
लिंबाचा रस काढल्यावर त्याची साल कचऱ्यात फेकून देण्याची अनेकांची सवय असते. पण तुम्हाला माहितीये का, याच सालीचा वापर करून तुम्ही किचनमधला दुर्गंध घालवू शकता आणि भांड्यांवरचा तेलकटपणाही काढू शकता. रोजच्या वापरातल्या लिंबाच्या सालीचा योग्य वापर केला, तर कचरा कमी होईल आणि घरातील अनेक कामं सोपी होतील. लिंबाच्या सालीचा आपण कसा वापर करू शकतो, ते सविस्तर पाहूया.
भाज्या, फळे आणि उरलेले अन्न एकाच फ्रिजमध्ये ठेवल्यामुळे अनेकदा विचित्र वास येऊ लागतो. हा वास कमी करण्यासाठी लिंबाची साल हा एक सोपा उपाय आहे.
कसा वापर कराल?
• लिंबाचा रस काढल्यावर साल बाजूला ठेवा.
• आतला गर काढून टाका आणि साल एका छोट्या वाटीत ठेवा.
• ही वाटी फ्रिजमध्ये ठेवा.
• काही दिवसांनी साल बदला. बुरशी किंवा कुजलेली दिसल्यास लगेच फेकून द्या.
लिंबाच्या सालीच्या सुगंधामुळे फ्रिजमधला दुर्गंध कमी होतो. पण खराब झालेले अन्न बाहेर काढून फ्रिज स्वच्छ ठेवणं सर्वात महत्त्वाचं आहे.
स्वयंपाक केल्यानंतर कढई, भांडी आणि ओट्यावर तेलकटपणा साचतो. ही भांडी स्वच्छ करण्यासाठी लिंबाची साल खूप उपयोगी पडते.
कसा वापर कराल?
१. भांड्यांवरचं जास्तीचं तेल आधी पुसून घ्या.
२. लिंबाच्या सालीच्या आतल्या भागाने डाग असलेल्या जागेवर हलक्या हाताने घासा.
३. डिशवॉश लिक्विड वापरून नेहमीप्रमाणे भांडी धुवा.
४. स्वच्छ पाण्याने भांडी विसळून घ्या.
लिंबाच्या सालीतील सायट्रिक ॲसिड आणि सुगंधी तेलामुळे डाग निघायला मदत होते. पण खूप जास्त तेलकटपणा असेल तर डिशवॉश लिक्विड वापरणंच योग्य ठरतं.
टीप: ॲल्युमिनियम किंवा नैसर्गिक दगडाच्या पृष्ठभागावर वापरण्यापूर्वी काळजी घ्या. नॉनस्टिक भांड्यांवर जास्त जोरात घासू नका.
किचनमध्ये भाज्यांचे तुकडे आणि फळांच्या साली साचल्यामुळे कचऱ्याच्या डब्यातून दुर्गंध येऊ शकतो. लिंबाच्या सालीचा सुगंध हा वास लपवायला मदत करतो.
काय करावं?
• कचऱ्याच्या डब्यातला कचरा योग्य प्रकारे विल्हेवाट लावा.
• डबा स्वच्छ धुवून कोरडा करा.
• लिंबाची साल तात्पुरती डब्याजवळ ठेवू शकता.
• साल कुजण्याआधीच ती फेकून द्या.
ओली साल कचऱ्याच्या डब्यात जास्त दिवस ठेवू नका, नाहीतर ती कुजून वास आणखी वाढेल. कचरा रोजच्या रोज बाहेर काढणं आणि डबा कोरडा ठेवणं हाच सर्वोत्तम उपाय आहे.
चहा, अन्नपदार्थ किंवा तेलामुळे किचन ओट्यावर छोटे डाग पडू शकतात. काही पृष्ठभागांवर हे डाग काढण्यासाठी तुम्ही लिंबाच्या सालीचा वापर करू शकता.
कसा वापर कराल?
• डाग असलेल्या जागेवर थोडं पाणी शिंपडा.
• लिंबाच्या सालीने तिथे हलक्या हाताने घासा.
• त्यानंतर ओल्या कपड्याने पुसून घ्या. गरज वाटल्यास साबणाच्या पाण्याने स्वच्छ करा.
पण हा उपाय सर्वच पृष्ठभागांसाठी योग्य नाही. विशेषतः मार्बल किंवा ग्रॅनाइटसारख्या नैसर्गिक दगडांवर लिंबाचा रस किंवा ॲसिड वापरल्यास त्यांची चमक जाऊ शकते. त्यामुळे आधी एका कोपऱ्यात थोडा वापर करून पाहणं चांगलं.
घरात कृत्रिम रूम फ्रेशनर वापरण्याऐवजी तुम्ही लिंबाच्या सालीचा एक उत्तम पर्याय म्हणून वापर करू शकता.
कसं बनवाल?
१. एका भांड्यात पाणी घ्या.
