हृदयाला होणारा रक्तपुरवठा कमी झाला किंवा त्यात अडथळा आला की हार्ट अटॅक येतो. हृदयाच्या धमन्यांमध्ये (कोरोनरी आर्टरीज) फॅट, कोलेस्ट्रॉल आणि इतर घटक साचतात, तेव्हा हा अडथळा निर्माण होतो.
मुंबई : हृदयाला होणारा रक्तपुरवठा कमी झाला किंवा थांबला की हार्ट अटॅक येतो. हृदयाच्या धमन्यांमध्ये (कोरोनरी आर्टरीज) फॅट आणि कोलेस्ट्रॉल साचल्याने हा अडथळा येतो. फॅट आणि कोलेस्ट्रॉलच्या या साठ्याला 'प्लाक' (plaques) म्हणतात. प्लाक साचण्याच्या या प्रक्रियेला 'अथेरोस्क्लेरोसिस' (atherosclerosis) असं म्हणतात. हार्ट अटॅकची काही प्रमुख लक्षणं आपण पुढे पाहूया.
211
छातीत दुखणे हे हार्ट अटॅकचे सर्वात सामान्य लक्षण आहे
हार्ट अटॅकचे सर्वात सामान्य लक्षण म्हणजे छातीत दुखणे. २०२३ मध्ये हार्ट अटॅक आलेल्या २४२ लोकांवर एक अभ्यास करण्यात आला. या अभ्यासात असे आढळले की, ६८ टक्के लोकांना हार्ट अटॅक येण्यापूर्वी छातीत दुखण्याचा त्रास झाला होता.
311
छातीत जडपणा जाणवणे हे आणखी एक लक्षण
छातीत जडपणा जाणवणे हे देखील एक लक्षण आहे. नुकत्याच झालेल्या एका अभ्यासात, ४४ टक्के लोकांनी छातीत जडपणा, छाती आवळल्यासारखी वाटणे किंवा दबाव जाणवल्याचे सांगितले. अनेकदा शारीरिक कष्ट केल्यावर असा त्रास जाणवतो.
४२ टक्के लोकांना धडधड (palpitations) वाढल्याचा त्रास जाणवला
हृदयाची धडधड वाढणे हे तिसरे लक्षण आहे. त्याच अभ्यासात असे आढळले की, हार्ट अटॅकची सुरुवातीची लक्षणे दिसलेल्या ४२ टक्के लोकांना धडधड (palpitations) वाढल्याचा त्रास जाणवला. हृदय खूप वेगाने किंवा जोरात धडधडते तेव्हा असे घडते.
511
श्वास घेण्यास त्रास होणे हे हृदयरोगाचे लक्षण असू शकते
श्वास घेण्यास त्रास होणे हे अनेकदा हृदयरोगाचे लक्षण असू शकते. चालताना, शारीरिक कष्टाची कामे करताना किंवा कधीकधी विश्रांती घेतानाही श्वास घ्यायला त्रास होऊ शकतो. फुफ्फुसांना पुरेशी हवा मिळत नाही, असे या अवस्थेत रुग्णाला वाटते.
611
छातीत जळजळ होणे हे आगामी हार्ट अटॅकचे लक्षण असू शकते
छातीत होणारी जळजळ हे आगामी हार्ट अटॅकचे आणखी एक लक्षण असू शकते. हृदयरोगामुळे छातीत होणारी जळजळ 'हार्टबर्न' (अॅसिडिटीसारखी जळजळ) सारखी वाटू शकते. ही लक्षणे कधी दिसतात याकडे लक्ष द्या. सोबत इतर काही लक्षणे आहेत का, याचेही निरीक्षण करा. छातीत सतत दुखत असेल किंवा अस्वस्थ वाटत असेल तर लगेच डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
711
काही वेळा तुम्हाला चक्कर येऊ शकते किंवा डोके हलके वाटू शकते
काही वेळा तुम्हाला चक्कर येऊ शकते किंवा डोके एकदम हलके झाल्यासारखे वाटू शकते. हृदय योग्य प्रकारे रक्त पंप करत नाही, तेव्हा मेंदूला होणारा रक्तपुरवठा कमी होतो. यामुळेच अशी चक्कर येऊ शकते.
811
पोटदुखी, मळमळ आणि उलट्या ही देखील हार्ट अटॅकची लक्षणे
पोटदुखी, अस्वस्थता, मळमळ आणि उलट्या ही हृदयरोग किंवा हार्ट अटॅकची लक्षणे असू शकतात. या लक्षणांकडे बारकाईने लक्ष द्या. विशेषतः, मळमळ होण्यामागे दुसरे कोणतेही स्पष्ट कारण नसताना असा त्रास होत असेल, तर सावध व्हा.
911
हृदयरोगाच्या रुग्णांमध्ये अनेकदा चिंता (Anxiety) दिसून येते
नुकत्याच झालेल्या एका अभ्यासानुसार, हार्ट अटॅकची पूर्वलक्षणे दिसलेल्या २३ टक्के रुग्णांना चिंतेचा (Anxiety) त्रास जाणवला होता. हृदयविकार असलेल्या लोकांमध्ये अनेकदा चिंता किंवा घबराहट दिसून येते. यामुळे आजार आणखी बळावण्याची शक्यता असते.
1011
कोणत्याही स्पष्ट कारणाशिवाय झोपेची समस्या जाणवणे हे हार्ट अटॅकचे लक्षण असू शकते
रात्री शांत झोप न लागण्यामागे अति मानसिक ताण किंवा झोपण्यापूर्वी कॅफीनयुक्त पेये पिणे अशी अनेक कारणे असू शकतात. पण, कोणतेही स्पष्ट कारण नसताना झोपेची समस्या जाणवत असेल, तर ते हार्ट अटॅकचे लक्षण असू शकते.
1111
अति थकवा जाणवणे हे आणखी एक महत्त्वाचे लक्षण
अति थकवा जाणवणे हे आणखी एक लक्षण आहे. हा कमालीचा थकवा एखाद्या गंभीर समस्येकडे निर्देश करत असू शकतो. तुम्हाला सतत थकवा जाणवत असेल आणि त्यामागचे कारण समजत नसेल, तर त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
