
Travel : महाराष्ट्र म्हटलं की लगेच मुंबई, पुणे, महाबळेश्वर, लोणावळा अशी लोकप्रिय ठिकाणं डोळ्यांसमोर येतात. मात्र गर्दीपासून दूर, निसर्गाच्या सान्निध्यात शांत वेळ घालवायचा असेल, तर महाराष्ट्रात अनेक ऑफबीट (Offbeat) पर्यटनस्थळे आहेत. यंदाच्या वर्षात वेगळा प्रवास अनुभवायचा असेल, तर ही कमी प्रसिद्ध पण तितकीच सुंदर ठिकाणं नक्कीच भेट देण्यासारखी आहेत. निसर्ग, इतिहास आणि साहसी अनुभव यांचा अनोखा संगम या ठिकाणी पाहायला मिळतो.
भंडारदरा हे जरी ओळखीचं ठिकाण असलं तरी त्याच्या आजूबाजूचा साकूर आणि विल्सन डॅम परिसर अजूनही फारसा गजबजलेला नाही. सह्याद्रीच्या कुशीत वसलेलं हे ठिकाण धबधबे, धुके आणि हिरवाईसाठी प्रसिद्ध आहे. पावसाळ्यात येथे निसर्गाचा वेगळाच अविष्कार पाहायला मिळतो. ट्रेकिंग, कॅम्पिंग आणि फोटोग्राफीसाठी हे ठिकाण परिपूर्ण आहे. शांत वातावरणात निसर्गाचा आनंद घ्यायचा असेल तर भंडारदराचा हा भाग उत्तम पर्याय ठरतो.
कोकण म्हटलं की अलिबाग, मालवण आठवतं; मात्र वेंगुर्ला हे अजूनही तुलनेने ऑफबीट ठिकाण आहे. निळाशार समुद्र, स्वच्छ किनारे आणि शांत गावजीवन हे वेंगुर्ल्याचं वैशिष्ट्य आहे. येथील रेडी बीच, वायंगणी बीच आणि दाभोली तलाव निसर्गप्रेमींना भुरळ घालतात. कोकणी खाद्यसंस्कृती, स्थानिक लोकांचा साधेपणा आणि संथ जीवनशैली अनुभवण्यासाठी वेंगुर्ला एक उत्तम ठिकाण आहे.
नंदुरबार जिल्ह्यात वसलेलं तोरणमाळ हे सातपुडा पर्वतरांगेतील सुंदर हिल स्टेशन आहे. कमी प्रसिद्ध असल्यामुळे येथे फारशी गर्दी नसते. थंड हवा, धुक्याने वेढलेले डोंगर आणि शांत तलाव हे तोरणमाळचे प्रमुख आकर्षण आहेत. आदिवासी संस्कृती आणि परंपरा जवळून अनुभवता येतात. उन्हाळ्यातही येथे हवामान आल्हाददायक असल्याने तोरणमाळ ऑफबीट प्रवासासाठी उत्तम ठरते.
कास पठार प्रसिद्ध असलं तरी त्याच्या आसपासची लहान गावं आणि निसर्गवाटा अजूनही पर्यटकांच्या नजरेपासून दूर आहेत. सप्टेंबर–ऑक्टोबरमध्ये रंगीबेरंगी फुलांनी सजलेला परिसर पाहायला मिळतो. निसर्गभ्रमण, सायकलिंग आणि शांततेचा अनुभव घेण्यासाठी हे ठिकाण आदर्श आहे. गर्दी टाळून निसर्गाचा खरा आनंद घ्यायचा असेल तर कास परिसरातील ऑफबीट भाग नक्कीच भेट द्यावा.
माळशेज घाट आणि हरिश्चंद्रगड ही ठिकाणं परिचित असली तरी हरिश्चंद्रगडचा ऑफबीट परिसर अजूनही फारसा गजबजलेला नाही. राजमाची किंवा नळीची वाट, पाचनाई गावाकडील मार्ग, आणि आसपासची लहान आदिवासी वस्ती यांमुळे हा भाग गर्दीपासून दूर राहतो. येथे सह्याद्री पर्वतरांगेचं रौद्र आणि तितकंच मनमोहक सौंदर्य पाहायला मिळतं.
पावसाळा आणि हिवाळ्यात हा परिसर विशेष आकर्षक दिसतो. धुक्याने वेढलेले कडे, हिरवीगार डोंगररांग आणि कोसळणारे धबधबे प्रवाशांना मंत्रमुग्ध करतात. कोंकणकडा, तारामती शिखर आणि प्राचीन केदारेश्वर गुहा ही येथील प्रमुख आकर्षणं असली तरी ऑफबीट मार्गांनी प्रवास केल्यास निसर्गाचा खरा आनंद अनुभवता येतो.