२. त्यात स्वच्छ धुतलेल्या लिंबाच्या साली टाका.
३. तुम्हाला आवडत असल्यास दालचिनीचा एक छोटा तुकडाही टाकू शकता.
४. मंद आचेवर थोडा वेळ उकळा. सुगंध यायला लागल्यावर गॅस बंद करा.
यामुळे घरात लिंबाचा छान सुगंध दरवळेल. पण पाणी पूर्ण आटेपर्यंत गॅसवर ठेवू नका आणि भांड्याकडे लक्ष ठेवा.
लिंबाची साल फक्त स्वच्छतेसाठीच नाही, तर स्वयंपाकातही वापरता येते, हे अनेकांना माहीत नसतं. सालीचा वरचा पिवळा भाग किसून तुम्ही अनेक पदार्थांची चव आणि सुगंध वाढवू शकता.
खालील पदार्थांमध्ये तुम्ही याचा वापर करू शकता:
• केक आणि कुकीज
• गोड पदार्थ
• सॅलड आणि सॅलड ड्रेसिंग
• काही प्रकारचे भात आणि सॉस
महत्त्वाची टीप: लिंबाचा फक्त बाहेरचा पिवळा भागच किसा. आतला पांढरा भाग कडू असू शकतो.
फळ वापरण्यापूर्वी वाहत्या पाण्यात स्वच्छ धुवून घ्या. खाण्यासाठी वापरताना स्वच्छ आणि चांगल्या दर्जाची लिंबं निवडा.
लिंबाची साल फेकून देण्याऐवजी तुम्ही त्यापासून खाण्यायोग्य कँडी बनवू शकता. यासाठी थोडा वेळ आणि काही मोजकेच पदार्थ लागतात.
साहित्य:
• लिंबाची साल
• पाणी
• साखर
कृती:
१. लिंबाच्या सालीचे लांब आणि छोटे तुकडे करा.
२. कडवटपणा कमी करण्यासाठी हे तुकडे पाण्यात दोन-तीन वेळा उकळून घ्या आणि ते पाणी फेकून द्या.
३. आता ताज्या पाण्यात साखर घालून पाक तयार करा.
४. या पाकात सालीचे तुकडे टाकून मंद आचेवर शिजवा.
५. साल मऊ झाल्यावर आणि त्यावर पाकाचा थर जमा झाल्यावर ते बाहेर काढा. एका स्वच्छ ताटात ठेवून सुकू द्या.
अशा प्रकारे तयार केलेली कँडी तुम्ही थोड्या प्रमाणात खाऊ शकता. पण यात साखर असल्याने मधुमेहाच्या रुग्णांनी काळजी घ्यावी.
लिंबाची साल पांढऱ्या व्हिनेगरमध्ये भिजवून अनेक जण घरगुती क्लिनिंग लिक्विड म्हणून वापरतात. सालीतील सुगंधी तेल आणि व्हिनेगरमधील ॲसिडमुळे काही पृष्ठभाग स्वच्छ व्हायला मदत होते.
पण हे घरगुती मिश्रण बाजारात मिळणाऱ्या जंतुनाशकाइतकं प्रभावी नसतं. अन्न तयार करण्याच्या ओट्यावर हे वापरल्यास, नंतर तो भाग स्वच्छ पाण्याने धुवून घ्यावा.
सर्वात महत्त्वाचे: व्हिनेगर किंवा लिंबाचे मिश्रण कधीही ब्लीचसोबत मिसळू नका. यातून धोकादायक वायू तयार होऊ शकतो. तसेच, नैसर्गिक दगड आणि काही धातूंवर हे मिश्रण वापरू नका.
• फळ वापरण्यापूर्वी वाहत्या पाण्यात स्वच्छ धुवून घ्या.
• बुरशी आलेली किंवा कुजलेली साल खाण्यासाठी वापरू नका.
• स्वच्छतेसाठी वापरलेली साल पुन्हा अन्नात वापरू नका.
• साल जास्त वेळ ओली न ठेवता गरजेनुसार वापरा.
• लिंबाच्या सालीत फायदेशीर घटक असले तरी, फक्त याच्या वापराने आजार बरे होतात किंवा शरीरातील विषारी घटक बाहेर पडतात, असा दावा करायला पुरेसा पुरावा नाही.
थोडक्यात सांगायचं तर...
लिंबाचा रस काढल्यावर साल कचऱ्यात फेकून देण्याऐवजी तुम्ही तिचा हुशारीने वापर करू शकता. स्वयंपाकात सुगंध वाढवणं, डाग काढणं किंवा घरात नैसर्गिक सुगंध पसरवणं अशा अनेक कामांसाठी ती उपयोगी पडते.
लिंबाच्या सालीचा योग्य वापर करायला शिकलात, तर कचरा कमी होईल आणि तुम्हाला तिचा पुरेपूर फायदा मिळेल!