरक चतुर्दशीची वेळ, महत्त्व आणि अभ्यंगस्नानाची संपूर्ण पद्धत जाणून घ्या.

मुंबई : रविवार, ८ नोव्हेंबर २०२६ रोजी देशभरातील लाखो लोक अभ्यंगस्नानासाठी पहाटे लवकर उठतील. दरवर्षी दिवाळी सणात नरक चतुर्दशीच्या दिवशी हे विशेष स्नान केले जाते. यादिवशी लोक आध्यात्मिक शुद्धीसाठी प्रार्थना करतात. या परंपरेला रूप चौदस किंवा रूप स्नान असेही म्हणतात आणि ती छोटी दिवाळीच्या दिवशीच येते. २०२६ मध्ये वैदिक पंचांगानुसार एक दुर्मिळ योग जुळून आला आहे. रविवारी, ८ नोव्हेंबरलाच सकाळी अभ्यंगस्नान आणि संध्याकाळी लक्ष्मीपूजन होणार आहे. भाविकांसाठी हा योग अत्यंत पवित्र मानला जातो.

तारीख आणि पंचांगानुसार योग

अभ्यंगस्नान प्रामुख्याने रविवार, ८ नोव्हेंबर २०२६ रोजी केले जाईल. पहाटेच्या स्नानाने या दिवसाची सुरुवात होते. दिवाळीच्या या मोठ्या सणात भाविक नरक चतुर्दशीचा सण मोठ्या उत्साहात साजरा करतात.

वैदिक पंचांगानुसार, २०२६ मध्ये सकाळचे पवित्र स्नान आणि संध्याकाळचे लक्ष्मीपूजन एकाच तारखेला आले आहे. त्यामुळे रविवार, ८ नोव्हेंबर हा दिवस भाविकांसाठी खूप खास आहे. यादिवशी कुटुंबे काही तासांच्या अंतराने दोन मोठे धार्मिक विधी पार पाडतील.

शुभ मुहूर्त आणि तिथीची वेळ

नवी दिल्ली आणि उत्तरेकडील राज्यांमध्ये भाविकांना स्नानासाठी पहाटे ५७ मिनिटांचा वेळ मिळेल. सकाळी ५:४१ ते ६:३८ या वेळेत सूर्योदयापूर्वीचा काळ सर्वात शुभ मानला जातो. प्राचीन ग्रंथांमध्ये या वेळेला ब्राह्ममुहूर्त म्हटले आहे. त्यामुळे भाविकांना या वेळेतच स्नान उरकावे लागेल.

शनिवार, ७ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सकाळी १०:४७ वाजता चतुर्दशी तिथी सुरू होईल. ही तिथी रविवार सकाळपर्यंत राहील. पंचांगकर्त्यांच्या मते, ८ नोव्हेंबरला सकाळी ११:२७ पूर्वी अभ्यंगस्नान करणे उत्तम राहील. कारण सूर्योदयाच्या वेळी हीच तिथी असणार आहे.

पवित्र स्नानाचे महत्त्व

या परंपरेची कथा भगवान श्रीकृष्ण आणि नरकासुर वधाशी जोडलेली आहे. १६,००० महिलांची सुटका केल्यानंतर, श्रीकृष्णाने पहाटे सुगंधी तेल लावून स्नान केले होते. वाईटाचा नाश झाला आणि पावित्र्य परत आले. हे पवित्र स्नान अंधारावर प्रकाशाच्या विजयाचे प्रतीक मानले जाते.

तीळ तेल आणि उटणे केवळ त्वचा स्वच्छ करत नाहीत, तर त्यामुळे नकारात्मक ऊर्जा दूर होते अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. शारीरिक सौंदर्य आणि आध्यात्मिक शुद्धीवर भर दिला जात असल्याने या दिवसाला रूप चौदस किंवा रूप स्नान असेही म्हणतात. स्नानानंतर भाविक यमराजाचीही पूजा करतात. दीर्घायुष्यासाठी ते मृत्यू आणि न्यायाची देवता असलेल्या यमराजाच्या नावाने यमदीप दान करतात.

पहाटेचा हा विधी पूर्ण करण्यासाठी देशभरातील भाविक शतकानुशतके जुन्या परंपरेचे पालन करतात.

अभ्यंगस्नानाची योग्य पद्धत

पहाटे सूर्योदयापूर्वीच याची तयारी सुरू होते. भाविक पहाटे लवकर उठतात. ते डोक्याला आणि संपूर्ण शरीराला कोमट तिळाच्या तेलाने मालिश करतात. या तेलाच्या मालिशमुळे स्नायूंना आराम मिळतो आणि त्वचा स्वच्छ होण्यास मदत होते.

हळद, बेसन आणि आयुर्वेदिक औषधी वनस्पतींपासून उटणे तयार केले जाते. तेल लावल्यानंतर लगेचच हे उटणे शरीराला लावले जाते. भाविक हे उटणे अंगाला घासून लावतात आणि त्यानंतर कोमट पाण्याने स्नान करतात.

स्नानानंतर नवीन कपडे परिधान केले जातात. त्यानंतर भाविक भगवान श्रीकृष्ण आणि यमराजासाठी मातीचे दिवे लावतात. आरोग्य, समृद्धी आणि संकटांपासून संरक्षणासाठी प्रार्थना करत दिवाळीची ही खास परंपरा पुढे नेली जाते.